Жаңа Зеландиядағы Стоуни Бэттер бекінісінің тарихы

Кіріспе

Дублин маңындағы Стони Баттер – Жаңа Зеландияның Окленд қаласында, Вайхеке аралының солтүстік-шығыс шетінде орналасқан тарихи қорғаныс құрылысы. Ол Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаментіне (DOC) тиесілі, сол аттас 50 акр (200 000 м²) көлемді көрнекті табиғи қорықта орналасқан. Парк тарихи (1 санаттағы тарихи орын) және табиғи қорық қызметін бірдей атқарады, құрылымы жойылған жанартаумен байланысты ерекше тау жыныстары, үш маңызды орман массиві және Жаңа Зеландиядағы ең ірі деп есептелетін кең туннель жүйесімен жабдықталған үш бетондық қару орнатылымдарын қамтиды.

География

Тасты Бэттер Вайхеке аралының қашық солтүстік-шығысында, жанартаулық базальт тастарымен толы төбелі аймақта орналасқан. Бұл жерден Вайхеке аралы мен Хаураки шығанағының кең көрінісі ашылады.

Тарих

Тас батареясы 1930 жылдардан бастап Хаураки шығанағына орналастырылып келе жатқан қарсы артиллериялық батареялар жүйесінің бір бөлігі болды. Ол Вхангапароа, Мотутапу аралы және Тас батареясындағы сияқты түрлі қару батареяларынан, сондай-ақ Рангитото аралындағы (командалық пункт) және Тиритири Матанги аралындағы бақылау пункттерінен тұрды. Оның мақсаты – ішкі шығанаққа кіретін жаудың теңіз күштерімен күресу еді. Көру қашықтығы жеткіліксіз болғандықтан (30 км-ден астам, сондықтан күрделі бақылау пункттері мен байланыс желілері қажет болды), сонымен қатар, бастапқыда көптеген жау кемелерінің оған жауап беру мүмкіндігі болмады. 1939 жылы жоба мақұлданғанмен, 1940-1941 жылдары Жаңа Зеландия суларында неміс рейдерлерінің пайда болуы, сондай-ақ 1941 жылдың соңында Жапонияның соғысқа қосылуы құрылысты жеделдетіп, жоғары басымдыққа ие жобаға айналдырды. 1942 жылы Вайхеке аралындағы жер таңдалды, бірақ 1943 жылдың басында ғана басқа мердігерлер бас тарқан соң, Қоғамдық жұмыстар департаментіне құрылыс тапсырылды. Құрылыс 1943 жылдың қазан айында басталды және бастапқыда батареяны аяқтауға 12 ай уақыт керек деп есептелді. Кейінірек туындаған кешігулердің себебі – бастапқыда жолмен қатынасу мүмкін болмаған шалғай орналасқан жері және жобаның қатаң құпиялылықта сақталуы болды. Бұл құрылыс кезеңінде өздігінен қамтамасыз етуді, тұрғын үйлер мен машина жасау шеберханаларын қажет етті. Жаңа батареяның орналасқан жерін жасыру үшін оны әдетте A2 деп атады. Шамамен екі онжылдық бойы ферма иесі Окленд қаласымен қорыққа қоғамдық кіру құқығы үшін дауласты, ақыры 2002 жылы Тайлық кеңесі қалалық кеңестің позициясын қолдап, қоғамдық кіруді қамтамасыз ету туралы шешім қабылдады. Дауға дейінгі жағдайды зертлесек, жер иесі ферма малын ұрлау арқылы зиян шеккенін айтады, олардың бір бөлігі сол жерде шалынып, қалғандары аралдың басқа жерлерінде сою үшін тасымалданды. Ұрлықтардың ауқымы жылына ондаған мың долларға бағаланып, жер иесінің мал өсіру бизнесіне қауіп төндірді. Сол кездегі жер иесі Джон Спенсер қол жетімді болған жалғыз мүмкіндікті пайдаланып, өз меншігіне кіруді тоқтатты. Қазір батареяны сақтау қоғамы басқарады, ол DOC-тан алынған рұқсат бойынша оны жұртшылыққа ашады. Сақтау қоғамы қазіргі уақытта кем дегенде бір оқ ұясын Екінші дүниежүзілік соғыстың соңындағы күйіне жақын қалпына келтіру үшін тиісті артиллериялық құралды табуға тырысуда.

