Наследники лаосского королевства Чампасак: история дома На Чампасак, правление, борьба за независимость от Лансанга и роль Сиама. Королевская династия Лаоса.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лао корольдік әулеті
Lao royal dynasty
Шампассак әулеті немесе На Шампассактар әулеті (; ณ จัมปาศักดิ์, ) – Лао корольдік әулеті, Шампассак корольдігінің 11-ші патшасы Чхао Юттитамматтонның (Хам Сук) ұрпақтары. Оның көрнекті өкілдеріне Принц Бун Оум На Шампассак және Принц Сисук На Шампассак жатады. Бұл әулет бұрынғы Шампассак патшалығын билеген және Меконг өзенінің екі жағалауына дейінгі аумақтарға ие болған.
The House of Champassak or the Na Champassak family (; ณ จัมปาศักดิ์, ) was an important Lao royal house, descendants of Chao Yuttithammathon (Kham Souk), the 11th King of the Kingdom of Champassak whose prominent members include Prince Boun Oum Na Champassak and Prince Sisouk na Champassak. It was the ruling house of the former Kingdom of Champassak, with territories reaching on both banks of the Mekong river.
Тарих
Сеттахират II, король Сулиавонгсаның немере інісі, Лан Шан патшалығын Вьентьян мен Лунгпрабангты біріктіруге тырысқандықтан, Лунгпрабанг патшасы Сиамнан көмек сұрады. Сиам патшасы араласып, Лан Шаннан Лунгпрабангқа тәуелсіздік берді. Өзінің туысы Лунгпрабанг патшасы Нокасат Сонгтың үлгісімен, Сеттахират II билігін мойындаудан бас тартты. Король Сулиавонгсаның немересі болған ханзада, Сеттахират II қайтып келген кезде Вьентьяннан Оңтүстік Лаосқа кетіп қалды. Ол Сиам патшасынан Чампасақтың Лан Шаннан тәуелсіздігін мойындауын өтінді. Осылайша Лан Шан тағы да үш кішкентай патшалыққа бөлінді. Вьентьян корольдігінің королі Анувонг билік еткен кезде, Анувонг өз ұлы, принц Ньоны Чампасак тағына отырғызды. Анувонг патшасының Сиамға қарсы көтерілісі кезінде, Чампасақтың бұрынғы патшалары принц Ньоға қарсы көтеріліс ұйымдастырды, ол Сиам әскерлерімен Исанда соғысып жатқанда. Чампасакқа оралған принц Ньо көтеріліс басталғанын көрді және қаладан қашып құтылуға тырысты. Бірақ бұрынғы билеушілер принц Ньоның ізін тауып, оны Сиамдықтарға тапсырды. Сиам патшасы бұрынғы патшалық отбасын Чампасақты басқаруға қайтарды. Чампасак атауын Сиам патшасы Ваджиравудх, Чампасак патшалығының 11-ші патшасы Чао Юттитамматтонның (Хам Сук) ұрпақтарына берді. Олар өздерінің атын Чампасак қаласынан алды, алдынан «na» деген құрметті жұрнағы қойылды, ол бұрынғы патшалықты немесе Сиамның қарастырылған мемлекетін білдіреді. Олар Чампасак патшалығының билеушілерінің ұрпақтары және Кхун Ло әулетінің мүшелері, ол Кхун Ло арқылы құрылған. Алғашқыда бұл атау ағылшын тілінде «Na Champasakdi» деп жазылған. 19 ғасырдың көп бөлігінде Чампасак корольдігі Бангкокқа тәуелді болды, бірақ Сиамның құрамына кірген жоқ.
To prevent the attempts of Setthathirath II, nephew of King Suliyavongsa, to unify the kingdom of Lan Xang to include Vientiane and Loungprabang, the King of Loungprabang requested aid from Siam. The King of Siam intervened, granting Loungprabang independence from Lan Xang. Following in the footsteps of his cousin the King of Loungprabang, the Prince Nokasat Song, refused to acknowledge the rule of Setthathirath II. A grandson of King Suliyavongsa, the prince had left Vientiane for Southern Laos upon the return of Setthathirath II. He asked the King of Siam to recognize Champassak's independence from Lanxang. Lan Xang was thus split yet even further into a total of three small kingdoms. During the rule of King Anouvong of the Kingdom of Vientiane, Anouvong placed his son Prince Nyô on the throne of Champassak. During King Anouvong's rebellion against Siam, the former royals of Champassak started a rebellion against Prince Nyô while he was fighting against Siamese forces in Issan. Returning to Champassak, Prince Nyô saw a rebellion taking place and barely escaped out of the city. This escape was cut short after the former rulers tracked down Prince Nyô and handed him over to the Siamese. The King of Siam returned the former royal family to rule over Champassak. The name Champassak was given by Vajiravudh, the King of Siam, to descendants of Chao Yuttithammathon (Kham Souk), the 11th king of the Kingdom of Champassak. They took their name from the city of Champassak, prefixed by the nobiliary particle na signifying of a former kingdom or tributary state of Siam. They are descended from the rulers of the Kingdom of Champassak and are also members of the Khun Lo Dynasty, which was established by Khun Lo. Originally, it was transliterated in English as Na Champasakdi. During most of the 19th century the Kingdom of Champassak was a tributary of Bangkok but was not a part of Siam proper.
Билік пен байлық
Шампасактар Лаостағы ең маңызды және бай отбасылардың бірі болды. Лаостың оңтүстігіндегі басқа да жетекші отбасылармен және опиум саудасымен айналысқан қытай бизнесмендерімен бірге, олар Лаостың оңтүстігінің саяси және экономикалық өміріне басымдық жасады. Ол кезде олар Лаос патшалығының оңтүстік бағытының ұлттық символы және бірігу ортасы болды, оның төңірегінде Принц Бун Оум на Шампасак жиналған.
The Champassaks were one of the most important and wealthy families in Laos. Along with other leading families of Southern Laos and Chinese businessmen working in the opium trades, they dominated political and economic life in Southern Laos. At the time they were the national symbol and rallying point of the Laotian right centered around Prince Boun Oum na Champassak.
Атақты мүшелер
Патша Рацаданай, Шампасақтың соңғы патшасы. 1946 жылғы маусымда Басак өзенінде қайтыс болды. Чао Бун Оум на Чампассак, Лаос елiнiң премьер-министрi. 1981 жылы Францияда қайтыс болды. Принц Сисук на Чампассак, бұрынғы қаржы және қорғаныс министрi, Лаос Корольдiк үкiметiнiң Бас хатшысы. "Лаос үстiндегi дауыл" атты кітаптың авторы. 1985 жылы АҚШ-тың Калифорния штатындағы Санта-Ана қаласында қайтыс болды.
King Ratsadanay, last King of Champassak. Died in June 1946, in the Bassac River. Chao Boun Oum na Champassak, Prime Minister of Laos. Died in 1981, in France. Prince Sisouk na Champassak, Former Finance and Defence Minister, Secretary General of the Royal Government of Laos. Author of Storm over Laos. Died in 1985, in Santa Ana, California, USA.