Кіріспе

Constellation X Observatory (Con X немесе HTXS) – NASA-ның рентгендік сәулелерді зерттейтін ғарыш обсерваториясы жобасы; 2008 жылы ол ESA және JAXA-ның осы бағыттағы жұмыстарымен біріктіріліп, 2008 жылғы 24 шілдеде жарияланған Халықаралық рентгендік обсерватория жобасын құрады. Con X жобасының мақсаты – бұрынғы буын ғарышқа орналасқан рентгендік телескоптардан (XMM-Newton, Chandra рентгендік обсерваториясы және Suzaku) әлдеқайда жоғары ажыратымдылыққа ие спектроскопты қолдануға жеткілікті рентгендік сәулелерді жинау үшін үлкен ауданды қамтамасыз ету болды. Бұл қара тесіктердің оқиға горизонтіндегі жекелеген ыстық нүктелерді, жылы галактикааралық материяны (фоновые квазарлардың спектрлеріне әртүрлі қызыл жылжулардағы сіңіру сызықтарын көру арқылы) және галактикалар шоғырындағы динамиканы анықтауға мүмкіндік берер еді.

Con-X технологиясы

Жоба 100эВ-ден 40кэВ-қа дейінгі спектрде жұмыс істейтін, төмен және жоғары энергиялы рентген телескоптарын жеке-жеке пайдалануды көздеген. Жинау ауданының қажеттіліктері сегменттелген айна техникасы арқылы қамтамасыз етілуі тиіс болған, ол жұқа (400 мкм) шыны парақтарды мандрелдерге иіп түсіруге негізделген, бұл бүтін жұқа қабықтармен жұмыс істеу қиындықтарын болдырмайды. Спектрометрге арналған дисперсиялық оптика, сондай-ақ пикселге шамамен 5эВ энергиялық ажыратымдылықты қамтамасыз ететін микрокалориметрлік матрицалық детектор әзірленді.

Халықаралық рентгендік обсерватория (IXO)

2008 жылдың мамыр айында ЕКА мен НАСА ЕКА, НАСА және JAXA-ны қатыстыратын үйлестіру тобын құрды, мақсаты – XEUS және Constellation X жобаларын біріктіретін бірлескен миссияны қарастыру. Үйлестіру тобы екі рет жиналды: алғашқысы 2008 жылдың мамырында Еуропалық ғарыш зерттеулер және технология орталығында (ESTEC), екіншісі – 2008 жылдың маусымында Астрофизика орталығында. Осы жиналыстар нәтижесінде үйлестіру тобы Халықаралық рентгендік обсерваториясын (IXO) дамытуға қол жеткізу мақсатындағы ұсыныс бойынша ортақ түсінікке келді. Үйлестіру тобы IXO-ны бірлесіп зерттеуді бастауды ұсынды. Жоғары деңгейдегі ғылыми мақсаттар мен олардан туындаған негізгі ғылыми өлшемдердің талаптарының бірыңғай жиынтығы белгіленді.