Кіріспе

Керамиканың екі түрін сипаттау үшін қолданылатын термин. Әртүрлі кезеңдерде және әртүрлі елдерде "майолика" термині екі түрлі қыш бұйымды белгілеу үшін қолданылған. Біріншісі – XV ғасырдың ортасынан бастап Италияға Испаниядан, Майоркадан және одан да алыс елдерден келген майолика. Ол қақталаңдау әдісімен (суға батыру, кептіру, бояу, күйдіру) жасалған, нәтижесінде металл оксиді эмаль бояуларымен боялған, мөлдір емес ақ шыныланған бет пайда болған. XVII ғасырда ағылшындар әліпбиіне "j" әрпін қосты. Содан бері майолика ағылшын тілінде "мажолика" деп аталатын болды. Екіншісі – XIX ғасырдың ортасынан соңына дейін жасалған майолика, ол қарапайым әдіспен (бояу және күйдіру) жасалған. Бұл әдісте түсті қорғасын силикат глазурі тікелей бұйымға жағылып, содан кейін күйдірілген. Нәтижесінде жарқын түсті, берік, арзан, тұрмыстық және декоративтік, көбінесе натуралистік стильдегі бұйымдар шыққан. Осы майоликаның түрі 1851 жылы Лондонда өткен Ұлы көрмеде көпшілік назарына ұсынылып, кейіннен кеңінен көшіріліп, жаппай өндірілді. Түсті қорғасын глазурін жасаған Minton & Co. компаниясы 1851 жылғы көрмеде итальян майоликасын ұқсатып жасалған, қалайы глазурленген өнімді де көрсетті, ол да мажолика деп аталды.

Терминология

Осы мақаладағы түсіндірмелер "эмальмен боялған опақты ақ қақталаңқы" мағынасына "қақталаңқы" сөзін, ал "бисквитке тікелей жағылған түрлі түсті қорғасын қақталаңқы" мағынасына "түрлі түсті қақталаңқы" сөзін қосады.

Митонның сипаттамасы

1852 жылы "Минтон" фирмасының көркемдік және техникалық директоры Леон Арноу: "Майолика деп біз әк тәрізді саз балшықтан жасалған, жеңіл қыздырылған және құм, қорғасын және қалайыдан тұратын мөлдір емес эмальмен жабылған керамикалық бұйымды түсінеміз", - деп жазды. Арноу Minton & Co. фирмасының итальян майоликасының өндіріс процесі мен стиліне ұқсас, қалайы глазурьленген өнімін сипаттады. Қалайы глазурі – бұл аздап қалайы оксиді қосылған қарапайым қорғасын глазурі. Оның бұл сипаттамасына жиі дұрыс емес сілтеме жасалады, оны Минтонның тағы бір жаңа өнімі – Виктория дәуірінде кең таралған және көп көшірілген, Минтонның түрлі түсті қорғасын глазурьдерінен жасалған Палисси ыдысының анықтамасы ретінде қабылдайды. 16 ғасырдағы француз керамикасының шебері Бернар Палисси өте танымал және құрметті болған. "Минтон" фирмасы жаңа түрлі түсті глазурьленген өнімдері үшін "Палисси ыдысы" деген атауды қабылдады, бірақ көп ұзамай бұл өнімдер майолика деп те атала бастады.

Мажоликаның дизайны процеске қарағанда сипатталады

Кейбір авторлар Минтон майоликасын екі негізгі дизайн стиліне жатқызады: табиғат әлемінен (натуралистік) шабыттанған және тарихи бұйымдардан (қайта жаңғырту) шабыттанған өнімдер.

Minton Archive-дің майоликаға арналған алғашқы дизайны

Томас Кёркбидің G144 дизайны Минтон мұрағатында "Бұл майоликаның алғашқы дизайны" деп жазылған. Дизайн итальяндық Ренессанс стилінде жасалған. Жақыннан түсірілген суреттерде жазық беттерге нәзік сурет салуға ыңғайлы дизайн көрсетілген. Дизайн Минтонның итальяндық майоликаның мыс глазурьді майоликасын имитациялауға арналған, сирек кездесетін нұсқасы. Минтонның Палисси ыдыстары үшін жасаған дизайндары, сондай-ақ майолика деп белгілі, рельефті беттерге түрлі түсті қорғасын глазурьдерін қалың етіп жағуға арналған, бұл интальо эффектін толыққанды пайдалану үшін жасалған.

