Кіріспе
Феникс қаласының тас жолы, Аризона штаты, АҚШ. Аризона штатының 101-ші тас жолы (SR 101) немесе Loop 101 – АҚШ-тың Аризона штатының орталық бөлігіндегі Феникс қаласының айналасын жартылай қоршайтын тас жол. Ол Феникс қаласының бірнеше қалашықтарын байланыстырады, оның ішінде Толлесон, Глендейл, Пеория, Скоттсдейл, Меса, Темпе және Чандлер қалалары бар. Құрылысы 1980-жылдардың соңында басталып, 2002 жылы аяқталды. Тас жолға бастапқыда оның бойындағы екі түрлі маршрут нөмірі тағайындалған: Агуа Фрия тас жолының бөлігі бастапқыда SR 417 деп, ал Пима/Прайс тас жолының бөлігі бастапқыда SR 117 деп аталған. Loop 101 атауы алғаш рет 1987 жылдың 18 желтоқсанында берілді, сол кезде Оңтүстік тау тас жолы мен Сан-Тан тас жолының I-10 және Прайс Роуд арасындағы бөлігі де Loop 101 бөлігі деп тағайындалды. 1991 жылдың 19 шілдесінде жоспарланған Оңтүстік тау тас жолы Loop 202 бөлігі ретінде қайта нөмірленді. Сан-Тан тас жолының Loop 101 бөлігі ресми түрде қайта нөмірленбеген, бірақ бұл тас жолының бөлігі ашылғаннан бері Loop 202 деп белгіленген. 1990 жылы, Тұзды өзендегі Пима-Марикопа үндістер қауымдастығымен бірнеше жыл келіссөздер жүргізгеннен кейін, Аризона штаты тайпаға Виа Линдадан Тұзды өзеннің солтүстік жағалауына дейінгі Loop 101-дің шығыс бөлігінің (9 миль) құқығы үшін 247 миллион доллар төледі. Нәтижесінде әрбір қиылыстың төрт бұрышы да тайпалық жерде қалды, бұл қауымдастыққа дамуды бақылауға және одан пайда табуға мүмкіндік берді. Тайпа осы және басқа да қауымдастықтың дамуына жәрдемдесу үшін Salt River DevCo атты даму бөлімін құрды. Loop 101 1988 жылдан 2002 жылға дейін кезең-кезеңмен салынды. Loop 101-дің бірінші бөлігі 1988 жылдың қарашасында ашылды, ол Пеория авенюінен Солтүстік авенюіне дейінгі екі мильдік бөліктен тұрады. Келесі 14 жыл ішінде I-10, I-17, екі Loop 202 тас жолы және US 60 тас жолымен қиылыстарды қоса алғанда, маршруттың қалған 59 милі салынды. Соңғы салынған бөлік – 2002 жылдың сәуірінде ашылған Скоттсдейл жолынан Пима жолына дейінгі екі мильдік бөлік, ол бүкіл 61 мильдік маршруттың толық аяқталғанын білдірді. Бағдарлама басталғаннан бері көп сынға ұшырады және 2010 жылы аяқталды.
