Кіріспе
Канадалық радио және теледидар хабаршысы
Кейт Эйткен (6 сәуір 1891 – 11 желтоқсан 1971) – 1930-шы, 1940-шы және 1950-ші жылдары Канада радио және теледидарында жұмыс істеген хабаршы. Ол кейде "Миссис А" деген лақап атымен танымал болды және өз дәуіріндегі ең белгілі әйел хабаршылардың бірі еді. Сонымен қатар, ол тамақ дайындау саласындағы сарапшы ретінде танылды; ол көптеген қоғамдық лекциялар мен көрсетулер өткізді, ал миллиондаған үй шаруасындағы әйелдер оның кеңестеріне сенеді.
Ерте өмір
Кейт Эйткен, туған аты Кейт Мэй Скотт, Энн (туған аты Кеннеди) мен Роберт Скотттың жеті баласының бесіншісі болды; ол Онтарионың Битон ауылында дүниеге келді. Оның ата-анасы жалпы дүкенге ие болды; жылдар өткен соң, 1956 жылы ол Битон шағындағы балалық шағы туралы "Бірде-бір күн соншалықты жарқын болған емес" атты естелік жазды. Кішкентай кезінен бастап ол тамақ дайындауды ұнатты: бірде ол "қолда араластыру қасығымен" туғанын әзілде айтқан. Он төрт жасында ол мұғалім болды; кейін мұғалімдік куәлігіне қажетті несиелерді алып, Саскачеванға көшіп кетті; бірақ бірнеше жылдан кейін анасына дүкенді басқаруға көмектесу үшін Онтариоға оралды. 1914 жылдың қазан айында ол жергілікті кәсіпкер Генри Мунделл Эйткенге үйленді. Кейіннен Кейт пен Генридің Мэри мен Энн есімді екі баласы болды. Олар үйленген кезде Генри жергілікті банкте кызметкер болып жұмыс істеді, бірақ бірнеше жылдан кейін ол Кейтпен бірге құс фермасын сатып алды. Кейт сондай-ақ консервілеу бизнесін бастады. Фермерлікпен көп тәжірибесі болмаса да, ол қолға түскен әрбір кітапты және үкіметтік басылымды зерттеп, Онтарио Ауыл шаруашылығы министрлігі үшін жеміс-жидек және көкөніс өсіру сияқты тақырыптарда лекция оқуға жеткілікті білім жинады. Ол күйеуімен бірге құс фермасының табысымен де танымал болды: 1924 жылға қарай олардың 600-ге жуық жұмыртқа салатын тауығы болды.
Үй шаруасы бойынша сарапшы
1900 жылдардың басындағы әдетке сәйкес, газеттер оны "Генри Эйткеннің әйелі" немесе "Г. М. Эйткеннің әйелі" деп атады; оның аты сирек айтылды. Бірақ ол үй шаруасын жүргізу және шаруа қожалығын басқару дағдыларымен таныла бастады, ал Торонтодағы әйелдер беттерінде оны "практикалық шаруашылықпен айналысатын әйел" деп мақтады. 1923 жылы ол Торонтодағы Канада ұлттық көрмесінің (CNE) әйелдер үйінің ішінде "Ауылдық асхананы" құрды. Ол келесі он үш жыл бойы осы қызметте болды. 1920 жылдардан бастап ол рецепттерімен танымал болды, оларды алғашқыда жарнамалық парақшалар немесе кітапшалар түрінде жариялады. Ауылдық шаруа әйелдері үшін ол әсіресе көмекші болды, себебі ол олардың жағдайын түсінді және үй шаруасын тиімді жүргізуге қатысты пайдалы кеңестер бере алды. CNE-де әйелдер ісінің директоры болып қызмет еткенде, ол көрменің ерекше көрмелерін жасағанымен танылды, мысалы, британ үкіметін Елизавета патшайымның әйгілі көйлегінің біреуін көрсетуге көндірді. Эйткен әйелі 1952 жылдың қараша айында лауазымынан кетті. Кейт Эйткен сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тұтынушылар бөлімінің, Соғыс уақытындағы бағалар мен сауда кеңесінің бақылаушысы болып қызмет етті. 1945 жылдың тамызында ол британдық Азық-түлік министрлігінің шақыруымен алты апталық Ұлыбритания аралдары мен Еуропаға сапар жасады. Сапардың мақсаты – канадалық әйелдердің Ұлыбританиядағы азық-түлік тапшылығын жеңілдетуге қалай көмектесе алатынын білу болды. Шоу басқа радиостанцияларға таратылды және ақырында 1948 жылы Канада радио хабар тарату корпорациясы оны қабылдады. 