Кіріспе
Александр Сирил Степни (18 қыркүйек 1942 жылы туған) – ағылшын футболшысы, «Манчестер Юнайтед» футбол клубының қақпашысы, Еуропа кубогын жеңіп алған алғашқы ағылшын клубының құрамында болған.
Alexander Cyril Stepney (born 18 September 1942) is an English former footballer who was Manchester United's goalkeeper when they became the first English club to win the European Cup.
Ерте мансап
Степни Суррейдің Митчем қаласында дүниеге келген. Алғашқыда «Фулхэм» клубында ойын көрсетуге тырысып, сәтті болмағаннан кейін «Тутинг & Митчем Юнайтед» командасына қосылды. Содан кейін 1963 жылы «Миллуолл» оны әуесқой ретінде шақырып алды, бірақ оның әлеуетін тез байқап, келгеннен кейін екі ай ішінде кәсіпқой футболшыға айналдырды. Степни үш маусымға жуық үздіксіз негізгі құрамда ойнап, 158 матч өткізді, тек 1965-66 маусымының соңғы ойынын қана жіберді. Осы кезеңде ол 23 жасқа дейінгі Англия құрамасына үш рет шақырылды. 1966 жылдың мамыр айында Степни 50 000 фунт стерлингке «Челси» клубына өтті. Бапкер Томми Дочерти бастапқыда Степни мен қақпашы Питер Бонеттиді кезегімен ойнатуды жоспарлаған, бірақ үш айдан кейін Степни клуб сапында бір ғана ойын өткізгеннен кейін рекордтық 55 000 фунт стерлингке «Манчестер Юнайтед» клубына сатылды. Гарри Греггтің жарақатынан мансабы дерлік аяқталған кезде, «Манчестер Юнайтедтің» бапкері Мэтт Бусби Пэт Данн мен жарақат жиі алатын Дэвид Гаскеллдің бұл жұмысқа лайық емес екенін шешіп, Степниді таңдады. Степни сол жылы «Олд Траффордта» «Манчестер Сити» клубына қарсы өткен матчта дебют жасады, ал «Юнайтед» командасы Денис Лоудың бірінші таймдағы голының арқасында 1:0 есебімен жеңіске жетті, қақпасы еш гол жібермеді.
Лига және еуропалық табыстар
Степни қақпасында тұрғанда «Манчестер Юнайтед» 1967 жылы Бірінші дивизионда жеңіске жетіп, келесі маусымда Еуропа кубогына қатысу құқығын алды, алайда бұл жарыста әлі бірде-бір ағылшын клубы жеңіске ие болған емес. Степни «Юнайтедтің» Уэмбли стадионындағы финалға дейінгі жолында өнер көрсетті, сол кезде ол «Бенфика» шабуылшысы Эузебиодан 1:1 есебімен ойын аяқталуға жақын тұрғанда керемет қашықтықтан допты құтқарып қалды. Эузебио Степнидің шеберлігіне настолько таңырды ki, қақпашыға қол шапалақтады, ал Степни допты қайта ойынға енгізді. «Юнайтед» қосымша уақыттан кейін 4:1 есебімен жеңіске жетті. Сол маусымның басында Степни «Олд Траффордта» өткен 1967 жылғы ФА қайырымдылық қалқанында «Тоттенхэм Хотспур» клубының қақпашысы Пэт Дженнингстен гол жіберді. «Тоттенхэм» 1:0 есебімен алға шығып, Дженнингс «Стретфорд Эндтен» допты жоғары лақтырды, ол Степнидің қақпасына түсіп, гол болып саналды. Ойын 3:3 есебімен аяқталды, «Юнайтедтің» голдарының авторы – Бобби Чарлтон (2 гол) және Денис Лоу болды.
