Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландияның ашық телескопы (DOT) — Ла Пальмадағы Роке де лос Мучачос обсерваториясында, шведтік 1 метрлік Күн телескопының жанында орналасқан оптикалық күн телескопы. 45 сантиметрлік негізгі айнасының арқасында, ол ұзақ мерзімге 0,2 доға секундтық ажыратымдылыққа жете алады. Суреттерді одан әрі жақсарту үшін DOT суреттегі дақтарды жою механизмін пайдаланады. Ол 2004 жылғы Венераның өтуін тіркеу үшін қолданылды. Ашық конструкция вакуумды күн телескоптарынан ерекшеленеді және ірі күн телескоптарының құрылысына жол ашты.
The Dutch Open Telescope (DOT) is an optical solar telescope located on Roque de los Muchachos Observatory, La Palma (near the Swedish 1 m Solar Telescope). With a main mirror of 45 centimeters, it can reach an 0.2 arcsec resolution for sustained periods. For further optimization of the images, the DOT uses the image despeckle mechanism. It was used to record the 2004 Venus transit. The open design was a departure from vacuum style solar telescopes, and helped pave the way for bigger solar telescopes.
Камералар
DOT-те 6 камера бар, әрқайсысы әртүрлі сүзгімен жабдықталған, олар туралы DOT веб-сайтында толық мәлімет берілген. Бұл сүзгілерді бір мезгілде пайдалануға болады, соның арқасында әртүрлі толқын ұзындықтарындағы суреттерді алып, оларды салыстыруға мүмкіндік туады. Бұдан өзге, кейбір сүзгілерді реттеуге болады, бұл байқаушыларға спектрлік сызықтардың бірнеше нүктесінде сурет түсіруге жағдай жасайды.
The DOT has 6 cameras, each with a different filter, described at the DOT website. These filters can be used at the same time, and allows images to be taken at different wavelengths to be compared. Furthermore, some filters are tunable, allowing observers to take images at several points in the spectral lines.
Ашық құрылым
DOT – ашық телескоп, яғни оның құрылымы физикалық тұрғыдан ашық, сондықтан жел өте алады. Жел айнаның бойымен соққандықтан, ауа температурасы көбінесе бірқалыпты болады, бұл көрінуді нашарлатады. Дәстүрлі телескоп конструкцияларында жерден ыстық ауа (күннің әсерінен қызған) мұнара бойымен көтеріледі, бұл телескоп бойымен әртүрлі температурадағы ауа ағындарының пайда болуына себеп болады, нәтижесінде кескіннің сапасы төмендейді. Осы ашық құрылымның кемшілігі – қаңқаның өте берік болуы керек (мықтылықпен шатастырмаңыз), желдің әсерінен құрылымды қозғалмауы үшін. Әдетте, бұл мәселені берік мұнара шешеді (мысалы, шведтік 1 метрлік Күн телескобында (SST) қолданылатын сияқты), немесе телескоп күмбездің ішіне орналастырылады. DOT-та мұндай мүмкіндік жоқ, сондықтан ол өте берік болуы тиіс. Телескоптың оптикалық бөлігі негізгі айнадан 2 метр алшақтықта орнатылған, ал кескіндердің бұлыңғырлануын болдырмау үшін камералар өте берік орнатылған және микрометрлік дәлдікпен қозғала алады. Телескоп айнасының мөлшерін шағын өзгерістермен 3/4 метрге дейін, ал қосымша бейімделулермен одан да үлкенге дейін арттыруға болады.
The DOT is an open telescope, which means that the structure is physically open, and the wind can blow through. Because the wind blows along the mirror the air has a more or less constant temperature, and this prevents seeing. Conventional telescope designs have the problem that hot air from the ground (which is hotter due to solar heating) is blown up along the tower, and this causes air with different temperatures to blow along the telescope, which degrades the image. A drawback of this open structure is that the skeleton has to be very rigid (do not confuse with strong), to prevent the structure from moving in the wind. Normally a solid tower takes care of this (as is done with the Swedish 1 m Solar Telescope (SST), for example), or the telescope is placed inside a dome. The DOT does not have this and thus has to be very rigid. The optical part of the telescope is mounted 2 meters in front of the main mirror, and to prevent blurred images, the cameras are mounted very rigidly and can move with a precision of micrometres. The telescope mirror can be upgraded in size to 3/4 of a meter with small modification, and even larger with additional adaptions.
Өзгелерге арналған шатыр
DOT-тің тағы бір жаңа мүмкіндігі – арнайы полимер талшықтан жасалған шатыры. Ол созылғаннан кейін пішінін сақтайды және уақыт өте келе босамайды. Шатырдың бірнеше бөліктерінің пішіні жабық күйде әрдайым керілуде болады, сондықтан ол берік (яғни, бөліктер ерін пішіндес). Осы ерекше қаптаманың үлгісі мен сынаққа орнатылуы телескоп құрылыстары үшін жиырылатын жабындыларды жасаған Poly Ned командасымен бірлесіп жүзеге асырылуда. Басқа ұқсас жобаның мысалы – Тенерифедегі GREGOR жобасы. Мұндай құрылымдар үшін жоғары ультракүлгін сәулеге төзімді, ПВХ жабынған полиэстер матасы маңызды. Біз оларды голландтық "текстильдік архитектура" деп атаймыз.
Another novel feature of the DOT is the roof which is made of a special polymer fibre which retains its shape after being stretched and does not loosen after time. The shape of the several roof sections are made in such a way that they are always under tension when closed, so it is stronger (i. e., the sections are saddle shaped). Patterning and test installation of this specific skin is done in cooperation with the team of Poly Ned who made more retractable coverings for telescope structures. Example of other similar projects is: GREGOR project on Tenerife. A high UV resistance PVC coated Polyester weave is important for this kind of structures. We call them Textielarchitecture from the Dutch ground.
Қарақат
Сурет сапасын жақсартатын Despeckle алгоритмі бақылаушыларға телескоптың дифракция шегіне көру шартының қалыпты жағдайдағыдан жиірек жетуіне мүмкіндік береді. Despeckle бір нысанның (мысалы, грануланың) 100 суретін түсіреді, бірақ әр суреттің түсірілу уақыты арасында атмосфера күрт өзгергенмен, нысан өзгермейді. Содан кейін статистикалық әдістер мен жоғары өнімді есептеулерді (осы 35 екіпроцессорлық Xeon компьютерлік кластер осы алгоритмдерді қолдайды) пайдалану арқылы сурет жақсартылады. 2005 жылдың жазына дейін есептеулер бір күндік байқаудан кейін бірнеше айға созылатын, бірақ жаңа кластер бұл уақытты бір түнге дейін қысқартады.
The despeckle algorithm that improves the image quality allows observers to reach the diffraction limit of the telescope more often than the seeing would normally allow. The despeckle takes 100 images of the same object (e. g., a granule), but each with a temporal distance such that the atmosphere has changed drastically, but the object has not. Then by using statistics and high powered computing (a 35 dual Xeon computer cluster powers these despeckle algorithms) the image is improved. Before the summer of 2005 the computation took months after a day of observations, but the new cluster reduces this time to a night.