Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гондурас президенті 1990-1994 жылдары Рафаэль Леонардо Каллехас Ромеро (14 қараша 1943 – 4 сәуір 2020) 1990 жылдың 27 қаңтарынан 1994 жылдың 27 қаңтарына дейін Гондурас президенті қызметін атқарды және Гондурас Ұлттық партиясының (PNH) өкілі болды.
President of Honduras from 1990 to 1994
Rafael Leonardo Callejas Romero (14 November 1943 – 4 April 2020) was the President of Honduras from 27 January 1990 to 27 January 1994, representing the National Party of Honduras (PNH).
Ерте өмір және білім
Каллехас 1943 жылғы 14 қарашада Гондурас, Тегусигальпа қаласында дүниеге келген. Ол Миссисипи штаты университетінде ауыл шаруашылығы экономикасын оқыды, соның нәтижесінде агрономиямен байланысты қаржы және экономикалық мәселелер бойынша сарапшы болды. Миссисипи штаты университетінде Каллехас 1965 жылы ғылым бакалавры, ал 1966 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды. Сондай-ақ 1966 жылы Миссисипи штаты университетінің Ауыл шаруашылығы экономикасы департаменті Каллехастың «Миссисипиде шошқа өндірісінің мүмкіндіктері» атты диссертациясын жариялады. 1990 жылы Каллехас Миссисипи штаты университетінің «Жылдың түлегі» атағына ие болды және АҚШ вице-президенті Дэн Куэйлмен бірге университет ашылу салтанатында сөз сөйлеуге шақырылды. 1968 жылы сол кездегі президент Освальдо Лопес Каллехасты Экономикалық жоспарлау директоры қызметіне тағайындады. 1975 жылы тағы бір генерал және президент Хуан Альберто Мельгар Каллехасты Ауыл шаруашылығы және табиғи ресурстар министрі етіп тағайындады. 1978 жылы тағы бір генерал және президент Поликарпо Паз төңкеріс жасап билікке келген кезде Каллехас бұл лауазымда қалды. Демократияға көшу кезеңінде, 1981 жылғы қарашада Гондурас Либералдық партиясының (PLH) жеңісімен аяқталған сайлауда, ол Гондурас Ұлттық партиясының (PNH) қатарында өсіп, 1982 жылы олардың орталық комитетіне төрағалық етті. Ол бұрынғы президент Рикардо Мадуроның PNH ішіндегі «Бірлік және өзгеріс» (Unidad y Cambio) қозғалысын қолдады, бұл партияны орталыққа және либералды экономикалық бағытқа бейімдеді. Кейін Каллехас 1985 жылғы президенттік сайлауда өзінің кандидатурасын ілгерілету үшін «Ұлттық Каллехиста қозғалысы» (Movimiento Nacional Callejista) атты жеке фракциясын құрды. Сол кезде екі негізгі саяси партия түрлі кандидаттарды тіркеуге рұқсат берді, және Каллехас 42,6% дауыс алып барлық кандидаттардың арасында ең көп дауыс жинаса да, PLH кандидаттары жалпы дауыс санының 51,5% -ын алды, сондықтан олардың ең көп дауыс жинаған үміткері Хосе Азкона дель Хойо 27,5% дауыспен президент болды.
Callejas was born on 14 November 1943 in Tegucigalpa in Honduras. He studied agricultural economics at Mississippi State University becoming an expert on financial and economic issues connected to agronomy. At Mississippi State University, Callejas earned a Bachelor of Science degree in 1965 and a Masters of Science degree in 1966. Also in 1966, Mississippi State University's Department of Agricultural Economics published Callejas' thesis titled Hog Production Opportunities in Mississippi. In 1990, Callejas was named Mississippi State University's Alumni of the Year and was invited along with U. S. Vice President Dan Quayle to deliver the university's commencement address. In 1968, Callejas was made the Director of Economic Planning by the then President Oswaldo López. in 1975 another General and President, Juan Alberto Melgar, named Callejas Minister for Agriculture and Natural Resources. When another general and President Policarpo Paz took over in a coup in 1978, Callejas remained in this post. During the transition to democracy culminating in November 1981 elections, which were won by the Liberal Party of Honduras (PLH), he rose within the ranks of the National Party of Honduras (PNH), and in 1982 presided over their central committee. He supported former President Ricardo Maduro's Unidad y Cambio (Unity and Change) movement within the PNH that brought the party more towards the center, and a liberal economic path. Callejas then created his own faction, the Movimiento Nacional Callejista (National Callejista Movement), to advance his candidature in the 1985 presidential elections. At the time both main political parties allowed various candidates to stand, and while Callejas gained the highest vote of any candidate with 42.6%, the PLH candidates gained 51.5% of the total vote, and therefore it was their most voted for candidate, José Azcona del Hoyo, with 27.5% of the vote, who became president.
