Кіріспе

Американдық мүсінші (1850–1931)

Дэниел Честер Френч (20 сәуір, 1850 – 7 қазан, 1931) – XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы американдық мүсінші. Ол 1874 жылғы «Минуттық адам» мүсінімен (Конкорд, Массачусетс штаты) және 1920 жылғы Вашингтондағы Линкольн ескерткішіндегі Абрахам Линкольннің монументалды мүсінімен ең көп танымал.

Отбасы

Френч 1811–1856 жылдары өмір сүрген Энн Ричардсонның ұлы болды, ол Нью-Гэмпшир штатының бас судьясы Уильям Мерчант Ричардсонның (1774–1838) және Генри Флаг Френчтің (1813–1885) қызы еді. Оның бауырлары Генриетт Ван Матер Френч Холлис (1839–1911), Сара Флаг Френч Бартлетт (1846–1883) және Уильям М. Р. Френч (1843–1914) болды. Ол сенатор Генри Ф. Холлистің інісі еді.

Өмір және мансап

Френч Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласында Генри Флаг Френчтің (1813–1885) – заңгер, судья, АҚШ Қаржы министрлігінің көмекші хатшысы және француз суару жүйесін сипаттаған кітаптың авторы, сондай-ақ оның әйелі Энн Ричардсонның отбасында дүниеге келді. 1867 жылы Френч отбасымен Массачусетс штатының Конкорд қаласына көшіп келді, онда ол Ральф Уолдо Эмерсонмен және Алкотттар отбасымен көрші және дос болды. Мүсін жасауға бейімделуіне Луиза Мей Алкоттың әпкесі Абигейл Мей Алкоттың ықпалы тиді. Френчтің алғашқы білімі Уильям Риммермен анатомия және Уильям Моррис Хантпен сурет салу бойынша оқуды қамтыды. Френч бір жыл Массачусетс технология институтында оқыды, сондай-ақ бірнеше жыл Италияның Флоренция қаласында Томас Боллдың шеберханасында білім алды. Френч алғаш рет Конкорд қаласының тапсырысымен жасалған «Минуттық адам» мүсінімен танылды, ол 1875 жылдың 19 сәуірінде Лексингтон және Конкорд шайқасының 100 жылдығына орай ашылды. Ол көп ұзамай өзінің шеберханасын ашып, алдымен Вашингтонға, кейін Бостонға, содан кейін Нью-Йоркке көшіп барды. Френчтің беделі 1893 жылы Чикагода өткен Колумбияның дүниежүзілік көрмесіндегі Республика мүсінімен артып, дамыды. Френчтің есімізге түскен басқа да туындылары: Вашингтондағы Бірінші дивизия монументі және Бэт Миллет ескерткіш фонтаны; Джон Гарвард, Кембридж, Массачусетс; Бостон қалалық кітапханасының қола есіктері; және Нью-Йорктегі АҚШ кеден үйіндегі Төрт құрлық (қазіргі Александр Гамильтонның АҚШ кеден үйі). Линкольн мемориалынан басқа, Френч сәулетші Генри Бэконмен бірлесіп ел бойынша көптеген ескерткіштер мен Вашингтондағы Дупонт Сыркль фонтанының жобасын жасады. 1893 жылы Френч Ұлттық мүсіншілер қоғамының негізін қалаушы мүшесі болды және 1913 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттері лигасының оқытушысы болып жұмыс істеді, 1890 және 1898 жылдары мүсін жасауды үйретті. Френч сонымен қатар Ұлттық дизайн академиясының (1901), Америка өнер және әдебиет академиясының (1917 жылы оған мүсін жасау үшін алтын медаль табысталды), Архитектура лигасының және Римдегі Сан-Лука академиясының мүшесі болды. Ол Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының қамқорлық кеңесінің мүшесі және Римдегі Америка академиясының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол француз құрметті легионының кавалері болды және 1900 жылғы Париж көрмесінен құрметті медальмен марапатталды; сонымен қатар Дартмут, Йель, Гарвард және Колумбия университеттерінің құрметті дипломдарына ие болды. Ол АҚШ Көркемсурет комиссиясының негізін қалаушы мүшесі болды, 1910 жылдан 1915 жылға дейін қызмет етті, соның ішінде 1912 жылдан 1915 жылға дейін төраға болды. 1917 жылы Френч және оның әріптесі Генри Август Лукман лауреаттарға табыс етілетін Пулитцер сыйлығының алтын медалін жасады. Френч сыйлықтың беткі жағына Бенджамин Франклиннің суретін салды, ал Лукман баспахананың есімдік дизайнын және сыйлықтағы сөздерді жасады: «Жыл ішінде американдық газет көрсеткен мүдделі емес және лайықты қоғамдық қызметі үшін». Эдвард Кларк Поттермен бірлесіп, ол «Париждегі Вашингтон мүсінін орнату үшін американдық әйелдер қауымдастығы» деп аталатын ұйымның тапсырысымен Джордж Вашингтонның мүсінін жасады, ол 1900 жылы Франциядағы Париждегі Йена алаңында ашылды; Филадельфиядағы Фэрмаунт паркіндегі генерал Грант мүсіні, Қоғамдық өнер қауымдастығының тапсырысымен (бұрынғы Фэрмаунт паркі өнер қауымдастығы); және Бостондағы Джозеф Хукердің атты мүсіні. Френч Одри Мунсонды модель ретінде жиі пайдаланған көптеген мүсіншілердің бірі болды; тағы бір жиі модель болған әйел – Хетти Андерсон. Уолтер Лейтон Кларк және басқалармен бірге ол Беркшир ойын үйінің негізін қалаушылардың бірі болды, кейін ол Беркшир театр фестиваліне айналды. Френчтің қызы Маргарет де кейде оған модель болды, оның ішінде оның сирек портреттік суреттері үшін, және Маргарет Френч Крессон деген атпен мүсінші ретінде өзінің атын шығарды. 1917 жылы Гарвард университетінің құрметті өнер магистрі дипломын табыстағанда, оның Эмерсон мүсінін еске алып, оны «шебер қолымен, бейнелеген досынан айырмашылығы, тоқтатылмаған, біздің жерімізді өнерімен сәндеуге мүмкіндік берген мүсінші» деп атады. Френч сонымен қатар оқытумен айналысты; оның шәкірттерінің бірі – мүсінші Эдит Хоуланд. Френч 1931 жылы 81 жасында Массачусетс штатының Стокбридж қаласында қайтыс болды. Ол Конкордтың Слипи-Холоу зиратында жерленген.

Мұра

Chesterwood, French-тің жазғы үйі мен студиясы – оның архитектор досы және жиі серіктесі Генри Бэкон жобалаған – қазір Ұлттық тарихи сақтау қорына тиесілі және оны сол қоры басқарады. 1940 жылы Френч «Танымал американдықтар» сериясындағы 35 маркаға енген бес суретшінің бірі болып таңдалды. Chester French – бұл суретшінің құрметіне аталған американдық инди-топ. «Даниел Честер Френч: Американдық мүсінші» (2022) – Эдуардо Монтес Брэдлидің Честервуд пен Ұлттық тарихи сақтау қорымен бірлесіп түсірген деректі фильмі. HD, 60 минут.