Кіріспе

Ауыл шаруашылығы құрылғысы

Ауыл шаруашылығында, жырғыш (АҚШ) немесе жырғыш (Ұлыбритания; /p/l/aʊ/ʃ/ɛər/) – жырғыштың (немесе жырғыштың) құрамына кіретін бөлік. Жырғыш – жерді жырту кезінде, жерді тілген бір немесе бірнеше тікенекті (кольтер) тығыз ілесіп жүретін қалыптақ тақтаның кескіш немесе алдыңғы жиегі. Жырғыштың өзі көбінесе, теміршімен біріктірілген қалыптақ тақтаға орнатылған қатайтылған пышақ болып табылады, осылайша жырғыш пен қалыптақ тақтаның біртұтас комбинациясын құрайды. Бұл комбинацияның барлығы жердегі тілге (кольтердің алғашқы тілімінен пайда болатын) енуге және жерді аудармалауға жауапты. Жақсы өңделген жерде жырғыш алдын ала тілмеусіз жұмыс істей алады. Заманауи жырғыштарда, кольтер де, жырғыш та тозған немесе сынған жағдайда оңай ауыстыру үшін ажыратылып орнатылады.

Тарих

Үшбұрышты пішінді тас жырғыштар Тай көлі маңындағы қытай Маджиабан мәдениетінің б.з.д. 3500 жылға дейінгі қазбаларында табылды. Жақын орналасқан Лянчжу және Макиао ескерткіштерінде де шамамен сол кезеңге жатқан жырғыштарға ұқсас заттар анықталды. Британдық археолог Дэвид Р. Харрис бұл тұрақты, ықтималда, жолдармен бөлінген егістіктерде интенсивті өңдеудің дамығанын көрсетеді дейді. Му Йонгканг пен Сонг Чжаолиннің жіктемесі мен қолдану әдістемесіне сәйкес, үшбұрышты жырғыш көптеген түрге бөлінді, ол Хемуду және Луоцзяцзяо қазығынан өзгешеленді, ал Songze шағын жырғышы осы процестің аралық кезеңінде болды. Лянчжудан кейінгі жырғыштарды жұмысқа жануарлар тартып отырды.

Геральдикада

Арақшалар геральдикада көбінесе қолданылады.

Ежелгі мәдениеттерде

Ежелгі Ишая кітабынан алынған "қылыштарды соқаларға айналдыру" деген сөз тіркесі бүгінде де жиі қолданылады. Бұл соқалар соғыс кезіндегі мүмкіндіктерді бейбіт мақсатта пайдалануды білдіреді. Алайда, Жоел кітабында бұл сөз тіркесі керісінше қолданылады: "Соқаларыңды қылыштарға айналдыр!". Дегенмен, ежелгі дәуірде Марафон шайқасында көптеген парсылар ежелгі афиналықтардың жағында күтпеген жерден пайда болған, қауіпті соқамен қаруланған одақтасынан қаза тапты. Жеңіске жеткен соң, ол қайтқаннан кейін, Афиналықтарға оракул осы батырды "эхетлон", яғни "соқа" деген атпен құрметтеуді айтты.