Америкалық мүсінші Донал Хордтың өмірі мен шығармашылығы
Donal Hord
Америкалық мүсінші Донал Хорд (1902-1966) өмірі мен шығармашылығы. Мексика мәдениетінің ықпалы, денсаулық мәселелері, Сан-Диегодағы өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мүсінші Донал Хорд (26 ақпан 1902 – 29 маусым 1966) – американдық мүсінші, Висконсин штатындағы Прентис қаласында Дональд Хорр болып дүниеге келген.
American sculptor
Donal Hord (February 26, 1902 – June 29, 1966), an American sculptor, was born Donald Horr in Prentice, Wisconsin.
Ерте өмір
1914 жылы Хорд анасымен бірге батысқа, Сиэтлге (Вашингтон штаты) көшіп барды. Ұзақ өтпей ол ревматизм ауруына шалдықты, бұл ауру оның жүрегіне әсер етіп, содан бері өміріндегі денсаулық мәселелеріне себеп болды. Сиэтлде ауырып жатқанда, Хорд көп уақытын төсекте кітап оқумен өткізіп, Мексика мен мексикалықтарға деген қызығушылықты дамытты, ол оның өмірі мен өнеріне күшті ықпал етті. 1916 жылы Сиэтлдің ылғалды климатында тағы бір қыс көтере алмайтынына сенген анасы оларды тағы бір рет көшірді, бұл жолы Калифорния штатының Сан-Диего қаласына, жылы және құрғақ аймаққа. Олар екеуі де өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Хордтың мүсінге деген қызығушылығы Сиэтлде басталды. Сол кездегі 13 жасар баланың алғашқы туындыларының бірі – Пьюгет шығанағына қарап тұрған құмтас жартастарға қашалған тас сфинкс болды. (Бұл мүсін тірі тастан жасалған болса да, кейіннен алынып тасталған болуы мүмкін, өйткені Хордтың жұмыстарының тізімдерінде оның орналасқан жері "табылмайды" деп көрсетілген.) Сан-Диегоға көшкеннен кейін Хорд өнерді кәсіби түрде зерттеуге кірісті. Ол 1916 жылы келді, дәл сол жылы Панама-Калифорния көрмесі Балбоа паркін басып алды. Сол жерде Хорд Бертрам Гудхьюдің архитектурасымен, Пичирилли бауырларының мүсіндерімен және көрмені құраған мәдени, этнографиялық және ботаникалық экспонаттармен танысты. Денсаулығының нашарлығына байланысты Хорд көбінесе үйде оқыды, бұл оның Сан-Диего қалалық кітапханасымен және кітапханашылармен тығыз қарым-қатынас орнатуына әкелді. Кейіннен ол Сан-Диего қалалық кітапханасының жаңа Орталық кітапхана ғимараты үшін екі үлкен рельефтік панель жасады, бұл панельдер оның көптеген қызығушылықтарын көрсетеді, әсіресе оқу мен азиялық өнерді. Соңғысына деген қызығушылығы оның жас кезінде пайда болды. Өспірім шағында Хорд азиялық және мексикалық өнер туындыларын жинауды бастады.
In 1914, Hord and his mother moved west, to Seattle, Washington. Shortly thereafter he contracted rheumatic fever, a condition that affected his heart and led to health conditions that were to be a factor in his life from then on. It was while he was ill in Seattle that Hord, spending much of his time in bed reading, developed an interest in Mexico and the people of Mexico that became powerful influence on his life and art. Believing that he could not survive another winter in damp Seattle, in 1916 his mother relocated them one more time, this time moving to the warmer, drier climate of San Diego, California, where they were both to remain for the remainders of their lives. Hord’s interest in sculpture had begun in Seattle. An early work there by the then 13 year old was a stone sphinx, carved into the sandstone cliffs overlooking Puget Sound. (This piece, though carved into living rock may have been subsequently removed, for its whereabouts are listed as "missing" in the various inventories of Hord’s work.) After moving to San Diego, Hord began the serious study of art. He arrived in 1916, the year that the Panama California Exposition had taken over Balboa Park, and where Hord was exposed to the architecture of Bertram Goodhue, the sculpture of the Piccirilli Brothers and the cultural, ethnographic and botanical exhibits that helped make up exposition. Because of his poor health Hord was primarily homeschooled, which led to his developing a very personal relationship with the San Diego Public Library and its attendant librarians. Later in his career he was to produce two large relief panels for the San Diego Public Library's then new Central Library building, panels that alluded to several of his interests, notably reading and Asian art. The latter interest developed early in his life. As a teenager Hord had begun collecting Asian and Mexican art pieces.
