Кіріспе
Химиядағы даулы ұғым. Nascent hydrogen – органикалық химиядағы ескірген түсінік, бұрын металлдардың ерітілу реакцияларын, мысалы, Клемменсеннің тотығу-тотықсыздану реакциясын және Бувеольт-Бланк тотығу-тотықсыздану реакциясын түсіндіру үшін қолданылған. Органикалық қосылыстар H2-мен тікелей әрекеттеспейтіні болғандықтан, сутектің ерекше жағдайы бар деген болжам жасалған. Қазіргі таңда металлдардың ерітілу реакциялары металл бетінде жүретіні белгілі, ал органикалық химияда пайда болатын сутек туралы түсінік қолдау таппады. Органикалық еріткіштерде органикалық реагенттермен реакцияға түспейтін сутек атомдарының қабілеті, платиноидтар тобына (Pt, Pd, Rh, Ru, Ni) жатпайтын, кәдімгі металдардың (болат, титан) кристалдық торларына бірден таралуға қабілетті сутек атомдарының уақытша пайда болуын жоққа шығармайды. Платиноидтар молекулалық сутекті (H2) атомдық сутекке ыдыратуы белгілі.
Nascent hydrogen is an outdated concept in organic chemistry that was once invoked to explain dissolving metal reactions, such as the Clemmensen reduction and the Bouveault–Blanc reduction. Since organic compounds do not react with H2, a special state of hydrogen was postulated. It is now understood that dissolving metal reactions occur at the metal surface, and the concept of nascent hydrogen has been discredited in organic chemistry. The inability of hydrogen atoms to react with organic reagents in organic solvents does not exclude the transient formation of hydrogen atoms capable to immediately diffuse into the crystal lattice of common metals (steel, titanium) different from these of the platinoid group (Pt, Pd, Rh, Ru, Ni) which are well known to dissociate molecular dihydrogen (H) into atomic hydrogen.
Тарих
Молекулалық сутегінің химиялық қасиеттерінен өзгеше болатын жаңа пайда болған сутегі туралы идея 19 ғасырдың ортасында қалыптасты. Александр Уильямсон өз "Студенттерге арналған химия" оқулығында жаңа пайда болған сутегіді бірнеше рет айтады, мысалы, хлороформ және дихлорметан сияқты өнімдерді алу үшін көміртек тетрахлоридімен сутегінің алмасу реакциясы туралы жазғанда: "осы мақсат үшін сутегі жаңа пайда болған күйде болуы керек, себебі бос сутегі мұндай әсер бермейді".
Төмен және жоғары рН-де редукциялаушы заттар
Девард қорытпасы (алюминий (~45%), мыс (~50%) және мырыш (~5%) қорытпасы) – ылғалды талдау химиясында нитраттарды (NO3-) аммиакқа тотығу арқылы анықтау үшін сілтілік ортада сутегін (жаңа пайда болған сутегі) өндіруге қолданылатын тотықсыздаушы агент.
Марш сынағында, мырыш ұнтағын тұз қышқылымен (хлороводород қышқылымен) байланыстыру арқылы сутегі газы жасалады, бұл сынақ арсеникті (арсенаттан (AsO43-) және арсениттен (AsO33-) арсеңге тотығу арқылы) анықтау үшін қолданылады. Осылайша, сутегіні анықталынатын заттың ұшпалығына қарай төмен немесе жоғары pH-та ыңғайлы түрде өндіруге болады. Марш сынағындағы қышқыл орта арсин газының (AsH3) жылдам булануына жағдай жасайды, ал гиперсілтілік ерітіндіде тотыққан аммиактың (NH3) газсыздануы жеңілдеді (аммоний ионы NH4+ қышқыл ортада сулы ерітіндіде жақсы ериді).