Кіріспе

Қалалық миф

Қап-қара нота, сондай-ақ қоңыр жиілік немесе қоңыр шу деп те аталады, адам ішегінде акустикалық резонанс тудырып, нәжіс ұстамауға себеп болатын болжамды инфрадыбыстық жиілік. Қалалық аңыз саналатын бұл атау адам нәжісінің әдеттегі түсін білдіретін метафора. Ауа арқылы берілетін дыбыс толқындарымен "қап-қара нотаның" бар екенін көрсетуге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Күдікті жиіліктер 5-9 Гц аралығында, бұл адам есту қабілетінің ең төменгі шегінен төмен. 20 Гц-тен төменгі жоғары қуатты дыбыс толқындары денеде сезіледі.

Төмен жиіліктегі тербелістің физиологиялық әсерлері

Ауа - бұл трансдьюсерден адам денесіне төмен жиілікті дірілді жеткізу үшін өте тиімсіз орта. Дегенмен, діріл көзінің адам денесіне механикалық байланысы әлеуетті қауіпті комбинацияны құрайды. АҚШ ғарыш бағдарламасы ракета ұшуының астронавттарға зиянды әсеріне алаңдап, "қоңыр нота" және басқа да жиіліктерді тікелей сынаққа тартылған адамдарға жеткізу үшін діріл сынақтарын тапсырды. 2-3 Гц жиіліктерде 160 дБ-ға дейін өте жоғары қуат деңгейіне қол жеткізілді. Сынақ жиіліктері 0,5 Гц-ден 40 Гц-ге дейін ауқымда болды. Сынаққа тартылғандар моторлық атаксия, құлайпаңдық, көру қабілетінің бұзылуы, тапсырмаларды орындаудың нашарлауы және қарым-қатынас жасауда қиындықтарға тап болды. Зерттеушілер бұл сынақтардың қазіргі қалалық аңыздың бастауы деп санайды.

Мифтерді жоюшыларды сынау

2005 жылдың ақпан айында MythBusters телешоуы "қоңыр нотаның" шындыққа сәйкес келіп-келмейтінін тексеруге тырысты. Олар он екі Meyer Sound 700 HP субвуферін пайдаланды – бұл үлгі және саны ірі рок концерттерінде қолданылады. Таңдалған субвуфердің қалыпты жұмыс жиіліктері 28 Гц-тен 150 Гц-ке дейін болды, бірақ MythBusters-тегі 12 корпус терең бас жиілігін кеңейту үшін арнайы өзгертілді. Роджер Швенке мен Джон Мейер Майер Саунд командасына инфраүнді жиіліктерде өте жоғары дыбыс деңгейін тудыратын арнайы сынақ құрылғысын жасауға жетекшілік етті. Субвуферлердің реттеу порты жабылып, кіріс карталары өзгертілді. Өзгертілген шкафтар төрт қабаттан ашық сақина тәрізді конфигурацияда орналастырылды, әр қабатта үш субвуфер болды. Сынақ сигналдарын SIM 3 аудио анализаторы жасады, оның бағдарламалық құралы инфраүнді дыбыстарды шығару үшін өзгертілді. Brüel & Kjær дыбыс деңгейін талдаушы, 4189 үлгісіндегі өлшеу микрофонынан алынған әлсіретілген сигналмен қуаттандырылып, дыбыс қысымының деңгейін көрсетті және жазды. Шоу жүргізушілері 5 Гц-тен төмен жиіліктерді сынап көрді, 9 Гц-те дыбыс қысымының 120 децибел деңгейіне және 20 Гц-тен жоғары жиіліктерде 153 дБ-ға дейін жетті, бірақ күтілген физиологиялық әсерлер орын алмады. Сынаққа қатысушылардың барлығы физикалық алаңдаушылық пен тыныс алудың қиындауы, тіпті шамалы дененің ауру сезімі туралы баяндады, бірақ бұл дыбыстың жиілігі мен қарқындылығы өкпеге ауаны жылдам кіргізіп, шығаруға әсер ететінін атап өткен жүргізушілер бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Шоуда "қоңыр нота" туралы миф "дәлелсіз" деп жарияланды.