Кіріспе

Intel 8061 микробасқарушысы ең көп танылатыны Ford EEC IV автомобиль қозғалтқышын басқару блогында қолданылуымен. 8096-ның жақын туысы Intel 8061, сондай-ақ Toshiba (6127 және 6126 модельдерімен) және Motorola (қазір Freescale Semiconductor) компанияларымен де өндіріледі.

Кіріспе

MCS 96 отбасы, Ford EEC IV қозғалтқыш контроллері отбасындағы алғашқы процессор Intel 8061-дің коммерциялық туындысы ретінде пайда болды. 8061 және 8096 арасындағы айырмашылықтарға жад интерфейсі шинасы жатады, 8061 M шинасы «күшті режимдегі» шина болып табылады, бұл жад құрылғыларында бақылау бағдарламасын есептегішті қажет етеді. Сонымен қатар, екі процессордың I/O перифериялық құрылғыларында да айтарлықтай айырмашылықтар болды – 8061-де 8 HSI (импульстік өлшеу) кірісі, 10 HSO (импульстік генерациялау) шығысы болды, олар HSI тіректерінен толығымен бөлінген, сондай-ақ 8096-ға қарағанда көбірек арналары бар, үлгі алмау жүргізбейтін 10 биттік ADC болды. EEC IV және 8096 арасындағы көптеген айырмашылықтар I/O тіректерінің санын азайту мақсатында, оларды әдеттегі жад интерфейсі шинасын пайдалану үшін ортақ пайдалануға бағытталған күш-жігердің нәтижесі болды. 8061 және оның туындылары 1983 жылдан бастап 20-шы ғасырдың соңына дейін салынған барлық Ford автомобильдерінде қолданылды. Бұл процессор отын қоспасын және инъекция уақытын, отты алдын ала (көбінесе жеке отты модулімен бірге), құбырлық газдарды қайта айналдыру және қозғалтқыштың басқа да функцияларын басқарды.

M-Bus

8061 құрылғысында M Bus деп аталатын үзіліске ұшырау мүмкіндігі бар 11 сымды 8 биттік жад интерфейсі болды. Бұл шинаға әр жад құрылғысында бағдарламалық тіркеуіш және дерек мекенжай тіркегіші қажет болды. Әрбір чипті қайта орнату немесе тармақталу нұсқауы жад құрылғыларындағы бағдарламалық тіркеуішті жаңартатын болды, содан кейін нұсқаулар ағыны деректері тізбектеп оқылатын еді. Нұсқаулар ағыны дерек байттары мен сөздерді оқу немесе жазу үшін, жадтың дерек мекенжай тіркегішін пайдаланып үзіліске ұшырауы мүмкін, сонымен бірге жадтың бағдарламалық тіркеуішінің көшірмесі сақталады – бұл әр дерекке қол жеткен сайын бағдарлама мекенжайын қайта жібермей, нұсқаулар ағынын оқуды қайта бастауға мүмкіндік береді.

Адрестік карта

8061 процессорда 0010H-ден 00FFH-ге дейінгі 240 байттық ішкі тіркегіштер жинағы болды. Кіріс-шығыс мекенжайлары 0002H-ден 000FH-қа дейін болды. 8061 отбасының барлық процессорларында 0000H мекенжайы тұрақты нөлдік тіркегіш үшін резервтелген. Бұл абсолютті мекенжайларға қолжету үшін салыстырмалы адрестеуді пайдалануға мүмкіндік берді. Стек көрсеткіші 00010H мекенжайында орналасқан. 8061 процессоры 64К жадты адрестеуге қабілетті болды. Қайта орнату мекенжайы 2000H болды. Үзіліс векторлары 2010H мекенжайында сақталды.

Процесс, пакет

8061 3 микрометрлік N MOS кремний қақпалы технологиясымен құрастырылған. Нақты модульдің I/O тіректерінің қажетті санына қарай пластикалық 68 тіректік қаптамалар, керамикалық корпустар және 40 тіректік DIP қаптамалары пайдаланылды.

