Кіріспе
Бірақ, Америка Құрама Штаттарының жергілікті американдықтардың жер атаулары кітабында өзеннің аты юпик тіліндегі "алагнак" сөзінен шыққан болуы мүмкін екені айтылады, ол – қызыл жидек түрі. АҚШ Геологиялық қызметі де соған ұқсас мәлімдеме жасап, филолог Ричард Х. Гегеганның сөзін келтіреді, ол бұл жергілікті сөздің жабайы бүлдіргенге қатысты екенін айтқан. Өзен бассейнінің көп бөлігі Аляска карибуларының қысқы мекені болып табылады. Бұқалар жыл бойы кездеседі. Өзен жағасында құндыз, түлкі, қасқыр, норка, сусар және сирек кездесетін қасқырлар да бар. Суда сокей лососі, қызыл лосось, күміс лосось, патша лососі және чум лососі сияқты бірнеше лосось түрлері кездеседі. Сонымен қатар, радуга алабұғасы, шара, арктикалық шырыш және солтүстік шоқыр да бар. Өзен бойында қарағай, есекшөп және әртүрлі жидектер сияқты алуан түрлі өсімдіктер өседі.
Ерте тарих
Алғашқы адамдар Алагнакқа 14000 жыл бұрын, соңғы мұз дәуірінде мұздықтар шегіну кезінде келген. Адамдардың осы жерге қоныстанғаны туралы ең алғашқы құжатталған жазбалар 9000 жыл бұрынғы кездеген; осы кезеңге жататын тас құралдар өзенге жақын орналасқан, тасталып қалған лагерьлерде табылды. Жергілікті тұрғындар шамамен 7000 жыл бұрын карибуды аулау үшін "атлатл" деп аталатын микрожақтарды қолданды. Жыл бойында тұрақты қыстақтар алғаш рет шамамен 2300 жыл бұрын салынды; осы шақта климаттың өзгеруіне бейімделу үшін үйлердің құрылысы мен қалалардың көлемі қарқынды дамыды. 2500 жыл бұрын жасалған керамикалық ыдыстар да табылған. Алғашқы еуропалықтар 19 ғасырда келді, ал өзенді алғаш жазған еуропалық 1852 жылы орыс капитаны Тебенков болды. Осы уақытта жергілікті халықтар аймақты тастап кетуге бастады, Алагнак өзенінің ауылы шамамен 1860 жылы тасталып кетті. 1900 жылы Солтүстік Аляска лосось компаниясы Алагнак және Квичак өзендерінің қосылған жерінде екі консервілеу зауытын салды. Өзен сағасындағы зауыт Локанок деп аталды, ал Квичак өзенінің бойында, 1000 фут жоғарыда орналасқан екінші зауыт компания президенті Дж. П. Халлердің құрметіне Халлервилл деп аталды. Екі зауыт тар жолмен байланыстырылды, ол Халлервилльден Локанок зауытына лосось жеткізіп, өңдеуге мүмкіндік берді. Өзендердегі лосостің көптігі осы балық аулауын Аляскадағы ең өнімді балық аулаудың біріне айналдырды. Адамдар Юкон өзенінен де жұмыс істеуге келді, ал ақшалай табыспен күнкөріс көрінетін адамдар кофе, шай, қант және тұз сияқты азық-түлік тауарын сатып ала бастады. Жақын орналасқан Катмай тауының 1912 жылғы жарылысы аймаққа көп зиян келтірмеді, ал Юпик тайпасы осы жерде азық-түлік қоймаларын сақтап қалды.
feet upstream on the Kvichak River, was called Hallerville, in honor of J. P. Haller, president of the
company. The two canneries were connected by a narrow gauge railroad that brought salmon from Hallerville to be processed at the Lockanok plant. The abundance of salmon in the rivers made this fishery one of the most prolific in Alaska. People from as far away as the Yukon River area came to get jobs at the canneries, and before long cash income allowed subsistence users to buy food store items such as coffee, tea, sugar and salt. The 1912 eruption of Mount Katmai nearby only mildly devastated the region and the Yu'pik Indians continued to keep food caches at the site.