1940 жылдары ол CFRB радиостанциясының ең танымал хабар таратушыларының біріне айналды, ал газеттер оны "Генри Эйткеннің әйелі" деп атаудан бас тарды; олар оның радио атын, Кейт Эйткенді, үнемі қолдана бастады. Оның радио бағдарламалары CFRB үшін де пайдалы болды: ол өзінің демеушілерін таба алды және үй шаруасындағыларға арналған күндізгі бағдарламаның кең аудиторияны қамти алатынын дәлелдеді. Оның жанкүйерлерінің көп бөлігі әйелдер болса, кеңес алу үшін жазған көптеген адамдардың ішінде 18 пайызы ер адамдардан келді. Радиодағы мансабының көп бөлігінде Эйткен күніне үш рет эфирге шықты; 1950 жылы радио тыңдаған канадалықтардың шамамен 32 пайызы оның эфирде болған кезде оның бағдарламасын тыңдады; шамамен үш миллионға дейін тыңдаушы болды. Радиода Кейт Эйткен негізінен үй шаруасы, тамақ дайындау және әдеп сияқты тақырыптарды қамтыды. Теледидардың алғашқы жылдары ол ток-шоуларда, соның ішінде 1952 жылы "Қырғи қабақ соғысы" деп аталған бағдарламада панель мүшесі болды. Кейде ол деректік журналистикамен айналысты, соның ішінде 1956 жылы венгр босқындары туралы репортаж жасады. Сондай-ақ, зерттеу қиын және уақытты қажет ететін кезеңде Эйткен қиын сұрақтарға жауап табатын, Саскатуннан келген бір әйелге өзін және оның мүлкін АҚШ-қа көшірудің қадамдарын түсіндіріп, американдық күйеуімен бірге болуға көмектесті. Үй шаруасынан басқа, ол әлемнің ықпалды басшыларымен сұхбаттасты: Муссолиниден басқа, Адольф Гитлер, король Георг VI, Маккензи Кинг, Франклин Д. Рузвельт және Лестер Пирсонмен сөйлесті. Бағалаулар бойынша, ол радиодағы мансабында 9500-ден астам хабар таратуды жүргізді. Ол 1957 жылы күтпеген жерден радиодан зейнеткерлікке шықты, бірақ оның радио бағдарламалары әлі де танымал болды. CBC-дегі жобаларының бірі – аудиторияның ұнайтын және ұнамайтын нәрселерін зерттеу болды. 1950 жылдардың соңынан бастап 1962 жылға дейін ол "Globe & Mail" газетінде мақалашы болып, мода, тамақ, бала тәрбиелеу және үйге әсер ететін қоғамдағы қазіргі трендтер туралы пікірлерін білдірді. Ол үй шаруасындағы әйелдерге әдеп туралы кеңес берді, мысалы, телефонды пайдалану туралы мақаласында кешкі ас дайындалып жатқанда телефонға жауап беруден аулақ болу керек деп жазды. Сонымен қатар, ол аспаздық кітаптар жазуды жалғастырды: кейбір мәліметтер бойынша, ол елуден астам кітап жазды немесе оған үлес қосты, олардың бірнешеуі Канадада бестселлерге айналды. Кейт Эйткен 1971 жылы Миссиссаугада 81 жасында қайтыс болды. Ол көп жылдар бойы Миссиссауга жолының қиысында, Стритсвиллден оңтүстікке қарай, қысқа уақытқа денсаулық сақтау орталығы ретінде жұмыс істеген үйде өмір сүрді. Ол Битон Біріккен шіркеуінің зиратында жерленген. Бірқатар қазіргі заманғы тарихшылар, соның ішінде аспаздық сарапшы Элизабет Драйвер оны Марта Стюартпен салыстырды, оның танымалдылығы және үй шаруасындағы әйелдер мен тамақ пісіруді жақсы көретін адамдар арасындағы жоғары беделі үшін. Кейттің бір аспаздық кітабы, "Кейт Эйткеннің канадалық аспаздық кітабы", алғаш 1945 жылы жарық көрді, қазір де танымал; ол 2004 жылы қайта басылды, ал Элизабет Драйвер кіріспе авторы болды.