15-16 ғасырлардағы Венеция мектебінің суретшісі: Морто да Фельтре
Morto da Feltre
Итальян суретшісі Морто да Фелтре: Венеция мектебінің өкілі, 15-16 ғ. өнер шебері. «Гроттеске» стилін дамытты, қабірлер мен антикалық өрнектерден шабыттанды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық суретші Морто да Фелтре – 15 ғасырдың соңы мен 16 ғасырдың басында жұмыс істеген Венеция мектебінің итальян суретшісі.
Italian painter
Morto da Feltre was an Italian painter of the Venetian school who worked at the close of the 15th century and beginning of the 16th.
Өмірбаян
Оның нағыз аты Пьетро Луццо, Пьетро Лучи немесе Лоренцо Луццо болған секілді; ол сондай-ақ Зарато немесе Зарото деген атпен де танымал, бұл оның қайтыс болған жерінен не әкесінің, хирургтің бала кезінде Зарада болуынан туындаған болуы мүмкін: оның көңіл көтермейтін мінезінен "Морто" (өлген) деп аталғаны туралы пікірлер қарама-қайшы. Фелтреде (Беллуно провинциясы) дүниеге келген ол, Вениция және оның төңірегінде сурет салуды алғашқыда Пинтуриккионың шәкірті ретінде оқыған болуы мүмкін. Вазаридың сөзіне сүйенсек, ол жас кезінде Римге барып, ежелгі, әсіресе жер астындағы ескерткіштерді зерттеді, содан кейін Поццуолиге жол тартты, онда ежелгі мазарлардың немесе үңгірлердің әшекейлерінен суреттер салды. Осы зерттеулердің нәтижесінде ол өзіне тән қиялға толы арабеск стилін қалыптастырды, ол "гротескке" деген атқа ие болды, содан кейін "гротеск" термині пайда болды; әрине, Морто итальяндық Ренессанста арабесктің алғашқы суретшісі болған жоқ, өйткені бұл өнер 1480 жылға дейін сурет және мүсін өнерінде дамыған, бірақ ол оның оңтүстікке таралуына зор үлес қосып, ықпал еткен болуы мүмкін. Оның туындылары Римде зор қызығушылыққа ие болды. Кейін Флоренцияға барып, Палаццо Публикода бірнеше көркем гротесктер салды және Андреа ди Козимоны тәрбиеледі. 1505 жылға қарай Веницияға оралған ол Джорджонеге Фондако дей Тедескиді сурет салуға көмектесті және 1510 жылға дейін оның жанында болған секілді. 1515 жылы Морто туған жері Фелтреге қайтып келген болуы мүмкін, онда 1509 жылғы соғыс салдарынан қираған жағдай болды. Ол онда түрлі жұмыстарды орындады, соның ішінде әлі де ішінара сақталған және Санто-Стефано шіркеуінің жанындағы галереяда Рафаэльдің туындыларымен теңестірілетін бірнеше фрескалар жасады. Ол Джованни да Удинемен кездескен болуы мүмкін. Қырық бес жасқа келгенде, тынышсыздық пен қанағаттанбаушылықтан Морто сурет салуды тастап, Венеция Республикасының қызметінде әскерге қатысты. Ол екі жүз сарбаздан тұратын отрядтың капитаны болды; батырлықпен шайқасып, ол 1519 жылы Далмациядағы Зарада қаза тапқан деседі. Бұл оқиға, әсіресе оның мерзімі күмәнді: Морто 1522 жылға дейін сурет салған деген ойға келуге негіз бар. Оның бір картинасы Берлин мұражайында сақтаулы, ол Бейбітшілік пен Соғыс тақырыбындағы аллегориялық туынды. Андреа Фельтрини оның шәкірті және сәндік суретші ретінде көмекшісі болды. Ол Джорджо Вазаридің "Vite" (өмірбаяндар) атты еңбегінде еске алынған.
His real name appears to have been Pietro Luzzo, Pietro Luci or Lorenzo Luzzo; he is also known by the name Zarato or Zarotto, either from the place of his death or because his father, a surgeon, was in Zara during the son's childhood: whether he was termed "Morto" (dead) from his joyless temperament is a disputed point. Born in Feltre (province of Belluno), he may probably have studied painting first in Venice and surroundings, initially an assistant of Pinturicchio. It is claimed by Vasari that at an early age he went to Rome, and investigated the ancient, especially the subterranean remains, and thence to Pozzuoli, where he painted from the decorations of antique crypts or grotte. The style of fanciful arabesque which he formed for himself from these studies gained the name of "grottesche", whence comes the term grotesque; not, indeed, that Morto was the first painter of arabesque in the Italian Renaissance, for art of this kind had, been developed, both in painting and in sculpture, towards 1480, but he may have powerfully aided its diffusion southwards. His works were received with much favor in Rome. He afterwards went to Florence, and painted some fine grotesques in the Palazzo Pubblico and trained Andrea di Cosimo. Returning to Venice towards 1505, he assisted Giorgione in painting the Fondaco dei Tedeschi, and seems to have remained with him till 1510. It may have been in 1515 that Morto returned to his native Feltre, then in a very ruinous condition from the ravages of war in 1509. There he executed various works, including some frescoes, still partly extant, and considered to be almost worthy of the hand of Raphael, in the loggia beside the church of Santo Stefano. He may have met Giovanni da Udine. Towards the age of forty five, Morto, unquiet and dissatisfied, abandoned painting and took to soldiering in the service of the Venetian republic. He was made captain of a troop of two hundred men; and fighting valorously, he is said to have died at Zara in Dalmatia, in 1519. This story, and especially the date of it, are questionable: there is some reason to think that Morto was painting as late as 1522. One of his pictures is in the Berlin museum, an allegorical subject of Peace and War. Andrea Feltrini was his pupil and assistant as a decorative painter. He is cited in Giorgio Vasari's Vite or biographies of the artists.