Америкадағы Пресвитериан дінінің негізін қалаушы Фрэнсис Макеми

Кіріспе

Ирланд-американдық пресвитериан евангелисі. Фрэнсис Макеми (1658–1708) – Ольстер шотландтық пастор, Америка Құрама Штаттарында пресвитериан дінінің негізін қалаушы саналады.

Ерте және отбасылық өмірі

Макеми Ирландияның Донегал графтығындағы Рамельтон қаласында (Ольстер провинциясының бір бөлігі) дүниеге келген. Ол Глазго университетіне қабылданды, онда діни сенімге келді және "Франциск Макемус Ското Гиббурн" деген атпен тіркелді. 1681 жылы Батыс Ольстердегі Лагган пресвитериі оны пастор етіп бекітті.

Америкадағы қызмет

Полковник Уильям Стивенс, Мэриленд штатының Рехобет қаласынан шыққан епископальдық дін қызметкерінің бұйрығымен, пастор Макэми 1683 жылы Америкаға миссионер ретінде жіберілді, ол Мэриленд штатына келді. Макэми бастапқыда Мэриленд штатының Сомерсет округінде уағыз айтты және Ковентри шіркеуінің жанында Рехобет пресвитериан шіркеуін құрды – Америкадағы ең көне пресвитериан шіркеуі. Ковентри шіркеуінің қираған қалдықтары әлі де жақын жерде тұр. Макэми өзін саудагер ретінде де қамтамасыз етті және басқа шотланд-ирландтық қауымдастықтары арасында саяхаттады, олардың көпшілігі оқшауланған және бір-біріне күдікпен қараған. Шығыс Сомерсет округінде (1742 жылы Мэриленд штатының Ворчестер округіне айналған, онда он жылдан кейін Барлық Әулиелер Епископальдық шіркеуі салынды) Макэми 1686 жылы құрылған және Лондон маңындағы ауданның атымен аталған Сноу-Хилл қаласында алғашқы пресвитериан қауымын құрды. Сноу-Хилл Сноу-Хилл пресвитериесінің орталығы болуы керек еді, ол Мэриленд штатының Бас Ассамблеясынан жарғы алды, бірақ ешқашан іске қосылмады. Дегенмен, Сноу-Хиллде ертеректе пресвитериан шіркеуі салынды, ал қазіргі Макэми еске алу пресвитериан шіркеуі төртінші ғимарат және осы жер, сондай-ақ қауымның Сноу-Хиллдегі үшінші орны болып табылады. Бірінші ғимарат Покомок өзенінің жанында орналасқан, ол 17 және 18 ғасырларда саяхаттаудың басты құралы болды және Макэми жиі Рехобот және одан да алыс жерлердегі қауымдарын аралау үшін, сондай-ақ кейіннен АҚШ-тың 13-ші бағдарламасымен Дельмарва түбегінен төмен қарай саяхаттады. Бұл ағаштан салынған ғимараттың орнына судан сәл алыс, бірақ су тасқынына ұшырауға бейім қаңқалы ғимарат салынды. Макэми Солтүстік Каролина мен Нью-Йорк арасындағы Америка жағалауында кеңінен саяхаттады, сондай-ақ Батыс Үнді саудасына қатысты. 1692 жылы, Макэмиге Вирджиния штатының Акомак округінде жер берілгенде, ол және тағы жеті пресвитериан пасторы Филадельфияда жиналды және сол кезде немесе 1706 жылы Америкадағы бірінші пресвитерия – Филадельфия пресвитериясын құрды, Макэми оның модераторы болды. Ол сондай-ақ Солсбери, Принцесса Анна, Берлин және Покомок Ситиде, сондай-ақ Вирджиния штатының шығыс жағалауындағы екі жерде, екеуі де Дельмарва түбегіндегі Акомак округінде шіркеулер құруға көмектесті. 1691 жылы Макэмидің «Катехизисі» Достар қоғамының кейбір негізгі қағидаларына шабуыл жасады. Кейін аболиционист-квакер Джордж Кит жауап жариялады. Макэми жоғарыда аталған «Жауап» кітабында жауап берді, оны конгрегациялық пастор Инкриз Матер «құрметті және салмақты пастор» деп санады. Барбадосқа қоныстанғанда, Макэми 1696 жылдың 28 желтоқсанында «Шындықтарды шынайы жарықта немесе Барбадостағы реформаланған протестанттарға жолданған пасторлық хат» деген мақала жазды, ол 1699 жылы Эдинбургте басылып шықты, сол жылы ол Акомакқа оралды және Барбадостан куәлік алды, сондай-ақ Мэриленд штатының Покомокедегі өзінің үйінде немесе Вирджиния штатының Акомак қаласында белгіленген жерлерде уағыз айтуға рұқсат алды. Содан кейін ол Лондонға барып, өзінің қызметіне қатысты епископтық міндеттерді орындау туралы мәселелерді шешті және екі миссионерді алып келді. 1707 жылы Нью-Йорк губернаторы Лорд Корнбери Макэмиді Толеранттылық туралы заң бойынша талап етілгендей, Корольдік лицензиясыз уағыз айтқаны үшін тұтқындады. Ол кепілдікпен босатылғанға дейін екі ай түрмеде отырды. Содан кейін сотта ол Барбадостан алған уағыз айту рұқсатын ұсынды, содан кейін ол ақталып, босатылды, бірақ сотқа көп шығын жұмсады. Бұл Америкадағы діни бостандыққа қолдау көрсету бойынша маңызды іс болды. Келесі жылы даулы Лорд Корнбери Англияға қайта шақырылды.

