Кіріспе

Кедергі немесе тосқауыл жасайтын құрылым. Баррикада (француз тілінен "barrique" – "шарап шелек") – қажетті бағыттағы қозғалысты бақылауға алу, жолды бөгеу немесе көлікті белгілі бір бағытта жүруге мәжбүрлеу үшін кедергі немесе тосқауыл жасайтын кез келген нысан немесе құрылым. Әскери термин ретінде қабылданған баррикада – қалалық соғыс кезінде қала көшелеріндегідей, кез келген далалық импровизациялық бекініс. Баррикадаларға сондай-ақ қорғалған немесе қауіпті аймаққа кіруді болдырмау мақсатында жасалған уақытша жол бағыттап тұру құрылғылары немесе көліктің күштеп өтуіне жол бермеу үшін орнатылған цементтен жасалған ірі плиталар да кіреді. Баррикадалар мен панельдік құрылғылардағы жолақтар көлік қозғалысының бағытына қарай төмен қарай еңкейеді. Бұған қатар, жаяу жүргіншілерге арналған бөгеттер де бар, олар кейде велосипед тұрақтарына ұқсас болғандықтан "велосипедтік бөгеттер" деп те аталады, немесе полиция бөгеттері. Олар шамамен 50 жыл бұрын Францияда пайда болды және қазір әлемнің түкпір-түкпірінде қолданылады. АҚШ-та алғаш рет 40 жыл бұрын Фридрихс Mfg компаниясы Нью-Орлеан қаласының Марди Гра шерулерінде қолданған. Көлікке қарсы және жарылыс-жанармайлық кедергілер – көлікке және бомбалық шабуылдарға қарсы тұра алатын берік баррикадалар.

Тарихқа

Баррикаданың шығу тегі көбінесе қате түрде 1588 жылғы 12 мамырда Парижде болған "Баррикаданың бірінші күніне" байланыстырылады. Бұл шайқаста Гиз герцогының жақтастары мен ультра-католик Киелі Лигасы король Генри III билігіне қарсы сәтті күресті. Бірақ шындығында, баррикадалар осы көтерілісте (және 1648 жылғы 27 тамыздағы "Баррикаданың екінші күнінде") кеңінен танымал болғанымен, баррикаданы кім "ойлап тапқан" деген бірнеше қайшылы мәлімдемелерге мұқият қарап тексерудің қажеті жоқ, себебі Блез де Монлюк 1569 жылға дейін Оңтүстік-Батыс Франциядағы діни қақтығыстарда көтерілісшілердің осы тактиканы қолданғанын жазған. Баррикада салу Францияда 16 ғасырда басталып, екі ғасыр бойы француздық практика болып қалып келгенімен, 19 ғасыр баррикаданың классикалық дәуірі болды. Көптеген тарихи деректерге қарамастан, баррикадалар 1789 жылғы Ұлы француз төңкерісінің түрлі оқиғаларында болды, бірақ олар сол оқиғаларда шешуші рөл атқармады. Дегенмен, олар 1800 жылдардағы Францияда болған көптеген көтерілістерде, соның ішінде 1830 жылғы ("шілде күндері") және 1848 жылғы (ақпан және маусымдағы) төңкерістерде маңызды және көзге түсетін элементтер болды. Басқа париждік оқиғаларға 1832 жылғы маусым көтерілісі кірді, ол көлемі жағынан кішірек болғанымен, Виктор Гюгоның "Ауқатсыз адамдар" романында мәшһүр болды, 1871 жылғы мамырда Париж коммунасын аяқтаған шайқас және 1968 жылғы мамырда салынған символдық құрылымдар. Баррикада 1780 жылдары Франциядан тысқары тарала бастады және 1830 жылғы Бельгия төңкерісінде маңызды рөл атқарды, бірақ 1848 жылғы құлтулар кезінде ғана ол толыққанды халықаралық сипатқа ие болды. Оның континентте таралуына студенттердің, саяси қашқынның және француз астанасы арқылы көшіп-қоныс жасайтын жұмысшылардың қозғалысы көмектесті, олардың көптегені париждік көтерілістердің бірін тікелей бастан өткерді. 19 ғасырдың ортасына қарай баррикада әлемге тараған революциялық дәстүрдің ең басты символына айналды. Баррикада туралы сілтемелер көптеген күнделікті тілде кездеседі және радикалды әлеуметтік қозғалыстарды жырлайтын өлеңдер мен әндерде, көбінесе метафоралық мағынада қолданылады.

Көпшілікке бақылау жасау

Баррикадалар қоғамдық шараларда немесе өте қарбалас сауда уақытында адамдарды бақылау үшін қолданылады. Баррикаданың түрлері ұйымдастырушы шешкен орта мен қолдану жағдайларына қарай таңдалады. Көпірше аяқтар Көбінесе сыртқы қолдануда, жер тегіс болмағанда қолданылады. Аяқтардың көпіршелі конструкциясы тұрақтылықты арттырады. Жазық аяқтар Көшелер, тротуарлар және асфальт сияқты тегіс беттерде қолдануға арналған. Ауыр міндеттемелі аяқтар Жазық аяқтарға ұқсас, бірақ үлкенірек және берік болаттан жасалған, осылайша артық сенімділік пен қолдауды қамтамасыз етеді. Баррикада қақпалары Бұл қақпалар есіктер сияқты ашылып, адамдар мен тауарлардың баррикадалар арқылы өтуіне мүмкіндік береді. Кеңейтілетін баррикадалар Ішкі кеңістікте және құрылыс немесе жұмыс жүргізіліп жатқан жерлерде қолдануға арналған. Оңай жылжытуға және сақтауға болатын бұл баррикадалар уақытша тосқауыл ретінде қызмет етеді.