Кіріспе

1980 жылдардағы ұялы телефон сериясы

DynaTAC – Motorola компаниясы 1983 жылдан 1994 жылға дейін шығарған ұялы телефондар сериясы. Motorola DynaTAC 8000X 1983 жылдың 21 қыркүйегінде АҚШ FCC-нің мақұлдауын алды. Толық зарядтауға шамамен 10 сағат уақыт кетті, ал ол 30 минут сөйлесуге мүмкіндік берді. Телефон шалу немесе 30 телефон нөмірінің бірін еске түсіру үшін LED дисплейі де болды. Оның 1984 жылғы коммерциялық өндіріс бағасы 3995 долларды құрады, ал DynaTAC «Dynamic Adaptive Total Area Coverage» деген сөздің аббревиатурасы еді. 1985 жылы 8000 үлгісінен бастап, 1993 жылғы Classic II-ге дейін бірнеше модельдер шықты, олардың жиілігі үнемі жаңартылып тұрды. DynaTAC 1989 жылы тұңғыш рет ұсынылған Motorola MicroTAC телефондарымен көптеген жағдайларда алмастырылды, ал 1996 жылы Motorola StarTAC телефондары шыққан кезде ол қолданыстан шықты.

Тарих

Бірінші ұялы телефон – Bell Labs зертханасында басталған күш-жігердің нәтижесі болды. Онда алғаш рет 1947 жылы ұялы жүйе идеясы ұсынылып, 1950 және 1960 жылдары Федералды байланыс комиссиясына (FCC) арналар беру үшін өтініштер жіберілді. Бұған қоса Motorola компаниясында да зерттеулер жүргізілді. 1960 жылы электр инженері Джон Ф. Митчелл Motorola компаниясының ұялы байланыс өнімдерінің бас инженері болып тағайындалды. Митчелл транзисторлық алғашқы пейджерді әзірлеу және оны сатуды қадағалады. Motorola бұрын ауыр және үлкен автомобильдерге арналған ұялы телефондар шығарған, олардың жұмыс істеуі үшін автомобильдің қозғалтқышы қосылып тұруы қажет болған, себебі олар көп қуат тұтынатын. Митчеллдің Мартин Куперді де қамтыған командасы портативті ұялы телефонияны жасады. Митчелл 1973 жылы осы жұмыстың патенін алған Motorola қызметкерлерінің бірі болды. Прототип бойынша алғашқы қоңырау, әдетте, қате нөмірге шалынған екен. Motorola 1973 жылдың сәуір айында Dyna Tac әзірленгенін жариялады және оны үш жыл ішінде толыққанды іске қосуды жоспарлаған. Motorola Dyna Tac-тың салмағы шамамен 60-100 долларға жетеді деп мәлімдеді. Компания 20 жыл ішінде абоненттік төлем айына 10 немесе 12 долларға дейін төмендейді деп болжады. Motorola Dyna Tac қолданыстағы мобильді байланыс желісімен бірдей желіде жұмыс істемейтінін, бірақ 1980 жылға қарай барлық мобильді құрылымдар бір желіде жұмыс істейтіндей етіп мәселені шешуді көздеді. 1975 жылы Motorola-ның үміттері өзгерді. АҚШ Федералды байланыс комиссиясының қарауына байланысты Dyna Tac 1985 жылға қарай көпшілікке ұсынылатын болып шешілді. Motorola ұялы телефонын жасап жатқанда, 1968-1983 жылдар аралығында Bell Labs AMPS жүйесін әзірледі, ал басқа компаниялар осы және басқа ұялы жүйелерге арналған телефондарды жобалады. Motorola жүйелер бөлімінің бұрынғы бас менеджері Мартин Купер DynaTAC 8000x-ті жасаған команданы басқарды. Бұл – коммерциялық түрде қолжетімді, оңай тасымалдауға болатын алғашқы ұялы телефон болды және одан алғашқы қоңырау шалынды. Мартин Купер 1973 жылы прототипте аналогты ұялы телефон арқылы қоңырау шалуды алғаш рет жасаған адам болды. Motorola DynaTAC 8000x қазіргі телефондармен салыстырғанда өте үлкен болды. Бұл алғашқы ұялы телефон 1984 жылы АҚШ-та сатылымға шыққанда өте қымбат болды. DynaTAC-тың бөлшек сауда бағасы 3,995 доллар (шамамен ) құрады, бұл оның бұқаралық нарыққа шығуына кедергі келтірді (1984 жылы АҚШ-тағы ең төменгі жалақы сағатына 3,35 доллар болды, яғни телефонды алу үшін 1192 сағаттан астам жұмыс істеу қажет болды – стандартты 40 сағаттық жұмыс аптасымен 7 айдан астам уақыт, салықтарсыз). 1998 жылы Митчелл зейнетке шыққан кезде ұялы телефондар мен оларға байланысты қызметтер Motorola компаниясының 30 миллиард долларлық кірісінің үштен екі бөлігін құрады. 1983 жылдың 13 қазанында Дэвид Д. Мейлан 1983 жылғы Mercedes Benz 380SL көлігінен Ameritech Mobile Communications компаниясының бұрынғы президенті Боб Барнеттке DynaTAC арқылы алғашқы коммерциялық сымсыз қоңырау шалды. Содан кейін ол оқиғаға Германияға барған Александр Грэм Беллдің немересіне Chrysler кабриолетінен DynaTAC арқылы қоңырау шалды. Чикагодағы Солдат алаңында жасалған бұл қоңырау байланыс саласындағы маңызды өзгеріс деп есептеледі. Кейінірек Bell Laboratories зертханасының жүйелерді әзірлеу бөлімінің жетекшісі Ричард Френкил DynaTAC туралы: «Бұл шынайы табыс, үлкен жетістік болды» деді.

