Жоғалған Dinosaurus туысы – Ресейден табылған Пермді кезеңінің терапсидтері. Таксономиясы Rhopalodon, Brithopus сияқты басқа туыстармен байланысты. Динозавр емес!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрып кеткен терпсидтер туысы
терпсидтер туысы
Extinct genus of therapsids
the therapsid genus
Динозавр – туыстық байланысы даулы құрып кеткен терпсидтер туысы. Оның типі және жалғыз түрі – Dinosaurus murchisonii. Ол Ресейдің Перм кезеңінен табылған ішінара мұрын бөлігінен ғана белгілі. Оның таксономиялық тарихы басқа да Ресейде аз зерттелген терпсидтермен, әсіресе Ропалодон, Бритопус және Фтиносухтармен тығыз байланысты. Динозавр динозавр емес, атауларындағы ұқсастық кездейсоқтық. Динозаврлар – дернәсілдер кладының – Динозаврия кладына жатады, ал Динозавр – терпсид, сондықтан сүтқоректілерге жақын. Динозаврлар Динозаврдан бес жыл бұрын, 1842 жылы аталған.
Dinosaurus is an extinct genus of therapsid of controversial affinities. Its type and only species is Dinosaurus murchisonii. It is only known from a partial snout from the Permian of Russia. Its taxonomic history is intertwined with several other poorly known Russian therapsids, particularly Rhopalodon, Brithopus, and Phthinosuchus. Dinosaurus is not a dinosaur; the similarity in names is coincidental. Dinosaurs belong to the clade Dinosauria, a clade of reptiles, whereas Dinosaurus is a therapsid, and as such, more closely related to mammals. Dinosauria was named only five years prior to Dinosaurus, in 1842.
Зерттеу тарихы
Динозаврдың голотипі 1840 жылдары Ресей империясының Орынбор облысындағы мыс кенінен табылды. Ол екі бөлікке бөлініп, әртүрлі уақыттарда табылған. Кеннің директоры Вагенхайм фон Куаллен алғашқы бөлігін Иоганн Фишер фон Вальдхаймға жолдаған хатында өсімдік қалдығы деп сипаттаған, бірақ Фишер оның бас сүйектің бөлігі екенін анықтаған және 1845 жылы оны Ропалодонның жаңа түрі – R. murchisonii деп сипаттаған. 1847 жылы Фишер екінші бөлікті сипаттап, түрге жаңа туыс – Динозаврды енгізді. 1848 жылы Эйхвальд екі үлгінің бір түрге ғана емес, сонымен қатар бір жеке тұлғаның бөліктері екенін көрсетті. Ол түрді уақытша Ропалодонға қайтарды, себебі оның пікірінше, екінші туыстың қажеттілігін негіздеу үшін жеткілікті айырмашылықтар анықталмаған, сондай-ақ Ричард Оуэннің бірнеше жыл бұрын, 1842 жылы атаған, ұқсас атаулы Динозаврлар таксонының бар екенін атап өтті. Вагенхайм фон Куаллен екі үлгіні де Лейхтенберг герцогы Максимилиан де Бюарнеаның коллекциясына сыйға берді, ал түпнұсқалары кейін жоғалып кетті. Дегенмен, үлгілердің қалыптары Ресей Ғылым академиясының Палеонтология институтында PIN 296/1 және PIN 296/2 каталогтық нөмірлерімен сақтаулы. 1894 жылы Г.Г. Сили Клиорхизодонның, қазір Сиодонның кіші синонимі саналатын, Динозаврдан ешқандай айырмашылығы жоқ екенін атап өтті. 1954 жылы Иван Ефремов Динозаврды Бритопуспен синонимдеді. Бұл пікірді кейбір авторлар қолдады, бірақ Кристиан Каммерер Бритопусты, тек жартылай толық омыртқаға негізделген номен дубиум деп санады және Динозаврды оның синонимі деп санамады. 2000 жылы М.Ф. Ивахненко Фтиносухты Динозаврмен синонимдеді. Осыған сәйкес, ол Динозаврды Phthinosuchidae тұқымдастығына жатқызды, оны Rubidgeidae тұқымдастығымен бірге Gorgonopia қатарының Rubidgeoidea суперотрядына біріктірді. Каммерер Динозавр туралы қолда бар шектеулі анатомиялық мәліметтер осы ұсынылған синонимияны растауды қиындататынын атап өтті.
The holotype of Dinosaurus murchisonii was collected in a copper mine in the Orenburg Governorate of the Russian Empire during the 1840s. It was collected in two pieces, found on separate occasions. The director of the mine, Wagenheim von Qualen, initially identified the first piece as a plant fossil in a letter to Johann Fischer von Waldheim, but Fischer realized it was part of a skull and described it as a new species of Rhopalodon, R. murchisonii, in 1845. In 1847, Fischer described the second piece and established a new genus, Dinosaurus, for the species. In 1848, Eichwald recognized that the two specimens were not only from the same species, but fit together as parts of the same individual. He provisionally returned the species to Rhopalodon, as he felt there were not enough differences yet identified to justify a second genus, and noted the existence of the similarly named taxon Dinosauria, named by Richard Owen only a few years prior, in 1842. Wagenheim von Qualen donated both specimens to the collection of Maximilian de Beuharnais, Duke of Leuchtenberg, and the originals have since been lost. However, casts of the specimens are housed in the Paleontological Institute, Russian Academy of Sciences under the catalog numbers PIN 296/1 and PIN 296/2. In 1894, H. G. Seeley remarked that Cliorhizodon, which is now regarded as a junior synonym of Syodon, could not be distinguished from Dinosaurus. In 1954, Ivan Efremov synonymized Dinosaurus with Brithopus. This has been followed by some other authors, but Christian Kammerer has regarded Brithopus, which is based on only a partial humerus, as a nomen dubium, and as such did not regard Dinosaurus as synonymous with it. In 2000, M. F. Ivakhnenko synonymized Phthinosuchus with Dinosaurus. As such, he classified Dinosaurus in the family Phthinosuchidae, which he grouped with Rubidgeidae in the superfamily Rubidgeoidea of the order Gorgonopia. Kammerer has remarked that the limited anatomical information available for Dinosaurus makes it hard to confirm this proposed synonymy.