Кіріспе
Американдық адвокат
Линн Айрин Стюарт (8 қазан 1939 жыл - 7 наурыз 2017 жыл) – американдық қорғаушы адвокат, ол даулы және танымал қылмыскерлерді қорғаумен белгілі болған. 2005 жылы ол терроризмді қолдау және сөз байласу қылмыстары бойынша сотталды, 28 айға бас бостандығынан айырылды. Оның жасаған қылмысы салдарынан адвокаттық лицензиясы жойылды. Ол клиенті шейх Омар Абдель Рахманға, террористік шабуылдарды жоспарлаған египеттік дін қызметкеріне, АҚШ Мемлекеттік хатшысының шетелдік террористік ұйым деп таныған «Аль Гама’а аль Исламия» ұйымының жақтастарына хабар жіберуге көмектескені үшін айыпталды. 2010 жылдың 15 шілдесінде сотта жалған куәлік бергені үшін 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол өзінің жазасын Техас штатының Форт-Уорт қаласындағы Федералдық медициналық орталықта, Карсвеллде өтеді. Стюарт 2013 жылдың 31 желтоқсанында емдеуге байланысты босатылды, себебі оған емделе алмайтын қатерлі ісік диагнозы қойылған.
Ерте өмір және білім
Стюарт Бруклинде, Нью-Йорк штатында Айрин мен Джон Фелтемнің қызы болып дүниеге келді. Оның анасы неміс және швед тегінен, ал әкесі ағылшын және ирланд тегінен шыққан. Ол Квинс штатындағы Беллероуз қаласында өсті және 1957 жылы Мартин Ван Бюрен орта мектебін бітірді. Ол Мичиган штатының Голландия қаласындағы Хоуп колледжіне түсті, бірақ диплом алмады. Стюарт 1961 жылы Стейтен аралындағы Вагнер колледжін саясаттану мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Ол 1975 жылы Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласындағы Рутгерс заң мектебінен заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1977 жылы Нью-Йоркте заңгерлік практикамен айналысуға лицензия алды. Стюарт капиталистік әділетсіздіктерді шешу құралы ретінде зорлық-зомбылықты жақтады. Ол анархистік және мақсатты зорлық-зомбылық арасындағы айырмашылықты көрсетіп, капитализмді, расизмді және сексизмді қолдайтын институттарға қарсы соңғысын қолдады және көбінесе университеттерде сөз сөйлейтін.
Заң мансабы
Стюарт 1977 жылғы 31 қаңтарда Нью-Йорк штатының адвокатурасына қабылданды. Адвокаттық мансабының көп бөлігінде ол экономикалық жағдайы нашар клиенттерді, сондай-ақ резонанстық істерді де қорғады. Стюарт өзін «қозғалыс заңгері» деп сипаттап, өкілдік еткен адамдарға қатысты нақты айыптаулармен ғана айналыспай, олардың жалпы саяси мүдделерін ілгерілетуге көбірек қызығушылық танытты. Стюарт 1981 жылы Бринкстің бронеавтомобилін тонаудағы рөлі үшін кінәлі деп танылған «Weather Underground» ұйымының мүшесі Дэвид Гилбертті қорғады, сол тонау кезінде екі полицей және күзетші қаза тапқан. 1991 жылы Стюарт есірткі тасымалымен айыпталған бір бандит мүшесімен жасасқан ерекше төлем шарттарын түсіндіру үшін сотқа шақырылды. Стюарт сотқа шақырудан бас тартты және ақырында екінші дәрежедегі қылмыстық құрметсіздікке кінәлі деп мойындады, бұл оның адвокаттық лицензиясынан айырылуына әкеп соқпайтын жаза. Тағы бір танымал клиенті – 1972 жылғы 2 маусымда «Western Airlines» рейсін 701 қашқындыққа шығарған «Black Panther» ұйымының бұрынғы мүшесі Уилли Холдер болды; ол бомбасы бар екенін мәлімдеп, Анжела Дэвисті босатуды және 500 000 доллар талап етті. Уильям Кунстлермен бірге Стюарт Бронксте төрт есірткі сатушысын өлтіргені үшін, сондай-ақ атыс кезінде тоғыз полицейді өлтіруге талпынған Ларри Дэвисті қорғады. Стюарт пен Кунстлер Дэвисті адам өлтіру және адам өлтіруге талпыну айыптарынан ақтап шығарды, бірақ Дэвис қару-жарақ ұстау бойынша жеңіл қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп танылды. Соттан кейін Стюарт Кунстлермен қарым-қатынасын тоқтатты, өйткені Кунстлер істің жариялылығын өзіне тартып алып, оған лайықты құрмет көрсетпегендіктен шеттетілгенін сезінді. Тіпті Дэвис Стюарттың оның ақталуына үлкен үлес қосып, «барлығы Кунстлер істі жеңді деп ойлайды. Бірақ шындығында Линн Стюарт істі жеңді» деді. Стюарт сонымен қатар бұрынғы Гамбино қылмыстық отбасысының басшысы Сэмми «Бұлл» Граваноны экстази тасымалымен айыпталғанда қорғады. Стюарт өзінің жоғары беделді клиенттерінің барлығының әділетсіз жүйеге қарсы революционерлер екенін немесе олардың істері сол әділетсіздіктерді әшкерелейтін адамдар екенін айтты.