Білім және мансап
1917 жылы Хорд Сан-Диего орта мектебінде Анна Валентиннің, бір кездері Парижде Огюст Роденмен оқыған мүсінші және керамисттің жетекшілігімен кешкі сабақтарға қатысты. Осы сабақтар кезінде ол Дорр Ботуэллмен танысып, біраз уақытқа үйленді. Кейін ол өзінің жеке беделін қалыптастырған суретші болды. 1920 жылы Хорд бұрынғы АҚШ теңізшісі Гомер Данамен танысты, ол оның өмірінің соңына дейін көмекшісі, модель және серігі болды. Дананың мүсіннің үлкен, ауыр бөліктерін басқару қабілеті Хордқа физикалық мүмкіндіктеріне қарағанда ірі жұмыстар жасауға мүмкіндік берді. Хордтың қайтыс болған кезде аяқталмаған соңғы туындысын аяқтау міндеті Данаға жүктелді. Сан-Диегодағыдан артық көркем білім алуды көздеген Хорд 1926 жылы Санта-Барбара өнер мектебінде оқуға түсті. Ол шотланд мүсіншісі Арчибальд Доусоннан сабақ алды. Осы кездесу Хордтың көзқарасына зор әсер еткен екі сынның біріне әкелді. Бір күні Хорд Доусонға өзі аяқталған деп санайтын жұмысын көрсетті, Доусон оған: «Жақсы, енді оны аяқта» деді. Екінші сынды мексикалық монументалист Диего Ривера айтты, ол Хордтың бірнеше жұмысын көргеннен кейін оларды «сүйкімді ойыншықтар» деп сипаттады. Бұл сөздер Хордты тек ең жоғары сапалы туындыларды жасауға ұмтылдырды және оның жұмысының ерекше белгісіне айналған, оларға қолданған жоғары дәрежелі өңдеуге тікелей себеп болды. 1934 жылы Хорд Федералдық өнер жобасына қабылданып, қатысты. Бұл жоба арқылы федералды үкімет суретшілерге ай сайын белгілі бір жалақы төлеп (Хордтың жағдайында 75 доллар), олардың туындыларын мектептерде, пошта кеңселерiнде және басқа да қоғамдық орындарда орналастырды. Хордтың бағдарламаға ертерек қосқан үлесі – Балбоа паркіндегі Қонақ үйге арналған тас фонтан, Техуана. Келесі жылдары Хордтың ең танымал және сүйікті туындыларының көптегені жасалды, соның ішінде Сан-Диего округі әкімшілік ғимаратының алдында тұрған Судың монументалды сақшысы (1939), Сан-Диего мемлекеттік университетінде орналасқан Ацтек және Коронадо орта мектебі үшін жасалған жеті әктас панель, Калифорния жырлары. 1943 жылы ол Ұлттық дизайн академиясына қауымдасқан мүше болып сайланды және 1951 жылы толыққанды академик атанды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейінгі жылдары Хорд өнердегі шеберлігінің шыңына жетті, көптеген кішкентай жұмыстармен қатар Гомер Дананың көмегімен бірнеше ірі сәулеттік туындылар жасады, оның ішінде Сан-Диего қалалық кітапханасының орталық бөлімі үшін екі үлкен бетон барельефі бар. 1956 жылы оның «Тыныштық періштесі» атты туындысы Бельгияның Анри-Шапельдегі американдық зиратта ашылды, бұл тапсырыс Карл Миллстен мұрагерлік алған, ол оны жасауға үлкермей қайтыс болды. Хорд 1949 жылдың жазында Филадельфия өнер мұражайында өткен 3-ші Халықаралық мүсін көрмесіне қатысқан 250 мүсіншінің бірі болды. 1966 жылдың 29 маусымында Донал Хорд жүрек талмасынан қайтыс болды. Хорд өмірінің бойы жинаған кітаптары мен бірнеше мүсіндерін Сан-Диего қалалық кітапханасына, кітапхана қызметкерлерінің жылдар бойы көрсеткен көмегіне алғыс айтып табыс етті. Оның соңғы тапсырысы, «Жазғы жаңбыр», Хордтың қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң Гомер Данамен құйылды.
