Кіріспе
Пермнің екінші кезеңі мен дәуірі – Гвадалупиан. Гвадалупиан – Пермнің екінші және ортаңғы кезеңі/эпохасы. Оған дейін Цисурал, ал кейін Лопинг кезеңдері болды. Оның аты Нью-Мексико және Техас штаттарындағы Гвадалупе тауларынан шыққан, және ол 272,95 ± 0,5 – 259,1 ± 0,4 млн жыл бұрынғы кезеңді қамтиды. Бұл кезеңде терапсидтердің пайда болуы, «Олсонның жоғалуы» деп аталатын шағын жоғалу оқиғасы, сондай-ақ «Капитанияның соңындағы жоғалу» деп аталатын маңызды жаппай жоғалу оқиғасы болды. Бұрын Гвадалупиан Орта Перм деп белгілі болған.
The Guadalupian is the second and middle series/epoch of the Permian. The Guadalupian was preceded by the Cisuralian and followed by the Lopingian. It is named after the Guadalupe Mountains of New Mexico and Texas, and dates between 272.95 ± 0.5 – 259.1 ± 0.4 Mya. The series saw the rise of the therapsids, a minor extinction event called Olson's Extinction and a significant mass extinction called the end Capitanian extinction event. The Guadalupian was previously known as the Middle Permian.
Аты-жөні және шыққан тегі
Гвадалупиан – пермнің екінші және ортаңғы қатары немесе эпохасы. Бұрын Орта перм деп аталған, бұл эпоханың атауы стандартты жаһандық сәйкестік үшін перм стратиграфиясының жаңартылуының бір бөлігі болып табылады. "Гвадалупиан" атауы алғаш рет 1900 жылдардың басында ұсынылып, 1996 жылы Перм стратиграфиясы жөніндегі Халықаралық кіші комиссиясымен бекітілген. Орта пермге сілтемелер әлі де кездеседі. Халықаралық хроностратиграфиялық кесте V2021/07 нөмірі бойынша сандық жасы 273.01 ± 0.14 – 259.51 ± 0.21 млн жылға тең.
Биологиялық әртүрлілік
Терапсидтер Гвадалупиан дәуірінде құрлықта басым жануарларға айналып, пеликозаврларды ығыстырды. Терапсидтер "сфенакодонттар" деп аталатын пеликозаврлар тобынан пайда болды. Терапсидалар төрт негізгі кладтан тұрады: диноцефалиандар, шөп жейтін аномадонттар, ет жейтін биармосухиандар және көбінесе ет жейтін териодонттар. Бұл жойылу алғашқыда Олсоннің үзілісі деп аталды, себебі ол қазбалардың сақталуындағы мәселе деп есептелді. 1990 жылдан бері ол Олсоннің жойылуы деп қайта аталды. Бұл жойылу оқиғасы дәуірдің басында болды және құрлықтағы омыртқалы жануарлардың үштен екісі дүние жүзі бойынша жойылған, ұзаққа созылған төмен әртүрлілік кезеңіне әкелді. Әлемдік әртүрлілік аяғында күрт өсті, бұл бос экологиялық нишаларды толтырған катастрофалық таксондардың нәтижесі болуы мүмкін, бірақ Гвадалупияның соңғы оқиғасы Вучиапинг дәуірінде әртүрліліктің төмендеуіне себеп болды. Бұл климаттың өзгеруі Жердің табиғи процестерінің нәтижесі ме, әлде басқа оқиғалардың салдарынан күшейді ме – әлі белгісіз.
Климат
Бұл климат бүгінгі Орталық Азияның көп бөлігіне ұқсас еді. Пангея – бір үлкен құрлық болғандықтан, онда жазда өте ыстық, құрғақ, ал қыста суық, қаһарлы ауа райы болды. Осы кезде экваторда 74 градусқа дейін қызып кететін шөл болған. Жағалаулар тропиктік, мұссонды болып келді.
Сөйлемдік
Вордиандық кезең 268,8 ± 0,5 – 265,1 ± 0,4 млн жыл бұрын болды. Вордиандық кезеңнің негізі – стратиграфиялық жазбада Jinogondolella aserrata түрінің қазбалары алғаш рет кездесетін жер. Бұл стратиграфиялық шекараның жаһандық эталондық профилі Техас штатындағы Гуадалупе тауларындағы Гетевей тіктеулігінде орналасқан. Вордианның жоғарғы шегі (Капитандық кезеңнің негізі) – стратиграфиялық жазбада алғаш рет Jinogondolella postserrata кондонты түрінің пайда болған жері ретінде анықталады.
Капитаниан
Капитанистік кезең 265,1 ± 0,4 – 259,8 ± 0,4 миллион жыл бұрын болды. Гвадалупианның соңы нашарлаған қоршаған ортамен, парниктік жағдайлармен және бірнеше жаппай жойылу оқиғаларымен аяқталды; олардың ішінде ірі диноцефалиандар, құрлықтағы басқа таксондар және теңіздегі әртүрлі омыртқасыздар бар еді. Олардың орнын жаңа терапсидтер, әсіресе горгонопсиялар және басқалары алмастырды. Бұл жойылу оқиғасы шамамен 10 миллион жылдан кейін болған Пермь-Триас жаппай жойылу оқиғасымен байланысты болуы мүмкін. Капитанистік дәуірге жататын теңіз әктастарындағы көміртегі изотоптары δ13C мәндерінің жоғарылауын көрсетеді. Теңіз суындағы көміртегі изотоптарының өзгеруі жаһандық климаттың салқындауына байланысты. Бұл климаттық салқындату жылы суларда мекендеген түрлердің, мысалы, ірі фусулинидтердің (Verbeekninidae), үлкен екі жақтаулы моллюскалардың (Alatoconchidae), ругозалы маржандардың және Waagenophyllidae-дің Капитанистік кезеңнің соңындағы жойылуына себеп болуы мүмкін.