Кіріспе
Канадалық кинорежиссер Мина Шум (1966 жылы туған) – канадалық тәуелсіз кинорежиссер. Ол марапатты көркем фильмдердің, көптеген қысқаметражды фильмдердің авторы және режиссері, сондай-ақ арнайы орындарға орналастырылатын инсталляциялар мен театрлық қойылымдар жасаған. Оның "Қос бақыт" және "Ұзақ өмір, бақыт және гүлдену" фильмдері АҚШ-та Санденс кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. "Қос бақыт" Берлин кинофестивалінде "Ең үздік дебюттік фильм" номинациясы бойынша Вольфганг Стаудте жүлдесін және Туриндегі көрермендер жүлдесін жеңіп алды. Ол Торонтодағы Канадалық кино орталығында режиссер резидентурасында болды. Сонымен қатар, ол Playdoh Republic деген альтернативті рок-тобының мүшесі болды.
Mina Shum (born 1966) is an independent Canadian filmmaker. She is a writer and director of award winning feature films, numerous shorts and has created site specific installations and theatre. Her features, Double Happiness and Long Life, Happiness & Prosperity both premiered in the US at the Sundance Film Festival and Double Happiness won the Wolfgang Staudte Prize for Best First Feature at the Berlin Film Festival and the Audience Award at Torino. She was director resident at the Canadian Film Centre in Toronto. She was also a member of an alternative rock band called Playdoh Republic.
Ерте өмір
Мина Шум 1966 жылы Гонконгте дүниеге келді және бір жасында отбасымен Ванкуверге көшті. Оның отбасы бастапқыда маоизмдік Қытайдан кетіп, қытай иммиграциясының бірінші толқыны ретінде Ванкуверге қоныс аударды. Оқу жылдарында Шум актерлық өнер мен театрға қызығушылық танытты және ата-анасының қарсылығына қарамастан, осы салаларды талмай іздеді. Шум 1983 жылдан 1989 жылға дейін Британдық Колумбия университетінде оқыды, онда театр саласы бойынша бакалавр және кино өндірісі бойынша диплом алды. 19 жасында Питер Вейрдің "Галлиполи" фильмін көргеннен кейін режиссер болғысы келетінін түсінді. "Галлиполи" оған екі нәрсені көрсетті: "біріншіден, американдық емес фильм жасап, оған көрермен табуға болады, екіншіден, әдемі визуализацияны терең мазмұнды әңгімемен үйлестіруге болады". Диплом алғаннан кейін ол қысқа мерзімге Торонтодағы Канада кино орталығының режиссерлер бағдарламасына қатысты. Шум сонымен қатар 1989 жылы олар екеуі де студент болған кезде танысқан Ann Marie Fleming кинорежиссерімен жақын дос.
Мансап
Шумды "қытай-канадтық әйел режиссер" деп жиі атайтын болса да, ол ұлттық ерекшелік емес, "тәуелсіз режиссер" ретінде танылуды қалайды. Ол бұл аталымды көрермендердің оның фильмін әділ көруіне мүмкіндік беретін жол деп санайды. Феминизм және көпмәдениеттілікпен байланысын сөздерге келтіргенде Шум: "Мен Ванкуверде тірі жүрген адаммын, ал Ванкувер – өте көп мәдениетті қала, мен әйелмін, сондықтан мені "мәселелер" жайлы жазатын адам деп ойлауға бейім. Бірақ мен үшін бұл солай емес, ол терең адамдық деңгейден басталады. Мен адамдар көре алмайтын нәрселерді ашу үшін повесть қолданамын." Шум өзін идеялардың, фильмдердің, өнердің, театрдың, музыканың, бидің, көркем және ғылыми әдебиеттердің құмар тұтынушысы деп сипаттайды. Ол шабыт көздері туралы айта келіп: "Мен есімде жоқ адамдармен жасалған сұхбаттарды оқимын. Достарымның да, жат адамдардың да айтқандарын тыңдаймын. Өмірімді толыққанды өтіп, жағдайларға батып, жүрегім ауырып, ғашықтыққа бөленем. Осының бәрі менің бағыт беруші ниетім арқылы өтеді, ол – біздің қалай бақытты бола алатынымызды зерделеп, анықтау. Осы бір ғана өмірді қалай тиімдірек өмір сүруге болады."
Қысқа метражды фильмдер
Шумның алғашқы қысқаметражды фильмі "Пикчер Перфект" 1989 жылы шықты. Фильм порнографияға құмарланған ер адам және бұл құмарлығының оның жеке өміріне тигізетін әсері туралы. Фильмнің негізінде Шумның бұрынғы жігітінің порнографияға тәуелді болуы және оны білгендегі тәжірибесі жатыр. Ол оны басты рөлге шақырды. "Пикчер Перфект" 1989 жылғы Йорктон кинофестивалінде "Ең үздік қысқа драма" номинациясына ие болды. 1993 жылы Шум өзінің отбасы туралы "Мен, анам және Мона" атты 20 минуттық деректі фильмін жарыққа шығарды. Фильм үш әйелдің өміріне арналған телешоуға ұқсайды. Фильм бойында әйелдер отбасы тарихының күрделігі мен отбасының әкесімен кейде туындайтын шиеленісті қарым-қатынас туралы әңгімелейді. Шум "Shortchanged", "Love In", "Hunger" және "Thirsty" сияқты бірнеше қысқаметражды фильмдердің сценарийін жазып, режиссерлік еткен. Оның соңғы қысқаметражды фильмі "Хип-хоп мама" 2011 жылы интернетте жарияланып, мыңдаған көруші жинады. "Қос бақыт", "Жүргізу, ол деді" және "Ұзақ өмір, бақыт және өркендеу" атты үш көркем фильмінде Шум көпұлтты Канададағы қытай-канад отбасын бейнелеу үшін комедиялық стильді қолданады. Қытай иммигранты ретінде ол қоғамды сипаттау үшін әзіл-қалжыңды пайдаланатынын айтады. Шумның фильмдерінде көбінесе жақсы өмір іздеп үйден кеткісі келетін, наразы жас әйелдер бейнеленеді. Ол фильмдерінде үйді жанжал, көңілсіздік және көңіл көншітпейтін орын ретінде көрсетеді. Оның отбасылық келіссөздерді бейнелеуі кейіпкерлері үшін қақтығыстар тудырады. "Тоғызыншы қабат" фильмінің тұсаукесері 2015 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Фильм 1969 жылы Сэр Джордж Уильямс университетінде (кейін Конкордия университетіне біріктірілді) студенттердің нәсілдік кемсіту туралы шағымды қарау тәртібіне наразылық білдіріп, тоғызыншы қабаттағы компьютерлік зертхананы басып алуы туралы оқиғаны көрсетеді. 2015 жылғы Ванкувер халықаралық кинофестивалінде Шум "Тоғызыншы қабат" фильмі үшін "Фильм және Телевидениедегі әйелдер" көркемдік сыйлығымен марапатталды.