Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ядролық қуатпен жүретін баллистикалық зымыран тасушы суасты кемесі класы
Nuclear powered ballistic missile submarine class
092 типті (қытайлық белгілемесі: 09 II; НАТО тіркемесі: Xia класы) суасты кемесі – Халық Азаттық Армиясының Теңіз күштері Суасты кемелері күштері қолданған алғашқы ядролық қуатпен жүретін баллистикалық зымыран тасушы суасты кемесі (SSBN).
The Type 092 (Chinese designation: 09 II; NATO reporting name: Xia class) submarine was the first nuclear powered ballistic missile submarine (SSBN) deployed by the People's Liberation Army Navy Submarine Force.
Өмірбаян
Өз класының алғашқы және жалғыз расталған субмаринасы – Чанчжэн 6 (корпус нөмірі 406) 1978 жылы Қытайдың Пекин қаласының солтүстік-шығысындағы Хулудао қаласында салынды. 092 типті су асты кемесі 1981 жылы аяқталды. Одан кейін ол алты жыл бойы 12 JL 1 зымыранын орнатумен және сынақтар жүргізумен айналысты, 1987 жылы толыққанды қызметке кірді. Кейіннен су асты кемесі бірнеше кезеңде жаңартылды, оның ішінде No. 613 зауытында шығарылған Type H/SQ2 62B сонары, бортындағы алғашқы Type 604 сонарын алмастырды. Зымыранның шектеулі қашықтығы және жоғары шу деңгейі байқалды. Оны Пэн Шилу (彭士禄) және Хуан Сюхуа жобалаған, ал негізі – 091 типті су асты кемелері, он екі зымыран шахтасын орналастыру үшін корпусы кеңейтілген. 092 бірнеше рет модернизацияланды, қазіргі уақытта жаңа қара бояуы, мүмкін шуды азайту технологиялары, француздық сонар және жақсартылған, ұзақ қашықтықтағы JL 1A SLBM жиынтығына ие. Циндао қаласының жанындағы Цзянцзюан портында орналасқан 092 Қытайдың аймақтық суларынан тыс жерлерде стратегиялық патрульдік миссияларды ешқашан орындамаған. Су асты кемесі бір рет патрульдік сапарға шықты, содан кейін ұзақ уақыт кемежайда тұрды, нәтижесінде 1985 жылы апатқа ұшырап жоғалып кеткен деген қауесет тарады. Бұл кеме көбінесе жаңа технологияларды сынау үшін пайдаланылды, Қытай теңіз күштеріне көбірек мән беруіне мүмкіндік берді. 092 қартайып қалды, сондықтан Халықтық азаттық армиясының теңіз күштері үшін жаңа ядролық баллистикалық зымыранды су асты кемесі – 094 типі жасалып, қолданысқа енгізілді. АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі 092-ні «қызмет ете алмайтын» деп тіркеді. Су асты кемесі 1983 жылы қызметке кірді, бірақ сенімділік және бортындағы ядролық реактордан радиация ағуы сияқты мәселелерге тап болды. Сонымен қатар, бұл су асты кеме АҚШ, Ресей және Қытайдың баллистикалық зымыранды су асты кемелерінің арасында ең шулысы болып саналады, оның анықталуы және қадағалануы өте оңай.
The first and only confirmed submarine of its class, Changzheng 6 (hull no.406), was laid down in 1978 at Huludao, northeast of Beijing, China. The Type 092 submarine was completed in 1981. She then spent six years being fitted out and conducting tests with its twelve JL 1 missiles, becoming active in 1987. Later, the submarine went through numerous upgrades in incremental steps, including using Type H/SQ2 262B sonar manufactured by No. 613 Factory replacing the original Type 604 sonar on board. It reportedly suffered from limited missile range and high sound emissions. She was designed by Peng Shilu (彭士禄) and Huang Xuhua, and derived from the Type 091 submarines, with an extended hull to accommodate twelve missile tubes. The 092 has undergone numerous refits, currently featuring a new black paint, possible quieting technologies, French designed sonar, and the improved longer ranged JL 1A SLBM. Homeported in Jianggezhuang near Qingdao, it is reported that the 092 has never conducted strategic patrols outside Chinese regional waters. The sub undertook a single patrol and then never sailed again, staying pierside for so long there were rumors it had been lost in an accident in 1985. The boat was more of a test bed, allowing China to test new underwater technologies as it gradually placed more emphasis on naval forces in general. The 092 is aging however and a new nuclear powered ballistic missile submarine, the Type 094, has been developed and deployed by the People's Liberation Army Navy. The U. S. Defense Intelligence Agency lists the 092 as being "not operational." The submarine became operational in 1983, but faced enduring problems with reliability and radiation leakage from its onboard nuclear reactor. The submarine is also allegedly the noisiest of all U. S., Russian and Chinese ballistic missile submarines, making it very easy to detect and track.
Екінші қайық жоғалған деген хабар тарады
Екінші қайық 1982 жылы құрастырылған деген хабар бар, алайда бұл дерек расталмады. Екінші кеме салынғанына сенімді дәлелдер жеткіліксіз. Басылымдардағы хабарларда осы қайық туралы айтылған, сонымен қатар, негізсіз мәліметтер бойынша, екінші 092 түрі 1985 жылы апатқа ұшырап жоғалған.
A second boat is reported to have been completed in 1982, however this has not been substantiated. There is little evidence that a second ship was ever built. Published reports that mention the boat also mention unsubstantiated reports that a second Type 092 was lost in an accident in 1985.
Қайық
АтыКеме нөміріКұрылысшыҚұрылысы басталғанЖүгіртілгенҚызметке кіргенСтатусыЧанчжэн 6406Бохай кеме жасау шебі, Хулудао197830 сәуір 1981тамыз 1983Қызметте
NameHull no. BuilderLaid downLaunchedCommissionedStatusChangzheng 6406Bohai Shipyard, Huludao197830 April 1981August 1983Active