Мустафа Ниасс: Сенегал саяхатшысы және дипломаты

Кіріспе

Сенегалдық саясаткер және дипломат

Мостафа Ниассе (4 қараша 1939 жылы туған) – Сенегалдық саясаткер және дипломат, 2012 жылдан 2022 жылға дейін Сенегал Ұлттық Ассамблеясының төрағасы болып қызмет етті. 1978 жылдан 1984 жылға дейін және 1993 жылдан 1998 жылға дейін Сенегал үкіметінде сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1983 жылы бірнеше аптаға Сенегалдың премьер-министрі болды, ал 2000 жылдан 2001 жылға дейін қайтадан сол лауазымды иеленді.

Ерте өмір және білім

Ниассе Сенегалдағы Кеур-Мадиабельде дүниеге келген. 1983 жылғы сәуірде премьер-министр лауазымын тоқтатуға бір ай қалғанда ол қысқа мерзімге премьер-министр болып қызмет етті. Ниассе 1993 жылғы маусымнан 1998 жылғы шілдеге дейін екінші рет Сыртқы істер министрі болды. Содан кейін ол 1999 жылға дейін Ұлы көлдер аймағындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының арнайы өкілі болып жұмыс істеді. Ниассе екінші турда Уэйдті қолдады, ал Уэйд оған премьер-министр лауазымын уәде етті; оның қолдауы Уэйдтің Диуфтан жеңіске жетуіне көмектесті. 2000 жылғы сәуір айының басында Уэйд билікке келгеннен кейін Ниассені өзінің премьер-министрі етіп тағайындады. Ниассе 2001 жылғы 3 наурызда Уэйдпен арадағы шиеленіске байланысты отставкаға дейін премьер-министр болып қызмет етті. 2001 жылғы сәуірде өткен парламент сайлауында Ниассе Ұлттық тізім бойынша пропорционалды өкілдік жүйесі арқылы АФП кандидаттығымен Ұлттық Ассамблеяға сайланды. 2002 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысы Кофи Аннан Ниассені Конго Демократиялық Республикасындағы өзінің жеке өкілі етіп тағайындады, ол елде әмбебап үкімет құруға тырысты. Ұлттық Ассамблеяның бес жылдық мерзімін ұзартуға қарсы болған Ниассе 2006 жылғы маусымда депутаттық мандатынан бас тартты, өйткені парламенттік мерзімнің аяқталуы жоспарланған еді. 2006 жылғы желтоқсанда Ниассе 2007 жылғы ақпан айында өтетін президент сайлауында он оппозициялық партиядан құралған «Альтернатива 2007» коалициясының кандидаттығына ие болды. 2007 жылғы қаңтардың соңында ол басқа оппозициялық лидерлермен бірге келесі парламент сайлауын 2007 жылғы маусымға кейінге жылдыруға қарсы өткізілген тыйым салынған наразылыққа қатысқандығы үшін полицияға ұсталды. Президенттік науқан кезінде Ниассе Жола теңіз апаты үшін Уэйдті кінәлады; Уэйд Ниассені жалғаншы екенін айтты және премьер-министр болып қызмет еткен кезінде жасаған қылмысы үшін түрмеге түспегеніне өкініш білдірді. Ресми нәтижелерге сәйкес, Ниассе президент сайлауында 5,93% дауыспен төртінші орынды иеленді. Ол елдің 34 департаментінің бірі – Ниорода жеңіске жетті. Ниассе нәтижелерге наразылық білдірді, әділетсіздіктер жасалғанын мәлімдеді және сайлауды «фарс» деп атады, бірақ нәтижелерге шағымдану ниетінде емес екенін де айтты. Сайлаудан кейін Уэйд Ниассені жемқорлыққа қатысты қудаланатын оппозициялық саясаткерлердің бірі ретінде атады. Уэйд 2002 жылы Ниассенің тайвандық бизнесмендер мен басқа да тайвандықтарға дипломатиялық паспорттар сатқаны туралы айыптауын қайталады. 2009 жылғы наурызда өткен жергілікті сайлауда Ниассе мен АФП-ны қамтитын оппозициялық коалиция «Бенно Сиггиль Сенегал» Ниоро департаменті мен ел бойынша жақсы нәтижелер көрсетті. Одан кейін Ниассе Уэйдтің партиясының нашар нәтижелеріне жауап ретінде Ұлттық Ассамблея мен Сенатты таратып, президенттік лауазымнан кетуі керек екенін айтты. Ниассенің сөзіне қарағанда, Уэйд «Сенегал халқын сатқан» және елді «апаттық жағдайға» түсірген. Ол сондай-ақ Уэйдті Ниоро департаментіне «параноидтық көңіл бөлгені» үшін сынай кетті. 2012 жылғы ақпан-наурыздағы президент сайлауында Ниассе қайтадан кандидат болып тіркелді, содан кейін екінші турда президент Уэйдке қарсы Макки Саллды қолдады. Салл сайлауда жеңіске жетті. Бірнеше айдан кейін Ниассе 2012 жылғы шілдедегі парламент сайлауында президент Саллды қолдаған коалицияның мүшесі ретінде Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Президенттік коалиция көптеген орындарды жеңіп алды. 2012 жылғы 30 шілдеде ол Ұлттық Ассамблеяның төрағасы болып сайланды; ол Уэйдтің жақтасы Омар Саррды жеңді. Ниассе 126 дауыс алды, ал Сарр 17 дауыс алды; үш дауыс жарамсыз деп танылды. 2013 жылғы 11 қазанда Ниассе тағы бір жылға Ұлттық Ассамблея төрағасы болып қайта сайланды.