Әбдел-Рахман ісі
1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған бомбалық шабуылдан кейін ФБР Омар Абдель Рахманды, сондай-ақ "Көр соқыр шейх" деп те атайды, тергеуді бастады. ФБР Рахманның АҚШ азаматтарына қарсы зорлық-зомбылық әрекеттерін ұстанып, әсіресе Нью-Йорк және Нью-Джерси аймағындағы зорлық-зомбылыққа шақыратын фетва шығарғанын анықтады. Рахман 1993 жылғы 24 маусымда тұтқындалды. Оның нысаналары Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтері, Линкольн туннелі, Голланд туннелі, Джордж Вашингтон көпірі және Нью-Йорктегі ФБР-дің басты кеңсесі – Джейкоб К. Джавиц федералдық ғимараты болды. Сондай-ақ қаладағы еврей нысаналарын бомбалау, АҚШ сенаторы Аль Д'Аматоны және Мысыр президенті Хосни Мубаракты өлтіру жоспарланған. 1994 жылдың қарашасында Джонсон әкімшілігінің бұрынғы бас прокуроры Рамси Кларк Стюартпен кездесіп, Рахман сот тағайындаған адвокатын қызметтен босатып, оның басқа адвокаттары Уильям Кюнстлер мен Рон Куби мүдделер қақтығысы туындағандықтан істен алынғаннан кейін Рахманды клиент ретінде қабылдауын сұрады. Стюарт бастапқыда қарсылық білдірді, бірақ Кларк оны бұл істі қабылдауға көндірді, өйтпесе "араб әлемі американдық солшыл достарынан ада болғандай сезінетін болар еді" деді. Рахманның бұрынғы өкілі Куби Стюарттың осы пікірімен келіспеді: "Мен Линнді жақсы көремін, бірақ ешкім шейхті кез келген мәселеде прогрессивті немесе либералды деп айта алмайды". Стюарт фундаменталистерді түсінетінін айтты, себебі бас прокурор "Джон Эшкрофт солардың бірі". Рахман 1995 жылғы 1 қазанда бүлікшілдікке қатысқандығы үшін сотталды және 1996 жылы өмір бойына түрмеге кесілді. Стюарт сот шешімін жариялағанда жылап жіберді. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін арнайы әкімшілік шаралар (SAM) өзгертілді, олардың мақсаты АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне қауіп төндіретін немесе зорлық-зомбылық пен терроризмге әкелуі мүмкін байланыстарды болдырмау болды. Федералдық үкімді соттың айыптау актісіне сәйкес, Стюарт Йорк колледжінің Орта Шығыс зерттеулері жөніндегі доценті Мохамед Юсри және пошта жұмыскері Ахмед Саттар Рахман мен оның жақтастары арасында SAM-ды бұза отырып, АҚШ-ты алдау мақсатында хабар алмастырды. Стюарт Рахманның Египеттегі "Аль-Гамаа әл-Исламия" мүшелеріне террористік операцияларды қайта бастауға бата беруіне айыпталды. Стюарт бұл даудың бір рет оның клиенті атынан Рейтер агенттігі арқылы жарияланған хабарламадан басталғанын, содан кейін оның дұрыс түсінілмегенін анықтағаннан кейін түсіндірме бергенін айтты. Түсіндірмеде: "Мен [Омар Әбдірахман] атысты тоқтату туралы қолдауымды кері қайтарып алуым жоқ, мен оны күмәнді көріп отырмын және сіздерді, сол жердегілерді, оны талқылауға және әрқашан істегендей, барлығын өз талқылауларыңызға қосуға шақырамын". Ол сотқа кедергі келтіру және терроризмге материалдық қолдау көрсету үшін сөз байласу айыптарымен айыпталды. Ол осы айыптар бойынша сотталды. Судья Джон Г. Коэлттл Стюарттың үкімді негізсіз деп қабылдамау туралы өтінішін қабылдамағанда, рационалды қазылар алқасы Стюарт террористік ұйымның ықпалды, зорлық-зомбылыққа бейім көшбасшысының зорлық-зомбылықты тоқтатуды қолдамайтынын білдіргенін білгенін айтты, ол IG (Исламдық топ) ішіндегі зорлық-зомбылыққа қайта оралуға тырысқандарға қолдау көрсеткенін білді, ал қазылар алқасы екінші айыптауға қатысушылар, әсіресе Таха болған деп таба алатын. Оның адвокаты Майкл Тигар "бұл іс осы қорқынышты салдарларға тап болған адамдарды қорғауға тырысатын барлық адвокаттарға нағыз қауіп төндіреді" деді. Адам құқықтары жөніндегі Front Line ұйымы оның ісі туралы былай деді: "Бұл жағдай мемлекеттік органдар мен құқық бұзушылықтың құрбандары арасында тұрған адам құқықтары қорғаушыларын қорқытады".
