Кіріспе
Мохамед Ғариб Билал (6 ақпан 1945 жылы туған) – 1995 жылдан 2000 жылға дейін Занзибардың бас министрі болған танзаниялық саясаткер. 2010-2015 жылдары Танзанияның вице-президенті болды. Ол мамандығы бойынша ядролық ғалым, сондай-ақ 1990 жылдан 1995 жылға дейін Ғылым, технология және жоғары білім министрлігінің тұрақты хатшысы қызметін атқарды.
Mohamed Gharib Bilal (born 6 February 1945) is a Tanzanian politician who was Chief Minister of Zanzibar from 1995 to 2000. He was Vice President of Tanzania from 2010 to 2015. He is a nuclear scientist by profession and also served as Permanent Secretary at the Ministry of Science, Technology and Higher Education from 1990 to 1995.
Ерте өмір және мансап
Д-р Билал 1958 жылы Занзибардың Макундючи қаласындағы бастауыш білімін аяқтады, қазіргі Унгуджа Оңтүстік аймағының Кусини ауданында орналасқан. 1962 жылы Бейт-эль-Рас орта мектебінде оқыды, кейін Занзибардағы Лумумба орта мектебіне қабылданды. Бесінші сыныпты аяқтамас бұрын, Д-р Билал Вашингтондағы Говард университетінде физиканы оқуға стипендия алды және 1967 жылы физика және математика мамандығы бойынша бітірді. 1969 жылы Берклидегі Калифорния университетінен физика магистрі, ал 1976 жылы физика докторы ғылыми дәрежесін алды. Сол жылы Дар-эс-Салам университетінде физика пәнінің лекторы болып жұмысқа орналасты. 1983 жылы Ядролық физика кафедрасының меңгерушісі болып сайланды. 1983 жылы ол ұлттық радиациялық ұйым құруға қатысып, Танзаниядағы ядролық радиацияны пайдалану және бақылау туралы заңға әкелген заң жобасын дайындауға кәсіби үлес қосты. 1988 жылы Дар-эс-Салам университетінің Ғылым факультетінің меңгерушісі болып тағайындалды және 1990 жылға дейін осы лауазымда қалды, содан кейін 1990-1995 жылдары Ғылым, Технология және Жоғары Білім министрлігінің Мәңгілік хатшысы болып тағайындалды. Бас хатшы ретінде ол жоғары білімнің құнын бөлісу және несие жүйесін енгізу процесін бастауға қатысты. Сондай-ақ, министрлік Жоғары білім беру мекемелеріне бақылау орнатумен (аккредиттеу кеңесі) бірге Ашық университетті құрды. 1988 жылы Д-р Билал Занзибардағы ғылым лагері жобасын бастады, мақсаты ғылымды оқыған жастарды ынталандыру және Занзибардағы барлық орта мектептерге (Унгуджа және Пемба) студенттердің ғылыми білімін практикалық тексеруге мүмкіндік беретін жабдықтармен қамтамасыз ету болды. Бұл жоба Занзибардың Білім министрлігі тарапынан қабылданды. Жоба көптеген жастарды ғылымды оқуға және Занзибардың қоршаған ортасы туралы әртүрлі тақырыптарды зерттеуге ынталандырды. Университет оқытушысы ретінде Д-р Билал Ғылым және Технология жөніндегі комиссия (COSTECH), Радиация жөніндегі комиссия (NRC) сияқты алыс жерлердегі кеңестерге қатыса алды, Шығыс Африка университеттер аралық кеңесінің ғылыми панелінің төрағасы болды және 1990 жылы қоршаған ортаны зерттеу саласындағы алғашқы зерттеулерге қатысты. Мұхаммед Ғариб Билал түрлі салаларда семинарлар мен қысқа мерзімді курстарға қатысу мүмкіндігіне ие болды, мысалы, 1980 жылы Гананың Квабена қаласындағы [Атомдық агенттік] ([IAEA]) семинарлары. 1984/85 жылдары Сингапур университетінің стипендиясын алды. Сондай-ақ, жыл сайын Атомдық ұйым ұйымдастырған сессияларға қатысты. Қазіргі уақытта ол Халықаралық ғылым бағдарламасының кеңесінде отыр.
Саяси мансап
1995 жылы доктор Мұхаммед Ғариб Билал 2000 жылға дейін Занзибар революциялық үкіметінің бас министрі болып тағайындалды. Доктор Билали 1995 жылдан бері "Чама Ча Мапундзи" партиясында түрлі лауазымдарда қызмет етіп келеді, соның ішінде Ұлттық атқару комитетінің негізгі кеңесінің мүшесі және Батыс аймақтық және қалалық округінің басшысы болды. 2010 жылдың қарашасынан 2015 жылдың қарашасына дейін ол Танзания вице-президенті болып, президент Жакая Кикветеге көмектесті.