Түсті глазурлар қыш бұйымдары

Түсті қорғасын глазурмен қапталған қыш ыдыстар 19 ғасырдың ортасынан бастап майолика деп аталады, мысалы: 20 ғасыр майоликасы, мексикалық майолика, Саррегеминс майоликасы, Палисси майоликасы, майоликамен глазурланған Париан ыдысы. Көп температураға төзімді түсті қорғасын глазурларын жасау ғылымы күрделі болғанмен, өзінің процесі қарапайым болды (бояу, пісіру). Бұл майолика – Митон және компаниясы жасаған және 1851 жылғы Ұлы көрмеде көпшілік назарына ұсынған, Еуропа мен Америкада жаппай өндірілген, табиғи бейнелеулі стильдегі қыш бұйымдары. Ағылшын тілінде бұл майолика ешқашан "j" орнына "i" әрпімен жазылмайды. Дегенмен, оны "major" сөзіндегідей қатты "j" және "maiolica" сөзіндегідей жұмсақ "j" арқылы айтуға болады. Кейбір басқа тілдерде "i" әрпі түсті глазурлы қыш және қалайы глазурлы қыш ыдыстар үшін де қолданылады: француз тіліндегі "maiolique" және итальян тіліндегі "maiolica". Бисквит ыдыстар бірден қалың түсті қорғасын глазурларымен боялып, содан кейін пісірілді. Бұл процесс тек екі кезеңнен тұрады және сурет салуда шеберлік қажет. Пеште пісірілген кезде әр түс ыдысқа жабысып, көбінесе бірін-бірі араластырмайды. Митон компаниясының өркендеуіне себеп болған керамикалық технологияны арт-директор Леон Арноук жасаған.

Құймалы балшық бұйымдар

Майолика – бұл қалайымен глазурланған қыш ыдыс, оның беті опақты ақ глазурьмен жабылып, металл оксиді эмальдерімен боялған өрнектермен безендіріледі. Ол 15 ғасырдың ортасында Италияға жеткен. Ол жиі қабыршақтануға бейім және біршама нәзік. Бұл сөзді "j" әрпімен – майолика деп те жазуға болады. Қазіргі Англияда "i" әрпімен жазылған майолика атауы Ренессанс кезеңінің итальян майоликасына ғана қатысты қолданылады. АҚШ-та "j" әрпімен жазылған майолика атауы түрлі-түсті глазурьленген майолика және қалайымен глазурланған ыдыстарды атау үшін қолданылады. Франция және басқа елдерде қалайымен глазурланған майолика фейенс ретінде, ал Ұлыбритания мен Нидерландыда – дельфт ыдыстары ретінде дамыды. Франция, Германия, Италия, Испания, Мексика және Португалияда қалайымен глазурланған ыдыстар сәйкесінше майолик, майолика, майолика, майолика, талавера және майолика деп аталады. Ыдыс қалайы глазуріне батырылады (немесе жабылады), кептіруге қойылады, содан кейін қыздырылмаған глазурь бетіне сурет салынып, әрі қарай қыздырылады. Бұл процеске төрт бөлек кезең және сурет салудағы жоғары шеберлік қажет.

Майолика түрлері, егжей-тегжейлі

Түсті глазурлы майоликаның (бояу, күйдіру) және қалайы глазурлы майоликаның (шомылу, кептіру, бояу, күйдіру) егжей-тегжейін көрсететін мысалдар.

Майоликаны жинаушылар

Мажоликаны жинаумен аты шыққан коллекционерлер: Уильям Рэндольф Херст, Мортимер Л. Шифф, Альфред Прингсхайм, Роберт Штраус және Роберт Леман.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Арнокс, Леон, Британдық өндіріс салалары, Гутенберг, 1877. Атербери, Пол және Баткин, Морин, Минтон сөздігі, Антикалық коллекционерлер клубы, 1990.