Кіріспе

SILC (Secure Internet Live Conferencing protocol) - Интернет арқылы қауіпсіз синхронды конференциялық қызметтерді (IRC сияқты) ұсынатын протокол.

Құралымдары

SILC протоколын үш негізгі бөлікке бөлуге болады: SILC кілт алмасу (SKE) протоколы, SILC аутентификация протоколы және SILC пакет протоколы. SILC протоколы SILC сессиясын басқару үшін қолданылатын SILC командаларын да анықтайды. SILC арналар (топтар), лақап есімдер, жеке хабарламалар және басқа да кең таралған мүмкіндіктерді ұсынады. Дегенмен, SILC лақап есімдері, көптеген басқа протоколдардан (мысалы, IRC) өзгеше, бірегей емес; пайдаланушы кез келген лақап есімді қолдана алады, тіпті ол қолданыста болса да. Протоколдегі нақты идентификация бірегей Клиент ID арқылы жүзеге асырылады. SILC протоколы осы арқылы көптеген басқа протоколдарда кездесетін лақап есімдерінің қайталануы мәселесін шешеді. SILC желісінде жіберілген барлық хабарламалар екілік форматта болады, оларға мәтін, бейне, аудио және басқа да мультимедиалық деректерді қоса алғанда, кез келген деректерді қоюға мүмкіндік береді. SKE протоколы SILC пакет протоколын қорғау үшін сессия кілтін және басқа қауіпсіздік параметрлерін орнату үшін қолданылады. SKE өзі Diffie–Hellman кілт алмасу алгоритміне (ассиметриялық криптографияның бір түрі) негізделген, ал алмасу цифрлық қолтаңбалармен қорғалады. SILC аутентификация протоколы клиентті және/немесе серверді аутентификациялау үшін SKE протоколының сәтті орындалуынан кейін жүзеге асырылады. Аутентификация парольге немесе цифрлық қолтаңбаларға негізделуі мүмкін, ал сәтті болған жағдайда тиісті SILC желісіне кіруге рұқсат беріледі. SILC пакет протоколы – қауіпсіз екілік пакет протоколы, ол әрбір пакеттің мазмұнының (пакет тақырыбы мен пакет жүктемесінен тұратын) қауіпсіздігі мен аутентификациясын қамтамасыз етеді. Пакеттер симметриялық криптографияға негізделген алгоритмдер арқылы қорғалады және ХМАС (Message Authentication Code) алгоритмі арқылы куәландырылады. SILC арналары (топтары) симметриялық арна кілттерін пайдалану арқылы қорғалады. Барлық арналық хабарламаларды цифрлық қолтаңбалау опциясы бар. Сондай-ақ, хабарларды арна мүшелері бұрын келіскен жеке құралған арна кілтімен қорғауға болады. SILC желісіндегі пайдаланушылар арасындағы жеке хабарламалар сессия кілттерімен қорғалады. Алайда, екі пайдаланушы арасында SKE протоколын орындап, жеке хабарламаларды қорғау үшін жасалған кілтті пайдалануға болады. Жеке хабарламалар мүмкіндігі болса, цифрлық қолтаңбамен жазылуы мүмкін. Хабарлар SKE протоколымен жасалған немесе бұрын келісілген кілттік материалдармен (мысалы, парольдер) қорғалған кезде, SILC сервері бұзылған жағдайда да қауіпсіздікті қамтамасыз етеді.

Тарих

SILC 1996-1999 жылдар аралығында Пекка Рийконенмен жобаланып, алғаш рет 2000 жылдың жазында көпшілік назарына ұсынылды. Клиент және сервер жазылды. Протокол спецификациялары ұсынылды, бірақ 2004 жылдың маусым айында IESG жариялау туралы өтінішті қабылдамады және бүгінгі күнге дейін RFC жарияланған жоқ. Қазіргі таңда бірнеше клиент бар, олардың ең жетілгені – ресми SILC клиенті және irssi плагині. SILC протоколы сондай-ақ танымал Pidgin жеделхабар алмасу клиентіне де интеграцияланған. Басқа GUI клиенттері – Silky және Colloquy. Silky клиенті бірнеше жыл бойы белсенділіксіздіктен кейін 2007 жылдың 18 шілдесінде дамудан тоқтатылды. Silky сайтындағы соңғы хабарлама клиенттің толыққанды қайта жазылатыны туралы болды. 2008 жылға қарай SILC протоколының үш имплементациясы жасалды. SILC клиенттерінің көпшілігі SILC Toolkit құралының бөлігі болып табылатын libsilc-ті пайдаланады. SILC Toolkit екі лицензия бойынша таратылады: GNU General Public License (GPL) және қайта қарастырылған BSD лицензиясы.

Қауіпсіздік

SILC FAQ-да сипатталғандай, чаттар симметриялық шифрлеу кілттерін жасау арқылы қорғалады. Бұл кілттерді бір жерде жасау қажет, және ол серверде жасалады. Демек, егер сервердің өзі бұзылса, чаттардың құпиялылығы бұзылуы мүмкін. Бұл ортадағы адам шабуылының бір түрі ғана. Ұсынылған шешім – чат мүшелері асимметриялық шифрлеу үшін әрқайсысының жеке және ашық кілттерінен тұратын жұпты жасауы. Жеке кілт тек чат мүшелерімен бөліседі және бұл топтан тыс жасалады. Ашық кілт арнадағы хабарламаларды шифрлеу үшін қолданылады. Егер чат мүшелерінің біреуінің жеке кілті бұзылса немесе олар кілтті топтың келісімінсіз басқа біреумен бөліссе, бұл тәсіл де қауіпке ұшырауы мүмкін.

Желілер

SILC IRC-ге ұқсас үлгіні қолданады, яғни жаһандық "SILC желісі" жоқ, бірақ әрқайсысы бір немесе бірнеше серверден тұратын көптеген шағын тәуелсіз желілер бар. Дегенмен, SILC бір желіде көптеген серверлермен жақсырақ кеңейе алады деп айтылады. "Түпкі" желі SILCNet деп аталады, және ол дөңгелек тізім бойынша жұмыс істейді. Бірақ 2014 жылдың мамыр айына дейін, төрт сервердің ішінде тек біреуі ғана белсенді (бірақ тұрақсыз). SILC-тің танымалдылығы төмендегендіктен көптеген SILC желілері жабылды.