Халықаралық танылу
Степни өте талантты қақпашы болса да, Англия құрамасындағы қақпашылардың арасында төменгі сатыда болды. Гордон Бэнкс даусыз бірінші нөмірлі қақпашы еді, ал «Челсидің» Питер Бонетти, «Эвертонның» Гордон Уэст және тәжірибелі «Шеффилд Уэнсдей» қақпашысы Рон Спрингетт Степнидің жолында тұрды. Англия 1968 жылғы Еуропа чемпионатына іліккенде, жаттықтырушы Альф Рамзи Банкстің қосалқы қақпашылары ретінде Степни мен Уэстті таңдады. Степни үшін маңызды аптаға айналғанда, ол 1968 жылдың мамыр айында Швецияға қарсы өткен жолдастық ойында Англия құрамасы сапында дебют жасады. Англия 3:1 есебімен жеңіске жетті. Рамзи 1970 жылғы ФИФА әлем чемпионатын қорғауға дайындалғанда Степниді есінде сақтап, оған дайындық шараларын жүргізді, себебі Англия бұрынғы турнирде жеңіске жеткендіктен іріктеуден өтудің қажеті болмады. Алайда, ол оған тағы бір мүмкіндік бермеді, себебі Бонетти мен Уэст сияқтылар өте аз ойында ғана қатысты. Бірақ, 27 ойыншыдан тұратын алдын ала құрам жарияланғанда, Степни Банкс, Бонетти және тәжірибесі жоқ жаңадан келген Питер Шилтонмен бірге тізімде болды, ал Уэст туралы ешқандай ақпарат жоқ еді. Мексикаға баратын соңғы 22 ойыншы анықталғанда, Шилтон үйге қайтарылды. Дегенмен, Степни командадағы үшінші қақпашы еді және оның Мексикада алаңға түсу мүмкіндігі аз болды. Банкс Батыс Германиямен өткен ширек финалға дейін тамақтан уланып қалғанда, Рамзи Степнидің біреуіне қарсы алты мүмкіндігі бар, сәл тәжірибелі Бонеттиге жүгінді, бірақ Степни орынбасарлар тізіміне енді. Англия екі голмен жеңіске жеткенімен, 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Ал Степни ауру Банкске қонақүй бөлмесінде бір қолымен үш, екінші қолымен екі саусағын көрсетіп, есепті жеткізді.
Кейінгі Манчестер Юнайтед мансабы
Степниді Рамзи кейде еске түсіріп отырды, бірақ ол Англия құрамасына енген жалғыз ойыншы ретінде қала берді, ал Шилтон жаңа орынбасар және ұзақ мерзімді ізбасарға айналды. Ол «Манчестер Юнайтед» сапында голкіпер ретінде ойнауын жалғастырды, клубтың үлкен жетістіктерге жете алмаған кезеңі 1974 жылы Екінші дивизионға түсуімен аяқталды. Бұл маусымда Степни, қақпашы үшін ерекше жағдай, пенальтиден екі гол соқты, соның арқасында жыл соңындағы турнирде команданың үздік мергені атанды. Жарты маусым бойы оның орнына Джимми Риммер шықты. Содан кейін, Степнидің бұрынғы «Челси» клубының бас жаттықтырушысы Томми Дочерти келгеннен кейін, команда келесі маусымда (1974–75) Екінші дивизионның чемпионы атанып, қайта оралды. Осы кезеңде Степни өзінің дұрыс ұйымдаспаған қорғанысына нұсқау берген кезде жауырыны шығып, ерекше жарақат алды. Келесі екі маусымда Степни Дочерти жасаған жас команданың тәжірибелі ойыншысы болды, ол талантты жастарды іздеп тауып, сатып алды. Осы кезеңде Степни тұрақты ойынға шығу үшін Пэдди Рошпен бәсекелестікке түсті. «Манчестер Юнайтед» 1976 жылғы Англия кубогының финалына шыққанда, Степни клуб деңгейінде Уэмблиде ойнаған жалғыз ойыншы болды. Бірақ жастардың шаршауынан, «Юнайтедтен» бір дивизион төмендегі «Саутгемптон» 1:0 есебімен жеңіске жетті, олардың