Кіріспе

Мысырлық ядролық физик Самира Муса немесе Самира Муса Әли (3 наурыз 1917 – 15 тамыз 1952) – Мысырдың тұңғыш ядролық физигі. Самира атомдық сәулелену саласынан докторлық диссертация қорғаған. Ол өз жұмысының нәтижесінде болашақта қолжетімді медициналық емдеулер мен атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалануға мүмкіндік болатынына үміттенген. Ол "Бейбітшілік үшін атом энергиясы" конференциясын ұйымдастырды және "Атомдар бейбітшілік үшін" атқамымен халықаралық конференция өткізу туралы шақыруды қолдады. Ол Каир университетінде жұмыс істеген алғашқы әйел болды.

Жастар мен колледж

Самира 1917 жылы Египетте, Гарбия провинциясында дүниеге келді. Оның анасы қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды, ал әкесі Мұса Әли белгілі саяси белсенді болды. Ол қызымен бірге Каирге көшіп, ақшасын әл-Хусейн аймағындағы шағын қонақ үйге инвестициялады. Әкесінің тілегімен Мұса Каирдегі ең көне мектептердің бірі – Касер-Эль-Шок бастауыш мектебінде білім алды. Бастауыш білімін аяқтаған соң, ол әкесі құрған және басқарған Банат әл-Ашраф мектебіне қабылданды. Мұса орта білімінде үлкен жетістіктерге қол жеткізгенімен, инженерлік мамандыққа ие болуға мүмкіндігі болса да, ол Каир университетінің Ғылым факультетіне түсуге талаптанды. 1939 жылы Мұса рентген сәулесінің түрлі материалдарға тигізетін әсерін зерттегені үшін үздік дипломмен радиология бакалавры дәрежесін алды. Факультеттің алғашқы деканы, доктор Мостафа Мошарафа, студентіне сенімі мол болды және оған факультетте тамаша оқытушы болуға көмектесті. Кейін ол сол факультетте алғашқы ассистент-профессор, университет қызметіне тағайындалған алғашқы әйел және атомдық сәулелену саласында докторлық диссертациясын қорғаған алғашқы әйел атанды. Оның бұл сапары АҚШ-тың академиялық және ғылыми қауымдастықтарында қызу пікірталас тудырды, себебі ол бұл құрметке ие болған алғашқы американдық емес адам еді. Ол АҚШ-та тұру және американдық азаматтық алу туралы бірнеше ұсыныстан бас тартты, "Мысыр, менің сүйікті Отаным, мені күтіп тұр" деді.

Өлім

Самира Мұса Али қайтыс болғанға дейін Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің Малинкродт радиология институтында жұмыс істеген. Ол Фуад I университетінен Фулбрайт стипендиясымен келген, қатерлі ісікке қарсы зерттеулер жүргізіп, "АҚШ-та ядролық физикамен айналысу" грантын алған. Сонымен қатар, ол демалыста жүргенде Ұлттық стандарттар бюросында да жұмыс істеген. Ол 1952 жылғы Buick седан көлігінде, жүргізуші Арлинг Оруин Кресслермен бірге отырғанда, Кресслер АҚШ Әуе күштерінің Вашингтонға тағайындалған азаматтық қызметкері болатын. Көлік басқаруды жоғалтып, 54 фут (16 метр) биіктіктен 9 метрлік шағырға құлап түсті.

Марапаттар мен құрметтер

Оның еңбегі үшін көптеген марапаттар берілді. Олардың арасында:

1953 жылы, Мысыр армиясы оны құрметпен марапаттады.

Авторлық шығармалары

Д-р Самира Муса Каир университетінің ғылым мектебіндегі алғашқы ассистент профессор және одан да әсерлісі – 1940-шы жылдардағы атомдық сәулелену саласындағы маңызды докторлық диссертациясының арқасында университетке жұмысқа орналасқан алғашқы әйел болды. Бұрынғы мұсылман ғалымдарының, соның ішінде оның ұстазы, Д-р Мұстафа Машарафаның еңбектерінен шабыттанған Самира Мұхаммед ибн Мұса әл-Хорезмидің алгебраны қалыптастырудағы еңбегі туралы мақала жазуға кірісті. Ол сонымен қатар ядролық энергияның теориясын, оның салдары мен пайдалану қауіпсіздігін қарапайым түсінікті тілмен баяндайтын бірнеше мақаланың авторы болды. Ол атомның тарихы мен құрылымы, ядролық бөліну технологиясының қауіптері, сондай-ақ радиацияның қасиеттері және олардың биологиялық әсерлері туралы да талқылады.