Niasse was born in Keur Madiabel, Senegal. He briefly served as prime minister for a month in April 1983 prior to the abolition of that position. Niasse served as Minister of Foreign Affairs for the second time from June 1993 to July 1998. He then became Representative of the Secretary General of the United Nations in the Great Lakes countries until 1999. while Diouf and Wade went to a runoff. Niasse supported Wade in the second round, and Wade promised him the position of Prime Minister; his support contributed to Wade's victory over Diouf. After Wade took office in early April 2000, he appointed Niasse as his Prime Minister. Niasse served as prime minister until he resigned on March 3, 2001 due to the difficult relationship between himself and Wade. In the April 2001 parliamentary election, Niasse was elected to the National Assembly through national list proportional representation as an AFP candidate. In 2002, United Nations Secretary General Kofi Annan appointed Niasse to be his envoy to the Democratic Republic of Congo in attempts to form a national unity government there. Opposing an extension of the National Assembly's term beyond its five year mandate, Niasse chose to resign his seat as a Deputy in June 2006, when the parliamentary term was originally scheduled to end. In December 2006, Niasse was chosen as the candidate of Alternative 2007, a coalition of ten opposition parties, for the February 2007 presidential election. He was briefly detained by police in late January 2007, along with other opposition leaders, after participating in a banned protest regarding the delay of the next parliamentary election until June 2007. During the presidential campaign, Niasse blamed Wade for the Joola sea disaster; Wade in turn said that Niasse was a liar and that he was fortunate that he had not been jailed for crime he allegedly committed while serving as Prime Minister. According to final results, Niasse placed fourth in the presidential election with 5.93% of the vote. He won one of the country's 34 departments, that of Nioro. Niasse rejected the results, alleged fraud, and said that the election was "a farce", but also said that he did not intend to file an appeal regarding the results. Soon after the election, Wade mentioned Niasse as one of several opposition politicians who would be facing prosecution for corruption. Wade renewed an allegation, previously made in 2002, that Niasse had sold diplomatic passports to Taiwanese businessmen and others from that country. In the March 2009 local elections, the opposition coalition Benno Siggil Senegaal—which included Niasse and the AFP—performed well in Nioro Department and across the country. Shortly afterward, Niasse said that Wade should react to his party's poor performance by dissolving the National Assembly and the Senate and resigning as President. According to Niasse, Wade "betrayed the people of Senegal" and put the country "in a catastrophic situation". He also derided Wade for having what he described as a "paranoid fixation" on Nioro Department. In the February–March 2012 presidential election, Niasse stood again as a candidate and then backed Macky Sall against President Wade in the second round. Sall won the election. A few months later, Niasse was elected to the National Assembly in the July 2012 parliamentary election as a member of the coalition supporting President Sall. The presidential coalition won a large majority of seats. On 30 July 2012, he was elected as President of the National Assembly; he defeated opposition candidate Oumar Sarr, a loyalist of Wade. Niasse received 126 votes against 17 votes for Sarr; there were three blank votes. On 11 October 2013, Niasse was re elected as President of the National Assembly for another year.