Stony Batter was part of a counter bombardment battery system progressively being installed in the Hauraki Gulf from the 1930s. Composed of various gun batteries, such as at Whangaparaoa, Motutapu Island and at Stony Batter, as well as having observation posts such at Rangitoto Island (command post) and Tiritiri Matangi Island, it was supposed to engage enemy naval forces entering the inner gulf. Ranges would have been too far beyond the line of sight (over 30 km, thus the need for a complex set of observation points and communication lines), as well as at least initially beyond the range of most enemy ships' ability to retaliate. While approved in 1939, construction was delayed for cost reasons until German raiders were sighted in New Zealand waters during 1940–1941, as well as the war entry of Japan in late 1941, suddenly turned it into a high priority project. In 1942, the site on Waiheke was chosen, but it took until early 1943 before the Public Works Department was finally tasked with construction after other contractors declined the job. Construction began in October 1943, and it was initially thought that the battery would take 12 months to complete. Delays were caused by the remote location, which at first had no road access, and also by the fact that the project was kept in strict secrecy, requiring with a large degree of self sufficiency during the construction period, complete with its own living facilities and machine shops. The new battery was generally referred to only as A2, to conceal its location. For almost two decades, the farm's owner had a dispute with Auckland City over public access to the reserve, finally resolved in 2002 by the Privy Council agreeing with the council's case providing public access. If one examines the lead up to the access dispute, one finds that the land owner alleged he was suffering losses through theft of his farm stock, some of which were barbecued on site, and others were trucked off the farm to be butchered elsewhere on the island. The thefts were of such a magnitude, said to be tens of thousands of dollar value per annum, that the viability of the stock fattening part of the landowner's business was being jeopardised. John Spencer, the landowner at the time, took one of the few options open to him and blocked access to his property. The battery is now in the hands of a preservation society, which keeps it open for the public under a concession from DOC. The preservation society is currently trying to source an appropriate artillery piece to restore at least one gunpit to a similar state as it would have appeared in late World War II.

Сипаттамалары

Бір кезде екі қару ұясында орнатылған 9,2 дюймдік зеңбіректердің ату қашықтығы 31 300 ярд (30 км-ден астам) болды және минутына бір оқтан ату мүмкіндігі болған. Олардың орнатулары 360° бұрылып, 35°-қа дейін көтерілуге қабілетті болды. Зеңбіректердің әрбір ұясының ішіндегі оқ-дәрі сақтау шкафтарымен қамтамасыз етілген, ал олар өз кезегінде жер асты оқ-дәрі қоймаларынан үлкен электр көтергіштер арқылы жабдықталған. Қару ұяларына кез келген уақытта кіруге болады, сонымен қатар, осы нысанда шамамен 1 километрлік туннельдер бар, олардың көпшілігі экскурсиялық турлар арқылы қолжетімді. Бұл туннельдер қару ұяларын бір-бірімен және оқ-дәрі қоймаларымен, карталар бөлмесімен, электр энергиясын қамтамасыз ететін машина бөлмесімен, сондай-ақ қоймалармен және казармамен (жер үстінде орналасқан) байланыстырады. Көрермендерге ашық. 2020 жылдың маусым айында Мәдениет және спорт министрлігі Fort Stony Batter мұражай паркінде экскурсиялық турларды жүргізу үшін Stony Batter Heritage Park Ltd компаниясына концессиялық жалға беру туралы келісім жасады. Турлар 2020 жылдың желтоқсан айынан бастап сәрсенбіден жексенбіге дейін 2021 жылдың мамыр айына дейін жүргізілді. Содан кейін туннельдер қысқы жөндеу жұмыстары үшін уақытша жабылады және 2021 жылдың желтоқсан айында қайта ашылады. Толығырақ ақпарат алу үшін www.stonybattertunnels.nz сайтына кіріңіз.