Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылы Солтүстік Ирландиядағы өлтіру
2005 killing in Northern Ireland
Роберт Маккартнидің қаны 2005 жылдың 30 қаңтарында түнде Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында төгілді, бұл қылмысты Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының мүшелері жасады. 1971 жылы дүниеге келген Маккартни – римдік католик және ол Шығыс Белфасттың ұлтшылдар көп шоғырланған Short Strand аймағында тұрды. Оның отбасы оның «Синн Фэйн» партиясын қолдаушы болғанын айтты. Ол екі баланың әкесі болды және 2005 жылдың маусым айында ұзақ жылдар бойы бірге болған сүйіктісі Бриджен Хагансқа үйленуге ниеттенген.
The murder of Robert McCartney occurred in Belfast, Northern Ireland, on the night of 30 January 2005 and was carried out by members of the Provisional Irish Republican Army. McCartney, born in 1971, was a Roman Catholic and lived in the predominantly nationalist Short Strand area of east Belfast, and was said by his family to have been a supporter of Sinn Féin. He was the father of two children and was engaged to be married in June 2005 to his longtime girlfriend, Bridgeen Hagans.
Ұрысу
Роберт Маккартни 2005 жылдың 30 қаңтарында түнде Белфаст қаласының орталығындағы Мей-стриттегі "Магеннис" барында болған төбелесге қатысты. Ол Кромак көшесінде полиция патрульдік машинасымен есінен айнып, пышақ жараларымен табылған және келесі күні таңертең ауруханада көз жұмды. Маккартни 33 жаста болды. Төбелес себебі – Маккартниге Ко-социал клубындағы ИРА мүшесінің әйеліне құрметсіздік көрсеткені туралы айып тағылды. Маккартнидің досы Брендан Девайн бұл айыптаманы қабылдамағандықтан немесе кешірім сұрамағандықтан, ұрыс басталды. Девайнды қорғауға тырысқан Маккартниге сынған бөтелкемен шабуыл жасалып, оны Вернер көшесіне сүйреп әкетіп, металл таяқтармен ұрып-соғып, пышақтады. 2005 жылдың 27 маусымында Теренс Дэвисон кісі өлтіруде кінәлі емес деп танылды; төбелес жасады деген айыппен сотталған тағы екі адам да ақталды.
Robert McCartney was involved in an altercation in "Magennis' Bar" on May Street in Belfast's city centre on the night of 30 January 2005. He was found unconscious with stab wounds on Cromac Street by a police patrol car and died at the hospital the following morning. McCartney was 33 years old. The fight arose when McCartney was accused of making an insulting gesture or comment to the wife of an IRA member in the Co social club. When McCartney's friend, Brendan Devine refused to accept this or apologise, a brawl began. McCartney, who was attempting to defend Devine, was attacked with a broken bottle and then dragged into Verner Street, beaten with metal bars and stabbed. On 27 June 2008, Terence Davison was found not guilty of committing the murder; two other men who had been charged with affray were also cleared.
Сот-медициналық құпияны жасыру және тергеу
Солтүстік Ирландия полициясының (PSNI) қызметкерлері оқиға орнына келгенде, пабты және оның айналасын тексеруге жасаған әрекеттері күтпеген тәртіпсіздікке ұшырады. Әсіресе полицияға шабуыл жасаған жастардың тәртіпсіздігі, оларды аудандан кері шегінуге мәжбүр етті, бұл бастапқы тергеуді кешіктірді. Кейінірек сол түні тәртіпсіздікті басуға арналған жабдықталған полиция да шабуылға ұшырады. Синн Фейн партиясының өкілі Алекс Маски: "Шыны керек, PSNI өткен түнгі қайғылы оқиғаны осы қауымның өмірін бұзу үшін сылтау ретінде пайдалануда, ал олардың операциясының ауқымы мен тәсілі мүлдем қабылдауға келмейтін және ақтауға болмайтын жағдай", - деді. Жедел жәрдем шақырылмады. Маккартни мен Девайнды кездейсоқ патрульде жүрген полиция машинасы байқап, олар жедел жәрдем шақырды. Отбасы мүшелерімен сөйлескенде, жеті жиырма бір куәгер шабуыл кезінде пабтың дәретханасында болғанын айтты. Дәретхананың көлемі – төрт футттан үш футқа дейін болғандықтан, ол "Доктор Ким" телесериалындағы уақыт машинасының атымен – ТАРДИС деп аталды, себебі оның ішкі кеңістігі сыртқысынан әлдеқайда үлкен. Бірнеше аптадан кейін Синн Фейн партиясы он екі мүшесін шеттетуге, ал IRA үш мүшесін партиядан шығаруға шешім қабылдады.