At the behest of Colonel William Stevens, an Episcopalian from Rehobeth, Maryland, Rev. Makemie was sent as a missionary to America, arriving in Maryland in 1683. Makemie initially preached in Somerset County, Maryland and established the Rehobeth Presbyterian Church the oldest Presbyterian Church in America, near the Coventry Parish Church which Col. Stevens attended. The ruins of Coventry Parish Church still stand nearby. Makemie also supported himself as a merchant and travelled among other Scots Irish communities, many of which were isolated, as well as suspicious of each other. In eastern Somerset County (which became Worcester County, Maryland in 1742, where All Hallows Episcopal Church would be erected about a decade later), Makemie founded the first Presbyterian community in the Town of Snow Hill, which had been founded in 1686 and named for a London neighbourhood. Snow Hill was to be the centre of the Presbytery of Snow Hill, which received a charter from Maryland's General Assembly, but was never activated. Nonetheless, a Presbyterian Church was erected early on in Snow Hill, and the current Makemie Memorial Presbyterian Church is the fourth building and the site, as well as the congregation's third location in Snow Hill. The first building was near the Pocomoke River, which was the chief means of travel in the 17th and early 18th centuries and how Makemie often travelled to visit his congregations at Rehoboth and further away, as well on what later became U. S. Route 13 down the Delmarva Peninsula. This log building was replaced by a frame building, a little further away from the water but still subject to flooding. Makemie travelled widely along the American coast between North Carolina and New York, as well as participating in the West Indies Trade. In 1692, the year Makemie was granted land in Accomack County, Virginia, he and seven other Presbyterian ministers gathered in Philadelphia, Pennsylvania and either then or in 1706 founded what later came to be known as the Presbytery of Philadelphia, the first in America, with Makemie as its moderator. He also helped found churches in Salisbury, Princess Anne, Berlin and Pocomoke City as well as in two places on the Eastern Shore of Virginia, both in Accomack County further down the Delmarva Peninsula. In 1691, Makemie's 'Catechism' attacked some of the tenets of the Society of Friends. Abolitionist Quaker George Keith, then published a reply. Makemie responded in the 'Answer' already mentioned, which Congregational Rev. Increase Mather thought by "a reverent and judicious minister". While living in Barbados, Makemie on 28 December 1696 wrote 'Truths in a True Light, or a Pastoral Letter to the Reformed Protestants in Barbadoes', which was published at Edinburgh in 1699, the year he returned to Accomac and produced a certificate from Barbados and was allowed to preach in his own dwelling in Pocomoke, Maryland, or at designated locations in Accomac, Virginia. He then went to London to resolve questions about his handling episcopal duties in his ministry, and brought back two missionaries. In 1707, Makemie was arrested by Lord Cornbury, the Governor of New York, for preaching without a license from the Crown as required under the Toleration Act. He spent two months in jail before being released on bail. Then at trial, he produced his preaching license from Barbados, whereupon he was acquitted and released, but incurred heavy legal costs. This became a landmark case in favour of religious freedom in America. The controversial Lord Cornbury was also recalled to England the following year.

Өлім және мұра

Макеми және оның әйелі Наоми Вирджиния штатының Аккомак округіне қарасты Темперенсвилл қаласында Холденс-Крик бойында плантация сатып алды, округ орталығынан көп алыс емес. Ол өмірінің соңғы жылдарын сонда өткізді және 1708 жылы қайтыс болды. Ол негізін қалаған қауым әлі күнге дейін сақталған. Пресвитериан шіркеуінің құрылғанына 200 жыл толуына орай, сырттан келгендер бұрынғы плантациядағы Макемидің қабірін қираған күйде көргенде таң қалды. Олар оны нығайтып, ескерткіш және мемориалдық тақта орнатты. Сол шақта айналағы аймақ экономикалық өркендеуді басынан өткеріп жатқанда, олар Вирджиния штатының Акомэк қаласындағы (құрылтайшының құрметіне аталған) оның құрған шіркеуін қайта жаңартып, сондай-ақ жақын орналасқан Вирджиния штатының Онанкок қаласындағы қолданыстан шыққан методист шіркеуін сатып алып, оны бұзып, орнына 1903 жылы оны қолдаған әйелі Наоми есімімен жаңа ғимарат салды. Makemie Woods кемпингі, Пресвитериан шіркеуінің (АҚШ) Шығыс Вирджиния Пресвитериясына тиесілі және басқарылады, Франсис Макемидің құрметіне аталған. Кемпинг Вирджиния штатының Уильямсбург және Ричмонд қалалары арасында орналасқан.