Футбол
2015 жылға дейін Каллехас Гондурас Ұлттық Автономиялық Футбол Федерациясының (FENAFUTH) президенті болды. Оның басшылығымен Гондурас 2010 және 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарына іліккен, бұл Гондурас тарихындағы екі рет қатарынан Әлем чемпионатына қатысудың тұңғыш реті болды. Оның қызмет ету кезеңінде Гондурас барлық жастағы футболшылар арасындағы ірі жарыстардың бәріне, оның ішінде Жазғы Олимпиада ойындарына да қатысты.
Until 2015, Callejas was President of the Federación Nacional Autónoma de Fútbol de Honduras (FENAFUTH). Under his tenure, Honduras qualified for the FIFA World Cups in 2010 and 2014, the first time Honduras qualified for two consecutive World Cups. During his tenure, Honduras qualified for all major football soccer competitions in all age brackets, including the Summer Olympics.
Президент (1990-1994)
1989 жылы оның сайлануы 1932 жылдан бері Гондурастың екі негізгі партиясы арасында билікті бейбіт түрде берудің алғашқы жағдайы болды. Каллехас 1989 жылғы сайлауда ПНХ үміткері болды, онда қайтыс болған Гондурас азаматтарының 200 000-ға жуық жеке куәліктері пайдаланылды. Каллехас 52,3% дауыспен жеңіске жетіп, 1972 жылдан бергі алғашқы ПНХ президенті атанды. Ол ауыр экономикалық проблемаларға тап болды және Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) ұсынымымен мемлекеттік шығыстарды қысқартты, нәтижесінде көптеген мемлекеттік қызметкерлер жұмыссыз қалды және лемпираның құны төмендеді. Лемпираның құны төмендеген кезде, сол кезде Рикардо Мадуро Жоэст басқарған Гондурас Ұлттық банкінде жалпы халыққа арналған доллар болмады. Оның орнына, адамдарға құны төмендетілген лемпиралар қайтарылды, бұл батыс жарты шардағы ең кедей елдердің бірінде үлкен қиындықтарға әкелді. Ол қызметке келген кезде бензин жетіспеді және жанармай алуға тырысқан көліктер жанармай құю станцияларының алдында ұзын кезекте тұрды. Бұл көптеген ереуілдерге және әлеуметтік наразылықтарға әкелді, содан кейін оның үкіметі 1991 жылдың қыркүйегінде АҚШ-пен 430 миллион долларлық қарызды жабу туралы сәтті келісімге келді. Ол либералды реформаторлық үкіметке жетекшілік етті, Гондурас экономикасын жергілікті және шетелдік инвестицияларға ашты және президенттік мерзімінің соңғы үш жылында тұрақты өсімді қамтамасыз етті, бірақ төртінші жылы қаржылық тәртіпсіздік келесі үкімет енгізген жаңа экономикалық шараларға әкелді. Оның кезеңінде кедейлік 8% төмендеді. Инфрақұрылымға басымдық берілді және бай Сула аңғары аймағына ірі инвестициялар жасалды, нәтижесінде 90 шақырымнан астам төрт жолақты тас жолдар салынды. Оның үкіметі әлеуметтік саласында маңызды жетістіктерге қол жеткізді, мысалы, Отбасыға көмек көрсету бағдарламасын (PRAF) және Гондурас Әлеуметтік Инвестициялар қорын (FHIS) құру. Бұрынғы әскери және либералдық үкіметтердің эмигранттарының өміріне қауіпсіздікпен Гондурасқа оралуына рұқсат берілді, ал Никарагуалық қарсы революционерлердің, контрастердің, күшті келіссөздерден кейін 1990 жылдың сәуірінде Гондурастан кетуі талап етілді.
His election in 1989 marked the first time since 1932 that power was transferred peacefully between Honduras' two major parties. Callejas was once again the PNH candidate in the 1989 elections where a reported 200,000 identifications from deceased Honduran citizens were used. Callejas won with 52.3% of the votes, becoming the first PNH President since 1972. He had to confront severe economic problems, and he followed the advice of the International Monetary Fund (IMF) by cutting public spending, resulting in many public servants being laid off, and by devaluing the Lempira. At the time of the devaluation of the Lempira, the Honduran Central Bank, presided over at the time by Ricardo Maduro Joest, did not have any dollars available to the general public. Instead, people were given back devalued Lempiras causing a great deal of hardship in what was already one of the poorest countries in the western hemisphere. Gasoline supplies were non existent when he took office and long lines of cars were seen at the gas stations trying to obtain fuel. This led to many strikes and a lot of social agitation, until his government successfully negotiated with the United States the write off of a $US430 million debt, in September 1991. He presided over a liberal reformist government, opened the Honduran economy to local and foreign investment and managed steady growth during the last three years of his presidency, although during the fourth year of his term fiscal indiscipline led to a new set of economic measures being imposed by the following government. Poverty was reduced by 8% under his tenure. Infrastructure was a priority and large investments in the rich Sula Valley area were made resulting in more than 90 kilometers of four lane highways. His government had some important accomplishments in the social area, such as the creation of the Family Assistance Program (PRAF) and the Honduran Fund for Social Investment (FHIS). Expatriates of the previous Military and Liberal governments were allowed to return to Honduras, with no risk to their lives, and the irregular forces of the Nicaraguan counter revolutionaries, the Contras, were required to leave Honduras in April 1990 after intense negotiations.