Деривативтер

Форд 1982 жылы Колорадо-Спрингсте EEC IV отбасын тарату, автомобильдерде пайдалануға арналған басқа да арнайы тізбектерді әзірлеу және галлий арсениді интегралды тізбек нарығын зерттеу үшін Форд микроэлектроникалық кешенін құрды. Бұл отбасыға 8063 кірді, ол ешқашан өндіріске шығарылмады. Отбасы сондай-ақ жоғары көлемде өндірілген 8065-ті де қамтыды, ол 1 мегабайт жадты қолдануға мүмкіндік беретін жад контроллерімен жабдықталған, бұл 8061 және 8096-ның 64К-сынан әлдеқайда көп. 8063, 8065 және кейінірек EPIC – энергия тұтынуын азайтуға қабілетті CMOS негізіндегі тізбектер болды. 8065 кеңейтілген командалар жиынтығына, қосымша регистрлік кеңістікке және күрт жақсартылған I/O интерфейсіне ие болды. Осының нәтижесінде 8065-тің 4 банкке бөлінген 0020H-ден 03FFH-ге дейінгі регистрлік файлы болды. I/O мекенжайлары 0002H-ден 001FH-ге дейін болды. Стек көрсеткіші 00020H мекенжайында орналасқан.

HSI

8061 8 арналы оқиғаны тіркеу жүйесімен импульстік сигналдарды өлшеу және олардың уақытын анықтауға мүмкіндік берді. Кез келген қосылған арнада сигнал күйі өзгерген кезде, 16 биттік таймер мәні және барлық 8 арнаның жаңа күйі FIFO буферіне сақталды. FIFO буфері кішкентай динамикалық жадта іске асырылды. Мысалы, HSI қозғалтқыш айналу жиілігін анықтау үшін қолданылатын коленвал позициясы сенсорының сигналдарын тіркеуге пайдаланылды.

HSO

8061 құрылғысында 10 арналы импульстік генератордың шығыс жүйесі болды, ол уақытталған шығыстарды жасауға арналған. Бұл, негізінен, оқиға уақыттарын HSI жүйесі үшін қолданылатын 16 биттік таймермен салыстыратын кішкентай мазмұндық адрестік жад (CAM) құрылғысын қамтыды. Әрбір оқиға уақыты командамен бірге CAM-ға жазылды. CAM орны таймермен сәйкес келгенде, оқиға орындалды және CAM орны бос жад жинағына қайтарылды. CAM динамикалық жад және салыстырғыш арқылы модельделді. HSO отын шашырату импульсінің уақытын қоса алғанда, әртүрлі мақсаттар үшін қолданылды.

АДК

8061 және оның туындылары процессорлық чипте көп арналы аналогтық-цифрлық түрлендіргішке ие болды. Ол қозғалтқыш температурасын және дроссельдік ашылу бұрышын сезіну, сондай-ақ, қаусырма газдағы оттегі датчиктерін оқу сияқты мақсаттар үшін қолданылды.

Тоқтатулар

8061 8 арналы векторлық басымдықпен үзіліс жүйесіне ие болды. Кейінірек шыққан 8065 моделі 40 арнаны ұсынды, олардың 32-сі HSI/HSO оқиғалар жүйесімен байланысты болды.

Қауымдас естелік

8061 басқа құрылғылар тобымен, оның ішінде 8361 – ROM және біршама RAM жадысы бар серіктес құрылғымен қолданылды. Кейінкі модульдерде бастапқы маскалық бағдарламаланған жад орнына бір рет бағдарламаланатын (OTP) EPROM жады қойылды. Бұл, әр модель жылында қажет болатын ROM кодтарының кең ассортиментін ескере отырып, логистиканы едәуір жеңілдетті.