1917 found Hord enrolling in art night classes at San Diego High School, under the tutelage of Anna Valentien, a sculptor and potter who had at one point studied in Paris with Auguste Rodin. It was while attending these classes that Hord met Dorr Bothwell whom he briefly married. She later became a respected artist in her own right. In 1920, Hord met an ex US Navy sailor named Homer Dana became Hord’s assistant, model and companion for the rest of his life. Dana's ability to handle the larger, heavier aspects of sculpture allowed Hord to produce larger works than his physical limitations would have otherwise allowed. It fell to Dana to finish Hord’s last piece that was uncompleted at the time of Hord’s death. Seeking more art education than could be found in San Diego, Hord, in 1926, began taking classes at the Santa Barbara School of Art. There he studied with the Scottish sculptor, Archibald Dawson. From this meeting arose one of the two bits of criticism that were to greatly influence Hord’s outlook. At one point Hord showed Dawson what he considered to be a completed work, prompting Dawson to respond with something like, "Very nice, now finish it." The other words were to come from Mexican muralist, Diego Rivera, who upon seeing a few of Hord’s works, commented that they were, "pretty toys." These remarks instilled Hord with a desire to only produce the finest quality pieces and led directly to what was to become one of the defining characteristics of his work, the fine degree of finish that he applied to them. In 1934 Hord applied to, and was accepted into, the Federal Art Project. This project, through which the Federal Government paid artists a regular salary ($75 a month, in Hord’s case), to produce works that were placed in schools, post offices and other public places. An early contribution by Hord to the program was the stone fountain, Tehuana for Balboa Park’s Hospitality House. The ensuing years were to see the creation of some of Hord’s best known and most endeared pieces, including the monumental Guardian of Water (1939), which still stands in front of the San Diego County Administration Building, Aztec, located at San Diego State University, and seven limestone panels, Legend of California, for Coronado High School. In 1943 he was elected into the National Academy of Design as an Associate member and became a full Academician in 1951. The years following the end of the Second World War found Hord at the height of his artistic prowess, producing not only many fine smaller works, but also, with the aid of Homer Dana, several large architectural works, notably two large concrete bas reliefs for the San Diego Public Library's Central Library. In 1956 his work, Angel of Peace was unveiled at the American Cemetery in Henri Chapelle, Belgium, a commission from the American Battle Monuments Commission that he inherited from Carl Milles who died before he was able to produce it. Hord was one of 250 sculptors who exhibited in the 3rd Sculpture International held at the Philadelphia Museum of Art in the summer of 1949. On June 29, 1966, Donal Hord suffered a fatal heart attack. Hord bequeathed to the San Diego Public Library his lifelong collection of books and several sculptures in appreciation for the assistance he had received from library's staff over the years. His final commission, Summer Rain was posthumously cast by Homer Dana two years after Hord’s death.
Стиль
Хордтың туындыларын ерекшелейтін қасиеттерінің бірі – ол оларды жасау үшін таңдайтын материалдар еді. Басқа суретшілер қолданған стандартты қола, әк тас, гранит, құйма тас, терракота және мәрмәрлерден өзге, Хордтың туындылары махагони, эвкалипт, эбони, лигнум вите, палисандр сияқты түрлі тропикалық ағаштардан, сондай-ақ обсидиан, диорит, оникс және нефрит сияқты минералдардан жасалған. Оның 104 фунт салмақты "Көккіреу" атты жаде туындысы жасалған ең ірі жаде мүсіні деп есептелді. Осы материалдардың көпшілігінің ортақ қасиеті – олардың өте қаттылығы және оңай жұмыс істеуге келмейтіндігі. 1920-жылдардан бастап Хорд "тікелей қашау" мүсін мектебінің өкілі болды, яғни бұрын дайын үлгіден қашаудың орнына, Хорд өзі қашап жатқан материалдың құрылымының туындысына әсер етуіне мүмкіндік берді.
One of the characteristics that makes Hord’s work unique was his choice of the materials from which he created them. Besides the standard bronze, limestone, granite, cast stone, terra cotta, and the marbles used by other artists, Hord’s works appeared in various tropical woods such as mahogany, eucalyptus, ebony, lignum vitae, and rosewood, and in minerals such as obsidian, diorite, onyx and nephrite. His jade piece, Thunder, at 104 pounds, was reckoned to be the largest jade sculpture ever produced. What most of these materials have in common is that they are very hard and difficult to work. Beginning in the 1920s Hord was a part of the "direct carving" school of sculpture, meaning that rather than carving from a previously produced model, Hord allowed his work to be influenced by the grain of the material that he was carving.