құрамында Степнидің буынымен ойнаған тәжірибелі ойыншылар бар еді. Степни Бобби Стоукстің голына қарсы тұра алмады, ол ойын соңында төменнен берілген, алыстан соққан доп болды, «Юнайтед» бұл гол офсайдтан соғылған деп бекер талас етті. 1977 жылы «Юнайтед» тағы да Англия кубогының финалына шықты, бұл жолы «Ливерпульге» қарсы, және жеңіске жетті. Степни Джимми Кейстің жылдам соққан добына қол жеткізді, бірақ оны тоқтатып, Стюарт Пирсон «Юнайтед» үшін гол соққаннан кейін есепті теңестіруге жол бермеді. Джимми Гринхофф «Юнайтедтің» көшбасшылығын қалпына келтірді, ал Степни ойын соңында бірнеше жақсы сейв жасады, «Ливерпуль» (ол бұрынғыдан-жақсы үш кубокты жеңіп алуға тырысып жатқан, алғашқыда лига чемпионы атанды, ал бірнеше күннен кейін Еуропа кубогын жеңіп алды) қысымды күшейтті. Степни 1977 жылғы Англия кубогын жеңген команданың құрамында тоғыз жыл бұрынғы Еуропа кубогын жеңген командадан қалған жалғыз ойыншы болды. Степни сондай-ақ бас жаттықтырушы Мэтт Басбидің басшылығымен клуб үшін ойнаған соңғы ойыншы болды.
Кейінгі мансап
Келесі жылы Степни тағы да автоматты түрде таңдалмады, ол Лигадағы «Юнайтедтің» 42 ойынының 23-інде ойнады. 1978 жылғы сәуірде «Манчестер Юнайтед» сапындағы 546-шы және соңғы ойынын өткізіп, кейін АҚШ-тағы Солтүстік Америка футбол лигасының «Даллас Торнадо» клубына ауысты. 1980 жылы кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққанға дейін ол сол клубта ойнады. Ол 175 рет қақпасын құрғақ сақтап, клубтық рекордты 92 рет қатарынан ойнады (кейін Стив Коппел бұл көрсеткішті жаңартты) және осы екі голымен «Юнайтедтің» ең көп гол соққан қақпашысы болып қала береді. Питер Шмейхельден (1995–96 маусымдағы УЕФА кубогында гол соққаннан басқа) соғыстан кейінгі жылдары «Манчестер Юнайтедтің» ешбір қақпашысы клуб үшін ресми ойындарда гол соққан жоқ. Карьерасының соңында ол 1980-ші жылдардың басында «Альтриншам» командасы үшін лигадан тыс жарыстарда ойнады, ол кезде команда Альянс Премьер-лигасында өнер көрсетіп жатқан (1986 жылы бұл лига Футбол Конференциясы болып өзгерді). Ол командаға 1980–81 жылдары Альянс Премьер-лигасының жеңімпазы атануына көмектесті (олар 1979–80 маусымында да жеңіске жеткен еді), бірақ қайта сайлау жүйесі күшінде болғандықтан және лига мүшелерінің көпшілігі «Манчестер Юнайтедке» қосылуға қарсы дауыс бергендіктен, команда Футбол лигасына жолдама алмады, осылайша Степнидің кәсіби футболға оралу үмітіне нүке салынды. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін Степни қақпашыларға маманданған жаттықтырушы болды, соның ішінде 2000–01 жылдары «Манчестер Сити» клубында да жұмыс істеді. Ол сондай-ақ банкеттерде сөз сөйлейтін спикер ретінде жұмыс істейді және қазіргі уақытта Манчестердегі 105.4 Century радиосында «The Legends Football Phone» бағдарламасын жүргізеді, бұл бағдарламаны бұрынғы «Манчестер Юнайтед» ойыншысы Микки Томас жүргізіп келген.
Ойын стилі
Степни ешқашан көзге түсетін ойыншы болған емес, және оның ең бағалы қасиеті, болжам бойынша, дұрыс тұруы еді, бірақ қажет болған жағдайда ептілік таныта білді.