A rational jury could have inferred that, by relaying a statement withdrawing support for a cessation of violence by an influential, pro violence leader of a terrorist group, Stewart knew that she was providing support to those within the IG (Islamic Group) who sought to return to violence—who the jury could have found were participants in the Count Two conspiracy, particularly Taha. Michael Tigar, her attorney, stated that "this case really is a threat to all the lawyers who are out there attempting to represent people that face these terrible consequences". Commenting on her case, human rights organization Front Line states that it "has had a chilling effect on human rights defenders who stand between government agencies and potential victims of abuses."
Сенім
2005 жылғы 10 ақпанда тоғыз айлық сот процесінен және қазылардың 13 күндік кеңесуінен кейін Стюарт АҚШ үкіметін алаяқтауға қатысқандығы, террористерге материалдық көмек көрсеткені және оны жасыруға қатысқандығы, сондай-ақ жалған мәлімдемелер жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Оның кінәлі екендігі автоматты түрде адвокаттық қызметтен шеттетуге әкеп соқты. Стюарт апелляция нәтижелерін күтіп, кепілдікпен босатылды.
Үкімді ұсыну
Алғашқы үкім 2005 жылдың шілдесіне белгіленген еді, бірақ Стюарттың қорғау тобы ем қабылдап жатқандықтан, бірнеше рет үкімді кейінге жылдыруды сұрады және оған рұқсат алды. Қорғау тобы сондай-ақ Стюарттың жасы, денсаулығының нашарлауы және қатерлі ісік ауруының тарихы ескерілгенде, егер ол бірнеше жылға сотталса, өмірінің соңына дейін түрмеде болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2006 жылғы 26 қыркүйекте сотқа жолдаған хатында Стюарт өзінің әрекеттері әрдайым клиенттерін қалай қорғағанымен сәйкес келетінін, бірақ 2001 жылдан кейінгі АҚШ-тың өзгешелігін дұрыс бағаламағанын және керісін қарағанда, жаңсақ түсініктіктерге жол бермеу үшін көбірек сақтық танытуы керек болғанын айтты. Ол: «Мен қасақана емес, басқа мүдделерді көздейтіндерге біздің кәсібіміздің ең қадірлі және қол сұғылмаған негізін – адвокат пен клиент арасындағы қарым-қатынасты бұзуға мүмкіндік бердім» деді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, Стюарт «түрме ережелерін біліп тұра бұзғанын мойындады». Ол соттан АҚШ Жоғарғы Сотының Букер ісінде судьяларға берілген үкім тағайындау құқығын пайдаланып, бас бостандығынан айыру емес, басқа жаза тағайындауын сұрады. Прокуратура соттан заң бойынша ең жоғары жазаны беруді талап етті, «Бұл 30 жылдық жаза Стюартты оның іс-әрекеттері үшін жазалаумен қатар, өздерін қылмыстық орындардың ережелерінен жоғары санайтын және ел заңдарын айналып өтуге тырысатын басқа адвокаттарға да ескерту болады» деді. Судья Кёльтл прокуратура ұсынған 30 жылдық жазаны да, Стюарт сұраған түрмеге қамаудан толығымен бас тартуды да қабылдамады. Ол Стюарттың ұзақ жылдар бойы беделсіз клиенттерді қорғап, «қоғамға қызмет еткенін, тек клиенттеріне ғана емес, бүкіл елге де пайдалы болғанын» айтты, бірақ оның осы істегі мінез-құлқы «қылмыстық» болды. 2006 жылғы 16 қазанда судья Кёльтл Стюартты 28 айға бас бостандығынан айырды. Юсри мен Саттар сәйкесінше 20 айға және 28 жылға сотталды. Юсри 2011 жылы босатылды. Саттар Колорадо штатының Флоренс қаласының жанындағы Федералдық қатаң режимді түрмеде отыр.
