Эдмунд Фаннинг – американдық теңіз саяхатшысы, Тынық мұхитының «Жолбасшысы». Жаңа аралдар ашқан, саудамен айналысқан және географияға үлкен үлес қосыпты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық зерттеуші және теңіз капитаны (1769–1841)
Зерттеуші
American explorer and sea captain (1769–1841)
the explorer
Эдмунд Фэннинг (16 шілде, 1769 – 23 сәуір, 1841) – "Тынық мұхитының жолбасшысы" атымен танымал американдық зерттеуші және теңіз капитаны болған.
Edmund Fanning (July 16, 1769 – April 23, 1841) was an American explorer and sea captain, known as the "Pathfinder of the Pacific."
Өмір
Британдық Конектикут колониясының Стонингтон қаласында Гилберт пен Хулда Фэннингтің ұлы болып дүниеге келген ол, 14 жасында кабиналық болып теңізге шықты, ал 24 жасында Батыс Үндістан бригінің капитаны болды және Оңтүстік Тынық мұхитына алғаш рет сонда барды. Сәтті саудагер болған Фэннинг Қытай саудасы арқылы байлыққа ие болды, Оңтүстік Тынық мұхитында морждарды аулап, олардың терілерін Қытайда жібек, дәмдеуіштер мен шайға айырбастады, оларды Нью-Йорк қаласында сатты. 1797–1798 жылдары «Бетси» кемесінің капитаны ретінде ол Оңтүстік Тынық мұхитында үш аралды ашты – Фэннинг, Вашингтон және Пальмира, олар жиынтығында Фэннинг аралдары деп белгілі. (Бүгінгі күні Табуаэран деп аталатын Фэннинг аралы Кирибати құрамына кіреді, ал 1862 жылы Гавай үкіметі талап еткен және көп жылдар бойы гавайлік отбасыға тиесілі болған Пальмира 2000 жылы «Табиғатты қорғау қоры» ұйымына сатып алынды, ол жаһандық жылыну мен оның маржан рифтеріне тигізетін әсерін зерттеуді жалғастыруда.) Пальмира атолын ашқанда Фэннинг ұйықтаған, ал кемені бірінші офицер басқарған. Фэннинг түні бойы үш рет оянды және бұл оның алдын ала сезінуі деп қабылдап, бірінші офицерге тоқтауға бұйрық берді. Таңертең кеме саяхатын жалғастырып, Пальмира рифіне бір шақырымдай жетті. Егер кеме түні бойы сол бағытта жүрі берсе, экипаждың барлығы қаза болуы мүмкін еді. Америкалық инвесторлар үшін әрекет ете отырып, Фэннинг 70-тен астам коммерциялық экспедициялар мен сапарларға агент болды. Оның «Фэннинг және Коулз» серіктестігі 1807 жылы «Тонкин» кемесін салған, оны бірнеше рет әлемді айналдырып, Джон Джейкоб Астордың «Тынық мұхитының тері компаниясына» 37 000 долларға сатқан. Кейін «Тонкин» солтүстік-батыстағы үндістер тарапынан өртеліп кеткен. 1829 жылы ол алғашқы американдық теңіз зерттеу экспедициясын ұйымдастыруға белсенді қатысты және Конгрестің Уилкс экспедициясын мақұлдауына үлкен үлес қосты. Фэннингтің «Дүние айналысындағы саяхаттар» атты естеліктері 1833 жылы жарық көрді. Ол Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.
Born in Stonington in the British Crown Colony of Connecticut to Gilbert and Huldah Fanning, from nearby Groton he went to sea as a cabin boy at the age of 14, and by the age of 24 was captain of a West Indian brig in which he visited the South Pacific for the first time. A successful trader, Fanning made a fortune in the China trade, killing seals in the South Pacific and exchanging their skins in China for silks, spices, and tea; which he in turn sold in New York City. As master of the Betsey in 1797–1798, he discovered three South Pacific Islands — Fanning, Washington, and Palmyra — which are collectively known as the Fanning Islands. (Fanning Island, today known as Tabuaeran, is today part of Kiribati, while Palmyra, claimed by the Hawaiian Government in 1862 and owned for many years by a Hawaiian family, was purchased in 2000 by the Nature Conservancy for an ongoing study of global warming and its effect on coral reefs.) When he discovered Palmyra Atoll, Fanning was sleeping and the ship was in command of the first mate. Fanning awoke three times in the night, and he took this as a premonition, ordering the first mate to heave to. In the morning, the ship resumed its travel and reached the reef of Palmyra in less than a mile. Had the ship continued its course at night, the entire crew might have perished. Acting for American investors, Fanning was agent for more than 70 commercial expeditions and voyages. His partnership Fanning & Coles built the ship Tonquin in 1807, sailed her around the world several times and sold her for $37,000 to John Jacob Astor's Pacific Fur Company. Later the Tonquin was burned by Indians in the northwest. In 1829 he was instrumental in sending out the first American naval exploring expedition, and was greatly responsible for Congress's authorizing of the Wilkes Expedition. Fanning's memoirs, Voyages Around the World, were published in 1833. He died in New York City.
Құрметтер
Антарктидадағы Фэннинг мүйісі және Оңтүстік Джорджия аралындағы Фэннинг қырқасы Эдмунд Фэннингтің құрметіне аталған.
Cape Fanning in Antarctica and Fanning Ridge on South Georgia Island are named after Edmund Fanning.