Кіріспе

Америкалық дінтанушы

Альберт Кук Аутлер (17 қараша 1908 – 1 қыркүйек 1989) – 20 ғасырдағы американдық методист тарихшысы, дінтанушы және пастор. Ол Дьюк, Йель және Оңтүстік методистік университеттерінде профессор қызметін атқарды. 20 ғасырдағы экуменикалық қозғалыстың маңызды тұлғасы болды.

Өмірбаян

Аутлер Грузияда туып өскен және бірнеше қызмет орнында қызмет еткен, диплом алған методист пасторы болды. Ол Уоффорд колледжін бітіріп, Йель университетінен философия докторы ғылыми дәрежесін алды. Техастағы Оңтүстік методистік университетінде ұзақ жылдар жұмыс істеуге дейін Йель және Дьюк университеттерінде оқытумен айналысты. Ол христиан тарихы, христиан теологиясы, христиан дінтануы және веслиандық зерттеулер курстарын оқыды. Ол Шіркеулер одағы жөніндегі кеңес делегаты болды, Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің «Сенім және тәртіп» кеңесінде қызмет етті және Екінші Ватикан соборында методистерді ресми түрде өкілдік еткен бақылаушы болды. Ол 20 ғасырдағы экуменикалық қозғалыстың маңызды тұлғасы болды.

Теологиялық үлес

Өзінің замандастары Колин Уильямс, Франк Бейкер және Джон Десхнермен бірге Оутлердің Джон Уэсли туралы еңбегі заманауи Уэсли зерттеулерінің катализаторына айналды. Оутлердің методистік тарих және теологияға қосқан үлесіне оның "Протестанттық ой-пікірлер кітапханасы" сериясы үшін жазған "Джон Уэсли" кітабы кіреді, бұл кітап Батыс дәстүрінде Уэслиді маңызды теолог ретінде қарастырған алғашқы еңбек болды, сондай-ақ оның Джон Уэслидің уағыздарының сындық басылымдарын "Джон Уэслидің шығармалары" редакциялық жобасы үшін дайындауы да осы үлесқа қосылады. Оутлер Джон Уэслидің теологиялық әдісін алғаш рет таныған адам ретінде кеңінен танылады, ол осы әдісті Оутлер Весли төртбұрышы деп атаған: кітап, шіркеу дәстүрі, ақыл және жеке тәжірибе. Веслиан теологиясының бұл түсінігі бүкіл методизмде, әсіресе Біріккен методистік шіркеуде кең таралған. Осы модельді пайдаланып, Оутлер 1968 жылы құрылғаннан кейін Біріккен методистік шіркеуінің теологиялық мәлімдемесін ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Кейбіреулер оның ең маңызды үлесі – Веслиан теологиясына шіркеу "Дәстүрі" ұғымын енгізу болды деп санайды. Оутлердің ерте шіркеуге жасаған көптеген сілтемелері палео-ортодокс қозғалысы мен қазіргі евангелизмдегілерге, әсіресе Томас С. Оденге, Оутлер сияқты Біріккен методистік дін қызметкеріне зор ықпал етті. Ол сонымен қатар патрология, психотерапия және теология салаларында кітаптар мен мақалалар жазды. Оның көптеген еңбектері Бристол Хаус баспасының "Альберт Аутлер кітапханасы" сериясында жинақталған.