Қауіпсіздікке қарсы күрес
Стюарттың апелляциясына жауап ретінде Екінші апелляциялық сот алқасы 2009 жылдың 17 қарашасында айыптауларын растады және аудандық сотқа Стюарттың кепілдігін дереу алып тастап, қамауға алуға бұйрық берді. Апелляциялық сот одан да ары барып, сот процесінде оның жалған куәлік беруі мүмкін екенін, сондай-ақ сот басқа факторларды оған қарсы жаза тағайындаған судья дұрыс салмақтамағанын ескеріп, істі жаңа үкім шығару үшін қайта қарауға жіберді. 2009 жылдың 19 қарашасында Стюарт Нью-Йорктегі АҚШ маршалдарына бас бостандығынан айыру үшін 28 айлық жазасын #53504 054 нөмірімен тіркелген тұтқын ретінде өтеуге берілді. Екі айдан кейін, 2010 жылдың қаңтарында, Екінші округтің толық құрамы, дауысқа бөлініп, алқасының растау және жазаны қайта қарау туралы шешімін қайта қараудан бас тартты. 2010 жылдың 15 шілдесінде судья Коэлтл Стюартқа 10 жылға бас бостандығынан айыру жазасын қайта тағайындады, ол сот процесінде ант бергенде жасаған жалған мәлімдемелерін және апелляциялық соттың басқа да факторларын ескерді. Адвокат Геральд Прайс Фарингер жаңа үкімге наразылық білдіріп, істі апелляциялық сотқа қайтарды. 2012 жылдың 29 ақпанында Фарингер сөз бостандығына негізделген ауызша дәлелдер келтірді, ол соттан тыс қоғамдық мәселелерге қатысты пікірлер қамау жазасымен жазаланбауы керек екенін, әйтпесе "ешкім үкім шыққаннан кейін, оларға да солай болуі мүмкін деген қорқынышпен пікір білдіре алмайды" деп мәлімдеді. Бұл апелляция кейіннен сот алқасының алдында сөз бостандығының бұзылуы болмағаны туралы шешім қабылдағаннан кейін қабылданбады. Стюарт 2013 жылдың ақпан айында АҚШ Жоғарғы Сотына кассациялық шағым берді.
Түрмедегі денсаулық жағдайы
Стьюарт түрмеге қамалғаннан кейін кеудесіндегі қатерлі ісігі қайтадан пайда болды. Оған сотталған аптада басқа мәселелерге байланысты операция тағайындалған еді, бірақ оның орнына ол сол операцияны он сегіз ай күтуге мәжбүр болды. Осы уақыт ішінде ісігі метастазға ұшырап, оны емдеген дәрігер бұл өмірінде көрген ең қиын жағдай екенін айтты. Ол түрмеде химиотерапиядан өтті. 2013 жылдың желтоқсан айында прокурорлар судьяға Стьюарттың өмір сүруіне 18 ай қалғанын жазған хат жіберді. Олар оның анемия, жоғары қан қысымы, астма және 2-ші типті диабетке шалдыққан екенін де хабарлады. 2013 жылдың 31 желтоқсанында Стьюарттың дәрігері оның өмір сүруіне 18 ай ғана қалғанын айтқаннан кейін, оның шартты түрде босату туралы өтініші қайта қарастырылды. Федералдық түрмелер бюросы және Нью-Йорк оңтүстік округінің прокуроры судьяға Стьюарт ісін шартты түрде қарау туралы өтінішпен жүгінді. Сот судьясы Кёлтл бұл өтінішті мақұлдады және 2013 жылдың 31 желтоқсанында Стьюарт түрмеден босатылды.
Босатылғаннан кейінгі кезең
2016 жылдың қыркүйегінде Стюарт Даллас және Батон-Руж қалаларындағы полицейлерге жасалған қастандықтар туралы пікір білдірді. "Олар өршіл, ақылдан безген, немесе есінен шыққан кісі өлтірушілер емес. Олар 60-шы және 70-ші жылдардан бері ешқандай жазасыз қалған өлімнің құрбандарының кектерін алуда". Дәрігерлердің болжамына сәйкес, оның өміріне 18 ай қалғанмен, Стюарт тағы бірнеше жыл өмір сүрді және 2017 жылдың 7 наурызында 77 жасында Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданындағы үйінде қатерлі ісік пен бірнеше инсульт салдарынан қайтыс болды, деді оның ұлы Джеффри Стюарт.
Жеке өмір
Стюарт Ральф Пойнтерге үйленген және Джеффри С. Стюарт есімді ұлы болған, ол да заңгер, Бруклинде (Нью-Йорк) тұрады. Оның тағы екі қызы бар, Бренна Стюарт, ол да адвокат, және Зенобия Пойнтер, дәрігер.