Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық орта мектеп ғылым олимпиадасы – АҚШ-та өткізілетін, "Квиз Боул" сияқты орта мектептер арасындағы академиялық жарыс. Екі команда, әрқайсысында төрт оқушы болады, түрлі ғылымға қатысты сұрақтарға жауап беру үшін күш сынасады. Сұраққа кімнің жауап беретінін анықтау үшін, "Jeopardy!" сияқты танымал телешоуларда қолданылатын қоңырау жүйесі (немесе "тоқтату жүйесі") пайдаланылады. Ұлттық орта мектеп ғылым олимпиадасы ("NMSSB") 2002 жылы жарыс басталғаннан бері АҚШ Энергетика департаментімен ұйымдастырылып, қаржыландырылып келеді.
The National Middle School Science Bowl is a middle school academic competition, similar to Quiz Bowl, held in the United States. Two teams of four students each compete to answer various science related questions. In order to determine which student has the right to answer the question, a buzzer system (or "lockout system") is used, similar to those seen on popular television game shows such as Jeopardy!. The National Middle School Science Bowl (" NMSSB") has been organized and sponsored by the United States Department of Energy since the competition's inception in 2002.
Тақырыптық бағыттар
Сұрақтар биология, химия, Жер және ғарыш ғылымдары, энергетика (DOE зерттеулерімен айналысады), математика және физика санаттары бойынша қойылады. 2010 жылға дейін Энергетика санаты болған жоқ, ал Жер және ғарыш ғылымдары Жер ғылымдары деп аталатын. 2017 жылы Жалпы ғылым санаты жойылды.
Questions are asked in the categories of Biology, Chemistry, Earth and Space Science, Energy (dealing with DOE research), Mathematics, and Physics. Before the 2010 year, there was no Energy category, and Earth and Space Science was called Earth Science. The General Science category was dropped in 2017.
Өңірлік байқаулар
Жыл сайын сәуірдің соңында немесе мамырдың басында Ұлттық ғылым ойыны жарысы Мэриленд штатындағы Шеви Чейс қаласында, Ұлттық 4-H жастар конференция орталығында өтеді. Әр аймақтық ғылым ойыны жарысының жеңімпазы барлық шығындары төленген күйі Ұлттық ғылым ойынына қатысуға шақырылады. АҚШ-тың барлық аймақтарында бірнеше аймақтық жарыс өткізіледі, нақты саны жылдан жылға өзгереді. Әдетте, Ұлттық орта мектеп ғылым ойыны жарысына қатысу шарттарына сай келген кез келген орта мектеп елдегі кез келген аймақтық жарысқа тіркеле алады, бірақ орта мектеп немесе оқушылар тобы бірнеше аймақтық жарысқа қатыса алмайды. Бұған қоса, кейбір аймақтық жарыстар мектептерге үш командаға дейін тіркеуге мүмкіндік береді. Барлық мүшелері үйде оқыған оқушылардан құралған командаларға да қатысуға рұқсат етіледі.
Each year, in late April or early May, the National Science Bowl competition is held in Chevy Chase, Maryland in the National 4 H Youth Conference Center. The winning team of each regional Science Bowl competition is invited to participate in the National Science Bowl all expenses paid. There are a number of regional competitions all over the United States; the exact amount changes from year to year. Typically, any middle school that meets the eligibility rules of the National Middle School Science Bowl competition is permitted to register for any regional competition in the country, but no middle school or student group may compete in multiple regionals. In addition, some regional competitions permit schools to register up to three teams. Teams composed entirely of homeschooled students are also permitted to enter.
Ережелер
Бұл бөлім ұлттық жарыстың ережелерімен айналысады. Аймақтық жарыстардың ережелері үлкен айырмашылықтарға ие. Аймақтық жарыстар үшін белгіленген ережелер өте аз. Кейбір аймақтық жарыстар ұлттық жарыс сияқты дерлік бірдей өткізіледі, ал басқалары ережелердің өзгертілген нұсқаларын немесе бағалаудың басқа тәсілдерін пайдаланады.
This section is concerned with the rules of the national competition. The rules of regional competitions vary greatly. There are very few prescribed rules for regional competitions. Some regionals are run nearly identically to the national competition, while others use variations of the rules or different methods of scoring.