When Police Service of Northern Ireland (PSNI) officers arrived at the scene, their efforts to investigate the pub and surrounding area were met with an impromptu riot. Rioting by youths, specifically attacking the police, forced them to pull back from the area, which delayed initial investigation. Police with riot gear arrived later in the evening, and were also attacked. Alex Maskey of Sinn Féin claimed, "It appears the PSNI is using last night's tragic stabbing incident as an excuse to disrupt life within this community, and the scale and approach of their operation is completely unacceptable and unjustifiable." No ambulance was called. McCartney and Devine were noticed by a police car on routine patrol, who called an ambulance to the scene. In conversations with family members, seventy one potential witnesses claimed to have been in the pub's toilets at the time of the attacks. As the toilet measures just four feet by three feet, this led to the toilets being dubbed the TARDIS, after the time machine in the television series Doctor Who, which is much bigger on the inside than on the outside. Sinn Féin suspended twelve members of the party and the IRA expelled three members some weeks later.
Саяси жағдай
Джерри Адамс, сол кездегі Синн-Фейн партиясының президенті, куәгерлерді "отбасына, заңгерге немесе кез келген басқа беделді немесе жақсы танылған адамға немесе ұйымға" жүгінуге шақырды. Адамс былай деді: "Мен бұл іске қатысқан ешкімнің республикашыл ретінде немесе республикашылдар атынан әрекет еткенін нақты айтқым келеді". Ол Синн-Фейн партиясының он екі мүшесін қызметтен шеттетті. Адамс куәгерлерден полицияға тікелей хабарласуды сұрамады. Құрбанның отбасына немесе заңгерге куәлік берудің пайдалылығын Маккартнилер және көп ұзамай белгілі заңгер және SDLP саясаткері Альбан Магинесс сынады. 2005 жылдың 16 ақпанында ИРА кісі өлтіруге қатысы жоқ екенін мәлімдеп, қылмыскерлерді "жауапкершілікті өз мойнына алуға" шақырды. 2005 жылдың 8 наурызында ИРА төрт адамның тікелей кісі өлтіруге қатысқандарын, олардың кім екенін білетінін, екеуінің ИРА еріктілері екенін және ИРА Маккартни отбасына кісі өлтіруге қатысқандарды ату туралы ұсыныс жасағанын айтып, бұрын-соңды болмаған мәлімдеме жасады. 2005 жылдың мамырында Синн-Фейн Шорт-Страндты қамтитын Поттингер ауданындағы кеңес орынды жоғалтты, ал Маккартни отбасы бұл орынды жоғалтуды кісі өлтіруге байланысты оқиғаларға байланысты деп есептеді. Осы уақыттан бері Роберт Маккартнидің қарындастары әділдік үшін үнемі күшейе түсетін жария науқан жүргізіп келеді, нәтижесінде Синн-Фейннің бас келіссөзшісі Мартин МакГиннес қарындастардың саяси мақсаттар үшін манипуляцияланбауына сақтану керектігін мәлімдеді. Маккартни отбасы 2005 жылғы Сент-Патрик күні тойлау кезінде АҚШ-қа сапар шекті, онда олар АҚШ сенаторларымен (оның ішінде Хиллари Клинтон және Джон Маккейнмен) және АҚШ президенті Джордж Бушпен кездесті, ол олардың әділдік күресіне қолдауын білдірді. Кейбір американдық саясаткерлердің Синн-Фейнге қолдауы азайды. Адамс 2005 жылы Ақ үйге шақырылмады, ал сенатор Эдвард Кеннеди бұрын жоспарланған кездесуден бас тартты. Бұрын Синн-Фейн қолдаушылары болған Маккартни отбасы енді ешқашан партияны қолдамайтындарын мәлімдеді.
Gerry Adams, then president of Sinn Féin, urged witnesses to come forward to "the family, a solicitor, or any other authoritative or reputable person or body". Adams continued, "I want to make it absolutely clear that no one involved acted as a republican or on behalf of republicans". He suspended twelve members of Sinn Féin. Adams stopped short of asking witnesses to contact the police directly. The usefulness of making witness statements to the victim's family or to a solicitor was derided by the McCartneys and by a prominent lawyer and SDLP politician, Alban Maginness, soon afterwards. On 16 February 2005, the IRA issued a statement denying involvement in the murder and calling on the perpetrators to "take responsibility". On 8 March 2005, the IRA issued an unprecedented statement saying that four people were directly involved in the murder, that the IRA knew their identity, that two were IRA volunteers, and that the IRA had made an offer to McCartney's family to shoot the people directly involved in the murder. In May 2005, Sinn Féin lost its council seat in the Pottinger area, which covers the Short Strand, with the McCartney family attributing the loss to events surrounding the murder. Since this time, the sisters of Robert McCartney have maintained an increasingly public campaign for justice, which saw Sinn Féin chief negotiator Martin McGuinness make a public statement that the sisters should be careful that they were not being manipulated for political ends. The McCartney family travelled to the United States during the 2005 St Patrick's Day celebrations where they were met by US Senators (including Hillary Clinton and John McCain) and U. S. President George W. Bush who expressed support in their campaign for justice. Support for Sinn Féin by some American politicians was diminished. Adams was not invited to the White House in 2005 and Senator Edward Kennedy backed out of a meeting that had been previously scheduled. The McCartney family, previously Sinn Féin supporters, pledged to never support the party again,
2005 жылдың қарашасында Маккартни қарындастары мен Роберт Маккартнидің бұрынғы серіктесі Бриджен Хаганс Маргарет Тэтчерді ұнатпағандықтан, "Жыл әйелдері" сыйлығының "Үздік жетістік" сыйлығын қабылдаудан бас тартты, себебі бұл олардың Тэтчермен бірлесіп платформада болуын білдіретін еді. 2007 жылдың 31 қаңтарында, кісі өлтіруден екі жыл өткен соң және партияның азаматтық полицияны қолдау жөніндегі жаңа саясатына сәйкес, Синн-Фейн президенті Джерри Адамс кісі өлтіру туралы ақпарат бар кез келген адам полицияға хабарласуы керек деді. 2015 жылдың 5 мамырында Маккартнидің өліміне қатысы бар деп саналған ИРА мүшесі Джерард 'Джок' Дэвисон атып өлтірілді. Тергеудің басында полиция сектанттық шабуыл немесе диссиденттік республикашылдардың қатысы бар деген болжамды жоққа шығарды.