Қылмыстар
Каллехас өкілеттік мерзімінде 7 сыбайлас жемқорлық қылмысына қатысты айыпталыпты. Ол сондай-ақ Джордж Буш әкімшілігінің бір қызметкерімен айыпталды, нәтижесінде Буштің жарлығы оған АҚШ визасы беруден бас тартты. 2005 жылы Гондурас Конгресі бұрынғы президенттер мен басқа да бұрынғы лауазым иелеріне заңдық иммунитет беретін заңды жойды. Каллехас мырза сотқа өз еркімен келді (заң жойылғаннан кейін бұл қадамды жасаған алғашқы адам). Содан кейін Каллехас мырза сотқа тартылды. Гондурас сот жүйесі оны тағылған барлық айыптаулардан ақтатты. 2015 жылдың 3 желтоқсанында Каллехас мырзаға 2015 жылғы ФИФА жемқорлық ісіне байланысты АҚШ Федералды сотында айып тағылды. 12 күннен кейін ол АҚШ-қа ұшып барды және қамауға алынды. Бірнеше күннен кейін ол кепілдікпен босатылды. Оның қорғауын Вашингтондағы Retureta & Wassem, PLLC фирмасының танымал қылмыстық қорғау адвокаты Мануэль Ретурета жүзеге асырды. 2016 жылдың 27 наурызында ол 2012 жылы 500 000 доллар көлемінде пара алып, оны тағы бір футбол шенеунігімен бөліскенін мойындады. 2016 жылдың желтоқсанында ФИФА Этика комитеті Каллехасқа өмір бойына футболдан шеттету жазасын берді.
Callejas was accused of 7 counts of corruption during his term. He was also accused by an aide in the George H. W. Bush administration, resulting in a Bush executive order denying him U. S. visa status. In 2005, the Honduran Congress revoked the law by which ex Presidents, among other former officials, had legal immunity. Mr. Callejas voluntarily presented himself to court (first person to do so after the law was revoked). Mr. Callejas then faced trial. He was acquitted by the Honduran Judiciary of all of the counts which were presented against him. On 3 December 2015, Mr. Callejas was indicted in U. S. Federal Court in connection with the ongoing 2015 FIFA Corruption Case. 12 days later, he flew to the United States and was taken into custody. A few days later, he was released on bond. He was represented by the noted criminal defense attorney Manuel Retureta of Retureta & Wassem, PLLC in Washington, DC. On 27 March 2016, he pleaded guilty to accepting $500,000 in bribes in 2012 to be shared with another football official. In December 2016, Callejas was banned for life by the FIFA Ethics Committee.
Өлім
Каллехас 2020 жылғы 4 сәуірде лейкемиядан қайтыс болды. Гондурас экс-президенті Рафаэль Леонардо Каллехас Ромеро қайтыс болды.
Callejas died on 4 April 2020 of leukemia. Muere elexpresidente de Honduras Rafael Leonardo Callejas Romero
Жарияланымдар
Миссисипиде шошқа өндіру мүмкіндіктері, Миссисипи мемлекеттік университетінің ауыл шаруашылығы экономикасы кафедрасы, (Старквилл, М.С.), 1966. Гондурас Республикасы Үкіметінің алкоголизмді, есірткілікке тәуелділікті және дәрі-дәрмекке тәуелділікті алдын алу және бақылау туралы декларациясы, Гондурас Республикасының Алкоголизмді, Есірткілікке және Дәрі-дәрмекке тәуелділікті Алдын Алу институты, (Тегусигальпа, Гондурас), 1990. Мемлекеттің жаңғыртуы: Республика Президентінің және Президенттікке кандидаттардың төрт өкілінің сөздері, 1993 жылғы 5 шілде, дүйсенбі, Гондурас Республикасы, (Тегусигальпа, Гондурас), 1993. Чили мен Гондурас арасындағы қарым-қатынастар: Орталық Америкадағы бейбітшілік процесіне байланысты жаңа перспективалар, Чилидің халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесі, (Тегусигальпа, Гондурас), 1993.
Hog Production Opportunities in Mississippi, Mississippi State University Department of Agricultural Economics, (Starkville, MS), 1966. Declaración del Gobierno de la República de Honduras sobre la prevención y el control del alcoholismo, la drogadicción y la farmacodependencia, Instituto Hondureño para la Prevención del Alcoholismo, Drogadicción y Farmacodependencia, República de Honduras, (Tegucigalpa, Honduras), 1990. La Modernización del Estado: Exposiciones del Presidente de la República y los cuatro candidatos a la Presidencia, lunes 5 de julio de 1993, República de Honduras, (Tegucigalpa, Honduras), 1993. Las Relaciones Entre Chile y Honduras: nuevas perspectivas a la luz del proceso de paz en Centroamérica, Consejo Chileno para las Relaciones Internacionales, (Tegucigalpa, Honduras), 1993.