Жалпы ережелер
Бір командада бір орта мектептен төрт немесе бес оқушы болады (егер команда толығымен үйде оқыған оқушылардан құралмаса). Кез келген уақытта төрт оқушы ғана ойнайды, ал бесіншісі "қосалқы" деп белгіленеді. Екі минуттық "перерывта" және раундтар арасында ойыншыларды алмастыруға болады. Әр кездесуде екі команда бір-бірімен жарысады. Әр ойында дәл 25 сұрақ болады (яғни, 25 жедел сұрақ және сәйкес санаттардағы 25 бонус). Ойын барлық жедел сұрақтар оқылып біткеннен кейін немесе екі сегіз минуттық кезең өткеннен кейін (ұлттық жарыста он минут), қайсысы ертерек болса, сонда аяқталады. Осы уақытта ең көп ұпай жинаған команда жеңімпаз деп жарияланады.
A team consists of four or five students from a single middle school (unless the team is composed entirely of home schooled students). Only four students play at any one time, while the fifth is designated as the "alternate." Substitutions may be made during the two minute "halftime" and between rounds. Two teams compete against each other in each match. Each match has exactly 25 questions (that is, 25 toss ups and 25 bonuses in corresponding categories). The match is over when all the toss up questions have been read, or after two eight minute halves have elapsed (ten minute at the national competition), whichever occurs first. The team with the most points at this time is the winner.
Құлату
Әр ойын сұрақпен басталады. Модератор сұрақ тақырыбын (жоғарыдағы "Тақырыптар" бөлімін қараңыз) және оның түрін (көп таңдаулы немесе қысқа жауап) жариялайды. Модератор сұрақты оқып бітіргеннен кейін студенттердің жауап беруге 5 секунд уақыты бар. Студенттер санат жарияланғаннан кейін кез келген уақытта жауап беруге кірісе алады – модератордың оқуын аяқтауын күтудің қажеті жоқ. Дегенмен, модератордың сөзін кесіп, дұрыс емес жауап бергені үшін жаза санкциясы қолданылады. Команданың бір студенті жауап беруге кіріскеннен кейін, сол команда сол сұраққа қайтадан жауап бере алмайды. Сұрақтар бойынша команда мүшелерінің арасында кеңесуге рұқсат етілмейді; егер кеңесу орын алса, команда сол сұраққа жауап беруден құқығын жояды. Кеңесу ережелері әдетте өте қатаң: артық шу, көзбен байланыс немесе тіпті орынның сезілетін өзгерісі кеңесу болып есептелуі мүмкін, себебі бұл командаластарға ақпарат жеткізеді. Модератор студент берген жауапты дұрыс немесе дұрыс емес деп шешеді. Қысқа жауаптар сұрақтарында, егер берілген жауап ресми жауаптан өзгеше болса, модератор өз пікірін пайдаланып шешім қабылдайды (мұндай шешімді бәсекелестер даулай алады). Көп таңдаулы сұрақтарда студент берген жауап ресми жауаппен толық сәйкес келсе ғана дұрыс болып есептеледі. Студент дұрыс жауапқа сәйкес келетін әріпті атап айтуға да құқылы. A, B, C және D әріптерімен шатасуды болдырмау үшін W, X, Y және Z әріптері қолданылады. Көп таңдаулы жауаптарды міндетті түрде дәл беру қажеттігі туралы шешім даулы болды, бірақ тәжірибе көрсеткендей, бұл матчтар барысында күрделі пікір келіспеушіліктерді болдырмаудың ең тиімді жолы.