Өсе келе жатқан маңызы
1916 жылы Либби, МакНилл және Либби компаниясы Солтүстік Алясканың Салмон компаниясынан Локканок және Хэллервилл консервілеу зауыттарын сатып алды. 1920 жылдарға қарай Квичак өзенінің жағалауындағы эрозияның күшеюі консервілеуді қиындатты, зауыт 1936 жылы жабылып, 1937 жылғы өрт кезінде толығымен өртенді. Ғимараттан қалған ағаш тақтайшалар өзен бойындағы үйлерге апарылып, жергілікті тұрғындарға жаңа баспаналар салуға көмектесті. 1918 жылы испан қызбасы эпидемиясы басталып, 1919 жылғы маусым айында ауылдарды қиратты, 39 жергілікті тұрғын қаза тауып, 16 жетім бала қалды. Осы қайғылы оқиғаға қарамастан, өзен бойындағы ауылдар консервілеу зауыты ұсынған жұмыс орындарының арқасында гүлденді. Ауру жергілікті халықты қырып салғаннан кейін, Алагнак аймағындағы ақ халықтың саны тез өсті. 1927 жылғы маусымда Анкоридж әуе тасымалының өкілі Рассел Меррилл өзен тоғысындағы консервілеу зауыттарына ұшып, Бристоль шығанағына қонған алғашқы ұшақ болды. Сол кезде аң ауру және балық аулау да танымал болды, ал 1937 жылдан бастап үлкен аң аулауға арналған чартерлік рейстер тұрақты түрде осы аймаққа жасалатын болды. Жаңбырлы алабұғаның табылуы туралы мәлімет 1941 жылғы сәуір айындағы Field and Stream журналында жарияланды. Кейін Алясканың төртінші губернаторы болған Джей Хаммонд осы аймақтағы ірі балық аулау чартерлерінің бірі болды, ол алғаш рет 1946 жылы ұшып келіп, 1940 жылы бұл жерге келген досы Билл Хаммерслимен кездесті. 1938-1947 жылдар аралығында алтын іздеушілер мен сусар аулаушылар осы аймаққа үнемі келіп тұрды, себебі олар алтынды көптеп тапты, ал сусарлардың терісі Аляскадағы тері саудасының құлдырауына дейін ең маңызды терілердің бірі болды. Аймақтағы ең бағалы жануарлардың бірі Аляска түбегіндегі қоңыр аю болды, ол көптеген аңшыларды атақ пен байлық іздеуге шақырды. 1957 жылға қарай аң ауру және балық аулау үйлері салынды. 1973 жылы Накнектен Алагнак өзенімен сүйретіліп келген кеме орнатылды.
Қорғалатын аймақ
1921 жылы жақын орналасқан Катмай ұлттық ескерткіші құрылғанда, табиғатты қорғаушылар Алагнак төңірегінде де қорғалатын аймақ құруды ойлай бастады. Аңшылар мен балықшылар бұған қарсылық білдірді, себебі бұл оларды аң аулау және балық аулау мүмкіндіктерінен айырады деп санады. Катмай ұлттық паркіне қатысты заңнамада аң аулау мен балық аулауға тыйым салынғандықтан, 1980 жылғы Алясканың ұлттық мүдделерге қатысты жерлерді қорғау заңы Алагнак жабайы өзенін құрды. Бұл жабайы табиғатты қорғауға, сонымен қатар заңмен шектелген спорттық және тұрмыстық аң аулауға, балық аулауға және құрлы қаптарға рұқсат берді. Көптеген аңшылар Алагнакқа ет жеу үшін қаз-қалпақ аулауға және трофей ретінде гризли аюларын аулауға келеді.
Жабайы өзен
1980 жылы жоғарғы Алагнак өзенінің 67 миль (108 км) және оның салаларының бірі – Нонвианук өзені Ұлттық жабайы және көрнекті өзендер жүйесінің құрамына еніп, "жабайы" деп жарияланды. Нонвианук көлінен бастау алатын бұл саланың ұзындығы 11 миль (18 км) құрайды.
Туризм
Алагнак Аляскада спорттық балық аулау үшін ең маңызды өзендердің бірі. Бұл өзенде каноэмен жүзуге болады. Шатқалда 1-ден 3-ке дейінгі деңгейдегі тасылдар бар. Өзеннің осы бөлігі тәжірибесіз сала серуеншілері үшін қауіпті, әсіресе су деңгейі жоғары болғанда. Көліктік тасымалдау мүмкін, бірақ қиын.