Жарияланымдар

АҚШ-тың 3,906,166 нөміріндегі патенты, 1975 жылдың 16 қыркүйегінде, алғашқы ұялы телефонға арналған радиотелефон жүйесі Мартин Купер, Ричард В. Дронсурт, Альберт Дж. Лейтич, Чарльз Н. Линк, Джеймс Дж. Микульски, Джон Ф. Митчелл, Рой А. Ричардсон және Джон Х. Сангстерге берілді. Алғашқы тіркеуде екі есім қате енгізілді: Альберт Лейтичтің тегі қателікпен жойылды, ал доктор Микульскидің аты көрсетілмеді. Бастапқы құжат Motorola компаниясының заң қызметкерлерімен қайта тіркелді, бірақ ол әлі анықталған жоқ. Портативті ұялы телефон идеясының бастауы доктор Джеймс Дж. Микульскиге дейін жетеді, бірақ Митчелл оны жеткілікті бизнес негіздемесі болмағандықтан қабылдамады. Джон Митчелл телефон қосылысын жасау кезінде 400 МГц телефонының мүмкіндіктері шектеулі екенін түсінген соң, ол бұрынғы шешімінен дереу бас тартып, портативті ұялы телефон тұжырымдамасын қолдады.

Нұсқалар

DynaTAC 8 сериясы, Classic, Classic II, Ultra Classic және Ultra Classic II қызыл LED-тері бар LED дисплейлерімен, ал DynaTAC International сериясы жасыл LED-терімен, ал DynaTAC 6000XL вакуумдық люминесценттік дисплейді пайдаланды. Бұл дисплейлер көрсетілетін ақпарат көлемі бойынша өте шектеулі болды. Батарея 60 минутқа дейін қоңырау шалуға мүмкіндік берді, содан кейін телефонды тамшылатып зарядтау құрылғысымен 10 сағатқа дейін немесе жылдам зарядтау құрылғысымен бір сағатқа дейін зарядтау қажет болды, бұл жеке аксессуар еді. DynaTAC атауын сақтай отырып, 6000XL DynaTAC 8000 сериясымен ешқандай байланысы болмады, себебі ол көлікке орнатуға арналған портативті телефон болды. Кейіннен 6000XL Motorola Tough Talker ретінде қайта жабдықталды, құрылыс алаңдарына, шұғыл жағдайларда жұмыс істейтін мамандарға және іс-шараларды ұйымдастырушыларға арналған мықты конструкциямен жасалған. 1989 жылы DynaTAC сериясын MicroTAC сериясы ығыстырды.

Мұра

Әлемде аналогты желілердің дерлік толығымен жойылғандығына байланысты, AMPS немесе басқа аналогты желілерде жұмыс істейтін DynaTAC модельдері көбінесе қолданудан шығып қалды. Сондықтан, олар пайдалы телефондар емес, көбінесе коллекционерлерге арналған заттар. Дегенмен, International сериясы әлі де жұмыс істейді, бірақ тек GSM 900 желілерінде ғана. DynaTac 8000X, стандартты күйдірілген кірпіштің мөлшері мен салмағына ұқсас болғандықтан, пайдаланушылар оны «кірпіш телефон» деп атады, ал бұл термин 1990 жылдары пайда болған кішкентай телефондармен салыстыру үшін басқа брендтерге де қолданылды.

Көшіруге қабілеттілік

Қазіргі заманғы стандарттар бойынша бұл өте ұңғымалы деп есептелуі мүмкін, бірақ сол кезде бұл революциялық деп саналды, себебі ұялы телефондар көліктерге немесе ауыр портфельдерге орнатылатын көлемді құрылғылар болатын. DynaTAC 8000X ұзын және салмақты болды. Бұл шынымен де ұялы байланыс операторының көмегінсіз телефон желісіне қосыла алатын және пайдаланушымен бірге тасымалдана алатын алғашқы ұялы телефон болды.

Қосымша құралдар

Кейбір нарықтарда мыс бұрылмалы антенна сол кездегі қосымша жабдықтардың бірі болды. Motorola сонымен қатар бір сағаттық үстелге қойылатын зарядтағышты ұсынды, бірақ батарея осы үдемелдетілген жылдамдықпен зарядталатын болғандықтан қатты қызуы мүмкін еді. Кейбір жағдайларда бұл батареямен үлкен мәселелер тудыруы мүмкін, кейде оны қысқа тұйықтап, қолдануға жарамсыз ететін. Сонымен қатар, батареяны температурасын айтарлықтай көтеруге жеткілікті жоғары жылдамдықпен зарядтау батареяның тозуын үдетеді, батареяны ауыстыру қажет болғанға дейін жүзеге асырылатын зарядтау-разрядтау циклдерінің санын азайтады. (Дегенмен, DynaTAC-тің жоғары құнына байланысты, батареяны ауыстыру шығындары DynaTAC иелері үшін әдетте маңызды болмайтын.) Телефонның барлық корпусын жабатын, пайдаланушы интерфейсіне қол жеткізу үшін мөлдір пластиктен жасалған алдыңғы бөлігі бар, тығыз жабысатын молдамалы тері қоршауы да қол жетімді болды. Онда берік серіппелі болаттан жасалған белдік қысқышы және антеннаның сыртқа шығуына мүмкіндік беретін үстіңгі жағындағы кішкентай тілік болды. Қаптағын жапқан күйінде де зарядтауға болады, бірақ батареяны ауыстыру үшін оны шешіп алу қажет. Dynatac – АҚШ-тағы Dynatac жүйесінде қолданылатын АҚШ телефондарына қатысты, Ұлыбританияда қолданылатын телефондарға емес.