Every match begins with a toss up question. The moderator announces the subject of the question (see "Subject Areas" above), as well as its type (Multiple Choice or Short Answer). Once the moderator completes the reading of the question, students have five seconds to buzz in and give an answer. Students may buzz in at any time after the category has been read — there is no need to wait for the moderator to finish. However, there is a penalty for interrupting the moderator and giving an incorrect answer. Once a student from a team has buzzed in, that team may not buzz in again on that question. Conferring between members of a team is not allowed on toss up questions; if conferring occurs on a question, the team is disqualified from answering that question. The rules regarding conferring are typically very strict: excessive noise, eye contact, or even noticeable shifts in position can be considered conferring, as they convey information to teammates. The moderator rules an answer given by a student correct or incorrect. On short answer questions, if the answer given differs from the official one, the moderator uses his or her judgment to make a ruling (which is subject to challenge by the competitors). On multiple choice questions, the answer given by the student is only correct if it matches the official answer exactly. Alternatively, the student may give the letter choice that corresponds to the correct answer. The letters W, X, Y and Z are used in lieu of A, B, C and D to avoid confusion between similar sounding letters. The decision to require multiple choice answers to be exact has been a controversial one, but experience has shown that it is the best way to avoid complicated disputes during matches.
Бонустар
Егер студент сұраққа дұрыс жауап берсе, оның командасына бонус сұрақ беріледі. Бонус сұрақ әрқашан сәйкес келетін сұрақтан бірдей санатта болады. Бонус сұраққа жауап беруге тек сол команданың ғана мүмкіндігі бар, сондықтан оған жауап беру үшін жылдам басудың қажеті жоқ. Модератор сұрақты оқып бітіргеннен кейін команданың жауап беруге жиырма секунд уақыты болады. Команда мүшелері арасында кеңесуге рұқсат етіледі, бірақ тағайындалған команда капитаны команданың соңғы жауабын беруі керек. Командаларға уақыттың 15 секундысы өткеннен кейін 5 секунд ескерту жасалады. Егер уақыт бітсе (жартылай немесе раундта), уақыт бітуге дейін дұрыс жауап берген командаға бонус беріледі. Модератор/ғылыми төреші таймерді ескермейді және сұрақты толығымен оқып шығады, ал команда жауап беруге берілген 20 секундтың толық уақытын алады. Жартылай ойын/раунд команданың жауабы берілгеннен кейін аяқталады және екі команданың ешқайсысына қосымша сұрақтар оқылмайды. Бонус сұрақтарына жауаптарды бағалау ережелері, сұрақтарды шешу ережелерімен бірдей қолданылады. Команданың жауабы дұрыс немесе бұрыс деп шешілгеннен кейін, модератор келесі сұраққа көшеді. Егер екі команданың ешқайсысы да сұраққа дұрыс жауап бермесе, бонус сұрағы оқылмайды, ал модератор келесі сұраққа өтеді.
If a student answers a toss up question correctly, that student's team receives a bonus question. The bonus question is always in the same category as the corresponding toss up question. Since only that team has the opportunity to answer the bonus question, there is no need to buzz in to answer it. After the moderator finishes reading the question, the team has twenty seconds to answer. Conferring between team members is permitted, but the designated team captain must give the team's final answer. Teams are given a 5 second warning after 15 seconds of the time allotted have elapsed. Even if the clock runs out (either for the half or the round), a team that has correctly responded to a toss up before the expiration of time still receives a bonus. The moderator/scientific judge ignores the timer and proceeds to read the question in its entirety, and the team receives the full 20 seconds of allotted response time. The half/round is completed as soon as the team's answer has been given and no more questions are read to either team. The same rules apply to the judging of responses to bonus questions as apply to responses to toss up questions. Once the team's answer has been ruled right or wrong, the moderator proceeds to the next toss up question. If neither team answers the toss up question correctly, the bonus question is not read, and the moderator proceeds to the next toss up question.
Нәрселеу
NMSSB-дегі ұпай санау жүйесі Quiz Bowl-дағы ұпай санау жүйесіне ұқсас, бірақ сандар басқаша. Тастау сұрақтарына дұрыс жауап 4 ұпай, ал бонус сұрақтарына дұрыс жауап 10 ұпай береді. Егер оқушы модератор сұрақты толық оқып болмас бұрын (сұрақты "үзіп") жауап беруге тырысып, жауап дұрыс болмаса, қарсы командаға 4 ұпай қосылады және сұрақ қайтадан толығымен оқылады, сонда қарсы командаға жауап беруге мүмкіндік беріледі. Science Bowl және Quiz Bowl-дағы үзіп жауап беру ережелерінің айырмашылығына назар аударыңыз: Quiz Bowl-да үзіп жауап берген командаға 5 ұпай есептен алынады, ал Science Bowl-да үзіп жауап бермеген командаға +4 ұпай қосылады. Сондай-ақ, егер команда "айқайлап" (жауапты мойындықтаусыз, жауап беруге тырысса), бұл дұрыс емес үзіліс ретінде қарастырылады. Егер төрешілер команданың тастау сұрағына жауап беруге тырысқанша ақылдасқанын анықтаса, онда команда сұраққа жауап беруден шеттетіледі және екі командаға да ұпай берілмейді.