In November 2005, the McCartney sisters and Bridgeen Hagans, the former partner of Robert McCartney, refused to accept the Outstanding Achievement award at The Women of the Year Awards, because it would have meant their sharing a platform with Margaret Thatcher, whom they disliked. On 31 January 2007, two years after the murder, and in line with the party's new policy of supporting civil policing, Sinn Féin president Gerry Adams said that anyone with information about the murder should go to the police. On 5 May 2015, an IRA man believed to have been involved in the death of McCartney, Gerard 'Jock' Davison, was shot dead. Early in the investigation the police ruled out either a sectarian attack or the involvement of dissident republicans.
Қылмыстық айыптаулар
2005 жылдың 5 мамырында Теренс Дэвисон мен Джеймс МакКормик қамауға алынып, Маккартниді өлтіргені үшін және Девайнды өлтіруге талпынғаны үшін айыпталды. МакКормик Англиядан шыққан. Олар Магхаберри түрмесінің республикалық қанатында ұсталды. Шамамен төрт айдан кейін күдіктілер кепілдікпен босатылды, ал 2006 жылдың маусым айында МакКормикке қарсы жасалған адам өлтіруге талпыныс айыбы алынып тасталды, қалған айып – төбелес тудыру. Терренс Дэвисонның соты 22 мамырда Белфаст Корольдік сотында басталды. Дэвисон кісі өлтіру және Джеймс МакКормик пен Джозеф Джерард Эммануэль Фицпатрикпен бірге төбелес жасау қылмыстары бойынша айыпталды. 2008 жылдың 27 маусымында судья Гиллен Дэвисонды кінәсіз деп таныды.
On 5 May 2005, Terence Davison and James McCormick were remanded in custody, charged with murdering McCartney and attempting to murder Devine respectively. McCormick is originally from England. They were held in the Republican wing of Maghaberry prison. Roughly four months later the accused were released on bail, and in June 2006, the attempted murder charge against McCormick was dropped, leaving a charge of causing an affray. The trial of Terrence Davison started on 22 May in Belfast Crown Court. Davison was charged with murder, and with affray along with James McCormick and Joseph Gerard Emmanuel Fitzpatrick. Davison was found not guilty by Mr Justice Gillen on 27 June 2008.
Қорқыту
Маккартнилер отбасы бес буыннан бері Белфасттың Шорт-Стрэнд ауданында тұрған. Бірақ, Шорт-Стрэнд аймағының, көбінесе ұлтшыл аймақ болатын, кейбір жергілікті тұрғындары олардың ИРА-мен болған дауын қабылдамады. Республикашылдардың қорқыту науқаны отбасының мүшелерін және Маккартнидің бұрынғы жарына көшуге мәжбүр етті, сондай-ақ бір мүшесі қала орталығындағы бизнесін жабуға себеп болды. 2008 жылға дейін қорқыту тоқтаған жоқ. Соңғы Маккартни әпкесі (Паула) 2005 жылдың 26 қазанында Шорт-Стрэндтен кетіп қалды. 2007 жылға қарай отбасы Дублиндегі Джозеф Раффэрти отбасымен байланыста болды, ол осыған ұқсас жағдайда қайтыс болған.
The McCartney family had lived in the Short Strand area of Belfast for five generations. However some local people in the Short Strand area, which is a largely Nationalist area, did not welcome their dispute with the IRA. A campaign of intimidation by Republicans drove members of the family and McCartney's former fiancée, to relocate and has also caused one member to close her business in the city centre. Intimidation was continuing as of 2008. The last McCartney sister to leave the area (Paula) departed Short Strand on 26 October 2005.
as of 2007, the family were in contact with the family of Joseph Rafferty of Dublin, who died in similar circumstances.