Arizona State Route 101 (SR 101) or Loop 101 is a semi beltway looping around the Phoenix Metropolitan Area in central Arizona, United States. It connects several suburbs of Phoenix, including Tolleson, Glendale, Peoria, Scottsdale, Mesa, Tempe, and Chandler. Construction began in the late 1980s and was completed in 2002. The freeway was originally assigned two different route numbers along its path: The Agua Fria Freeway portion was initially designated as SR 417, and the Pima/Price Freeway portion was initially designated as SR 117. The Loop 101 designation was first assigned on December 18, 1987, at which time the South Mountain Freeway and the portion of the San Tan Freeway between I 10 and Price Road were also designated to be part of Loop 101. On July 19, 1991, the proposed South Mountain Freeway was renumbered as part of Loop 202. The San Tan Freeway portion of Loop 101 has never officially been renumbered, though this freeway section has been signed as Loop 202 since its opening. In 1990, after several years of negotiation with the Salt River Pima–Maricopa Indian Community, the state of Arizona paid the tribe $247 million for right of way for the nine mile eastern leg of Loop 101 from Via Linda to the north bank of the Salt River. The resulting alignment kept all four corners of each interchange on tribal land, allowing the community to control and benefit from development. The tribe formed a development arm, Salt River DevCo, to manage these and other community developable properties. Loop 101 was built in stages from 1988 to 2002. The first segment of Loop 101 opened in November 1988, consisting of the two mile stretch from Peoria Avenue to Northern Avenue in Peoria. Throughout the next 14 years, the other 59 miles of the route would be built including the interchanges with I 10, I 17, both Loop 202 Freeways, and the US 60. The final segment that was built was the two mile stretch from Scottsdale Road to Pima Road in Scottsdale that opened in April 2002, marking the full completion of the entire 61 mile route. There had been much criticism of the program since its inception, and it ended in 2010.
2007 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Жақында жасалған жетістіктер
2007-2011 жылдар аралығында HOV жолақтары әртүрлі кезеңдерде маршруттың бойында салынды. Бұл жобаға Солтүстік Феникстегі Loop 101 шығыс және SR 51 оңтүстік арасындағы, сондай-ақ Чандлердегі Loop 101 солтүстік және Loop 202 шығыс (Сантан автожолы) арасындағы тікелей HOV пандустарының құрылысы кірді. Глендейлдегі Мэриленд даңғылындағы HOV айырылысы 2013 жылдың қазанында салына бастап, 2014 жылдың наурызында аяқталды. 2014 жылдың тамызында Скотсдейлдегі Ши бульвары мен Loop 202 арасындағы 11 мильдік учаскеге әр бағытта төртінші жалпы мақсаттағы жолақ қосу жұмыстары басталды. Құрылыс 2016 жылдың қазан айында аяқталды. Феникстің солтүстік-шығысындағы 64-ші көше айырылысы 2008 жылы салынғаннан кейін 2015 жылдың мамырында ашылды. Бетани Хоум жолы 2019 жылдың ақпанында Аризона Кардиналдарының құрметіне Кардиналдар жолы деп өзгертілді. 2019 жылдың ақпанында Скотсдейл мен Феникстің солтүстік-шығысындағы Пима жолындағы I-17 мен 13 мильдік учаскеге әр бағытта төртінші жалпы мақсаттағы жолақ қосу жұмыстары басталды. Құрылыс 2022 жылдың қаңтарында аяқталды. 2019 жылдың мамырында Шығыс аңғарындағы Базалық жол мен Loop 202 (Сантан автожолы) арасындағы 6,4 мильдік учаскеге әр бағытта төртінші жалпы мақсаттағы жолақ қосу жұмыстары басталды. Құрылыс 2020 жылдың тамызында аяқталды. 2024 жылдың қаңтарында Ши бульвары мен Принцесс Драйв/Пима жолы арасындағы 4,5 мильдік учаскеге әр бағытта төртінші жалпы мақсаттағы жолақ қосу жұмыстары басталды. Құрылыс 2026 жылдың басында аяқталуы күтілуде.
Болашақ
Құрылыс 2024 жылдың күзінде бастауды жоспарлап отыр, бұл солтүстік-батыс аймағындағы 75-ші көшеден I-17 магистраліне дейінгі алты мильдік учаскеде әр бағытта төртінші жалпы қолданысқа арналған қатарды қосуға бағытталған. I-10 және I-10 шығыс арасындағы 101 айналмасының I-10 қиылысында тікелей HOV қатарларын қосу жоспарлануда. Құрылыстың 2025 жылы басталып, 2027 жылы аяқталуы күтілуде. Пеория қаласындағы Солтүстік даңғылының қиылысы дивергенттік алмасуға (DDI) жаңартылады. Бұл 101 айналмасындағы алғашқы DDI болады, құрылысы 2025 жылы басталып, 2027 жылы аяқталады деп жоспарлануда.