The scoring at NMSSB is similar to scoring for Quiz Bowl, although with different numbers. Correct responses to toss up questions are worth 4 points each, and correct responses to bonus questions are worth 10 points each. If a student buzzes in on a toss up question before the moderator has completely read the question ("interrupting" the question) and responds incorrectly, then 4 points are awarded to the opposing team, and the question is re read in its entirety so that the opposing team has an opportunity to buzz in. Note the difference between interrupt scoring in Science Bowl and in Quiz Bowl: the interrupt penalty in Quiz Bowl is 5 to the interrupting team, while in Science Bowl it is +4 to the non interrupting team. Also, if a team "blurts" (shouts out the answer after buzzing but without recognition), the question is treated as an incorrect interrupt. If the judges rule that a team has conferred amongst themselves before buzzing in on a toss up, that team is disqualified from answering the question and no points are awarded to either side.
Жарыс форматы
Бұл бөлім тек ұлттық жарыс форматына қатысты. Бәсеке ережелері сияқты, жарыс форматы әртүрлі өңірлік жарыстарда кеңінен өзгереді. Ұлттық жарыс әрқашан екі кезеңнен тұрады: толық айналым және екі мәрте іріктеу.
This section is concerned with the format of the national competition only. As is the case with competition rules, the competition format varies greatly among the different regional competitions. The national competition always consists of two stages: round robin and double elimination.
Айналалық робин
Барлық қатысушы командалар кездейсоқ түрде алты командадан тұратын бірнеше дөңгелек турнирлік топтарға бөлінеді. Әр команда өз тобындағы әрбір командамен бір рет ойнайды, жеңіске 2 ұпай, тең түсуге 1 ұпай, ал жеңіліске 0 ұпай беріледі. Барлық дивизион бойынша үздік 32 команда екі мәрте іріктеуге қатысады; алайда, әр дивизионнан шамамен бірдей команда саны (немесе оған мүмкіндігінше жақын) екі мәрте іріктеуге өтеді.
All competing teams are randomly arranged into several round robin groups of six teams each. Every team plays every other team in its group once, receiving 2 points for a win, 1 point for a tie, or zero points for a loss. The top 32 teams across all divisions make it into double elimination; however, it is done so that the same number of teams (or as close as possible to this) in each division make double elimination.
Қос шығару
2020 жылдан бастап 32 команда топтық кезеңнен өтеді (бұрынғы жылдардағы шамамен 16 командаға қарағанда). Содан кейін жарыс стандартты екі есе іріктеу турнирі схемасы бойынша жалғасады. Топтық кезеңнен өзгеше, екі есе іріктеуде тең нәтиже болуы мүмкін емес. Егер матч негізгі уақыт соңында тең болса, теңдік бұзылғанша бес сұрақтан тұратын қосымша уақыт кезеңдері ойнатылады. Әр команда бастапқы турнирлік тізімнен шығарылған кезде, олар екінші мүмкіндік үшін "Үміткерлер турниріне" қатысады. Жарыс соңында бұл жүйе әр турнирлік тізімнен бір жеңімпазды анықтайды. Екі жеңімпаз команда бірінші және екінші орынды анықтау үшін финалдық турда күш сынасады.
Starting in 2020, 32 teams advance from the round robin (as opposed to approximately 16 in prior years). The competition then proceeds like a typical double elimination tournament bracket. Unlike in the round robin, a match in double elimination cannot be tied. If a match is tied at the end of regulation, overtime periods of five questions each are played until the tie is broken. As each team is eliminated from the original bracket, they proceed to the "Challenger's Bracket" for the second chance. By the end of the competition, this system produces a champion from each bracket. The two championship teams face off in the final round to determine the first and second place winners.
