Кіріспе

Нидерландыдағы апертуралық синтез интерферометрі

Вестерборк синтездік радиотелескопы (WSRT) – Нидерландының солтүстік-шығысындағы Мидден-Дрентеде, Вестерборк ауылының солтүстігінде, Екінші дүниежүзілік соғысы кезіндегі нацистік тұтқындық және транзиттік лагерь Вестерборк орнында салынған апертуралық синтез интерферометрі.

Шолу

WSRT – Шығыс-Батыс бағытындағы сызықтық массивке орналастырылған он төрт 25 метрлік радиотелескоптардан тұрады, олардың 10-ы тұрақты, бір-бірінен тең қашықтықта орналасқан, 2-сі 300 метрлік рельс жолының жанында, ал 2-сі бір километр шығысқа қарай тағы бір 200 метрлік рельс жолында орналасқан. Оның орналасуы One Mile Telescope, Australia Telescope Compact Array және Ryle телескопы сияқты басқа радиотелескоптарға ұқсас. Оны көптеген радиотелескоптардан ерекшелендіретіні – экваторлық орнатылуы, олардың көпшілігі Альтазимут орнатылуымен жабдықталған. Бұл оны поляризацияланған сәулеленуді зерттеу сияқты нақты ғылыми салалар үшін тиімді етеді, себебі бақылау кезінде детекторлар аспанда тұрақты бағытты сақтайды. Телескоптардың онысы тұрақты орнатылған, ал қалған екі тарелкесі екі рельс жолы бойынша жылжымалы. Телескоп 1970 жылы құрылысы аяқталды және 1995-2000 жылдар аралығында күрделі жаңартудан өтті. Массивтегі телескоптар 8092 сызықты спектрлік ажыратымдылығымен және бірнеше жиіліктерде жұмыс істей алады. WSRT Еуропалық VLBI желісінің құрамында әлемдегі басқа телескоптармен бірлесіп, өте ұзақ базалық интерферометрия (VLBI) байқауларын жүргізеді. Телескопты Нидерланд радиоастрономия институты ASTRON басқарады. WSRT 2013 жылы APERTIF (APERture Tile In Focus) жобасы аясында үлкен жаңартудан өтті, оның барысында қолданыстағы детекторлар фокустық жазықтық массивтерімен алмастырылды. Жаңарту жұмыстары 2015 жылдан 2019 жылға дейін жүргізілді, нәтижесінде көрініс өрісі 25 есе кеңейді. Жаңартылған телескоп солтүстік аспанды кең ауқымды зерттеулер үшін қолданылады, бұл оның бастапқыда жобаланған Сутегі сызығына қайта назар аударуға, сондай-ақ пульсарларды іздеу және басқа да ғылыми зерттеулерге мүмкіндік береді. WSRT Халықаралық GNSS қызметінің де орны болып табылады. WSRT Spitzer Infrared Nearby Galaxies Survey галактикаларын 18 см және 22 см толқын ұзындықтарында бақылады. WSRT сонымен қатар Квадратты километрлік массив (SKA) жобасының 2-ші кезеңінің бір бөлігі болып табылатын EMBRACE (Electronic MultiBeam Radio Astronomy ConcEpt) екі тәжірибелік фазалық массивті телескоптарының біріне де орналасқан.