Демеушілер
Бірнеше компания мен ұйым Ұлттық орта мектеп ғылым сайысына демеушілік етеді, олардың ең белгілісі – АҚШ Энергетика департаменті. Ұлттық жаңару энергиясы зертханасы NMSSB-ге демеушілік етеді, ал General Motors та осы іс-шараның тұрақты демеушісі болып табылады және соңғы жылдары NMSSB-де өткізілетін сутегі отын жасушалы автомобильдер жарысына демеушілік көрсетеді, онда командалар ең жылдам немесе ең қуатты отын жасушасымен жұмыс істейтін миниатюралық машина жасау үшін бәсекелеседі.
Several companies and organizations sponsor the National Middle School Science Bowl competition, the most prominent being the United States Department of Energy. The National Renewable Energy Laboratory sponsors NMSSB, and General Motors is also a regular sponsor of the event and has in recent years sponsored the Hydrogen Fuel Cell Car competition held at NMSSB, where teams compete to build the fastest or most powerful fuel cell powered miniature car.
2010 жыл
2009 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және күн көлігі жарысы. Күн көлігі жарысы екі бөлімнен тұрды: нақты жарыс және жобалық құжаттар конкурсы. Орта мектеп оқушылары арасындағы ұлттық жарысқа 37 команда қатысты.
In 2009, there were two competitions: the academic competition and the solar car competition. There were two parts to the solar car competition: the actual race and the design document contest. 37 teams competed in the Nationals for the middle school.
2009 жыл
2009 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және сутекті отын жасушалы автомобильдер жарысы. Сутекті отын жасушасы жарысы екі бөлімнен тұрды: іс жүзіндегі жарыс және жобалық құжаттар конкурсы. Бұл жарыстар алғаш рет Колорадо штатының орнына Мэриленд штатының Шеви Чейс қаласында өткізілді. Орта мектептер арасындағы ұлттық чемпионатта 36 команда бақ сынасты.
In 2009, there were two competitions: the academic competition and the hydrogen fuel cell car competition. There were two parts to the fuel cell competition: the actual race and the design document contest. For the first time, these competitions were held in Chevy Chase, Maryland, instead of in Colorado. 36 teams competed in the Nationals for the middle school.
2008 жыл
2008 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және сутекті отын жасушалы автомобильдер жарысы. Осы жылы алғаш рет отын жасушалы автомобильдер жарысы үш бөлікке бөлінді: отын жасушалы автомобильдердің жарысы, сутегі туралы баяндама және төрешілерге іс-шара кезінде көрсетілетін жобалық құжат/баяндама. Барлығы 36 команда қатысты.
In 2008, there were two competitions: the academic competition and the hydrogen fuel cell car competition. For the first time this year, the fuel cell car competition was divided into three parts: the fuel cell car race, a presentation on hydrogen, and a design document/presentation to be shown to judges at the event. A total of 36 teams competed.
2007 жыл
2007 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және сутекті отын жасушалы автомобильдер жарысы.
In 2007, there were two competitions: the academic competition and the hydrogen fuel cell car competition.
2006 жыл
2006 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және сутекті отын жасушалы автомобильдер жарысы.
In 2006, there were two competitions: the academic competition and the hydrogen fuel cell car competition.
2005 жыл
2005 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және сутекті отын жасушалы автомобильдер жарысы.
In 2005, there were two competitions: the academic competition and the hydrogen fuel cell car competition.
2004 жыл
2004 жылы үш жарыс өтті: академиялық жарыс, сутегі отын жасушалы автомобиль жарысы (жабдықталған сынып) және сутегі отын жасушалы автомобиль жарысы (ашық сынып).
In 2004, there were three competitions: the academic competition, the hydrogen fuel cell car competition (stock class), and the hydrogen fuel cell car competition (open class).
2003 жыл
2003 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және күн көлігі жарысы.
In 2003, there were two competitions: the academic competition and the solar car competition.
2002 жыл
2002 жылы екі жарыс өтті: академиялық жарыс және күн көлігі жарысы.
In 2002, there were two competitions: the academic competition and the solar car competition.