Кіріспе
Жаудың жанама от элементтерін жеңу үшін қолданылатын майдан тактикасы. Қарсы батареялық атыс (кейде қарсы атыс деп те аталады) – жаудың жанама от элементтерін (көптүрлі ракеталық жүйелер, артиллерия және минометтер), соның ішінде нысананы табу және басқару құрылымдарын жеңу үшін қолданылатын майдан тактикасы. Қарсы батареялық ұйымдастыру мен жауапкершілік елдер арасында әртүрлі болады, бірақ нысананы табу, жоспарлау, басқару және қарсы атуды қамтиды. Қарсы батареялық атыс Бірінші дүниежүзілік соғыста маңызды рөл атқарды. Қарсы батареялық радар келіп жатқан жанама отты анықтап, оның бастапқы нүктесін есептейді. Бұл орналасқан жер туралы мәліметтер байланыс арнасы арқылы достық күштерге жіберіледі, олар жаудың позицияларына оқ атып, олар қайта орналасудан бұрын (атып, жылжу тактикасының бір бөлігі) оларды жоюға тырысады. RAM қарсы жүйелері келіп жатқан ракета, артиллерия және миномет отын қадағалап, оқ-дәрілерді жоюға немесе нысана аумағына алдын ала ескерту беруге бағытталған.
Counter battery fire (sometimes called counter fire) is a battlefield tactic employed to defeat the enemy's indirect fire elements (multiple rocket launchers, artillery and mortars), including their target acquisition, as well as their command and control components. Counter battery arrangements and responsibilities vary between nations but involve target acquisition, planning and control, and counter fire. Counter battery fire rose to prominence in World War I. Counter battery radar detects incoming indirect fire and calculates its point of origin. That location data can be sent by a communications link to friendly forces, who can then fire on the enemy positions, hopefully before they can reposition (the "scoot" part of shoot and scoot tactics). Counter RAM systems track incoming rocket, artillery, and mortar fire and attempt to intercept and destroy the projectiles or provide early warning to the target area.
Өмірбаян
Жақыннан емес ату артиллерияның жау артиллериясынан зардап шегуін азайту үшін, артиллерияның жасырын жерден ату мүмкіндігін беру үшін енгізілді, осылайша оны табуды қиындатуға болады. Әскерлер мұндай іс-әрекеттер жасап жатқанда, қарсы шаралардың қажеттілігіне көңіл аз бөлінді. Шынында, жасырын орналасқан артиллерияны табудың жалғыз жолы желкендер немесе ауа шарларынан бақылау болуы мүмкін. Дегенмен, тиімді қарсы батареялық ату үшін бақылаудың бір ғана тәсілі жеткіліксіз. Қарсы батареялық (ҚБ) ату Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайда болды және өте жылдам дамыды. Сол соғыстан бері ҚБ, негізінен технологияның жетілуіне байланысты дамып келеді. ҚБ атысының нысанасы әдетте жаудың артиллериялық қарулары, реактивтік жүйелері және минометтері, сондай-ақ оларды пайдаланатын адамдар болып табылады. НАТО-ның ресми анықтамасына сәйкес, қарсы батарея – "жаудың оттық қолдау жүйесін жою немесе бейтараптандыру мақсатында жасалатын ату", бұл шаралар алдын ала немесе ден қоюға байланысты болуы мүмкін. Мұндай мақсатқа далалық артиллерия жүйесінің кез келген бөлігіне шабуыл жасау арқылы қол жеткізілуі мүмкін. Кейбір әскерлерде белгілі бір кезеңдерде ҚБ-ны қарсы бомбалау деп атаған, ал кейде қарсы минометтік ату жеке қарастырылған.
CB өртке қарсы басқару
Жаудың батареясын анықтаған сәтте дереу шабуыл жасау әрқашан тактикалық тұрғыдан дұрыс болмайды. Бұл жау батареяларын нысанаға алудағы қиындықтармен күшейеді. Мұнда көптеген факторлар бар, олардың маңыздылығы жағдайға қарай өзгеріп отырады. Нысанаға алудағы алғашқы мәселе – батареяны толығымен жою қиын, бірақ өздігінен басқарылатын артиллерияға қарсы «ақылды» оқ-дәрілер бұл жағдайды өзгерте алады. Анықтамада айтылғандай, «жою» – бір мүмкіндік, ал екіншісі – «нейтралдау»: батареяны уақытша тиімсіз немесе қолдануға жарамсыз ету, оны басып тастау немесе орын ауыстыруға мәжбүрлеу арқылы. Дегенмен, «басу» тек қарсы артиллериялық атыс жүрген кезде ғана сақталады, ал жау батареясы орын ауыстырса, оны қайта табу қажет. Кейде жау батареясының орнын тіркеп, кейінірек жою үшін қалдыру дұрыс. Контрбатареялық атысты қолданудағы тағы бір мәселе – нақты жағдайларда қолдануға болатын артиллериялық ресурстардың шектеулі болуы.
CB өрт сөндіру бөлімшелері
КБ теңдеуінің соңғы аспектісі – КБ оттық бөлімшелерінің және тиісті оқ-дәрілердің болуы. Әдетте бұл жалпы қолдау оттық бөлімшелері, бірақ егер олар қолжетімді болса және негізгі міндеттерімен толық айналыспаса, тікелей қолдау оттық бөлімшелері де қолданылуы мүмкін. Конвенциялық HE снарядтарымен бір жау батареясын тиімді жою үшін 5–10 батареяның шоғырланған атысы қажет болуы мүмкін. Сондықтан көптүрлі зымыранды атқылау жүйелерінің бағасы – олардың салыстырмалы түрде аз жүйелерден ауыр және шоғырланған шабуылды жеткізу мүмкіндігінде.
Қарсы шаралар
CB атысына қарсы шаралар тарих бойы дамып келді. Оларға мыналар жатады:
Бетонды нығайту. Бірінші дүниежүзілік соғыста тіпті ауыр артиллерия да бірнеше фут тереңдікке қазылып, жоғарыдан қорғалған. Бүгінде Солтүстік Корея артиллериясының CB атысына төзімділігі оның терең бекініп орналасуымен байланысты деп есептеледі. Жалпы, дәлдік қару-жарақтар қазудың тиімділігін азайтты. Оқтарды бронямен жабу. Жарылғыш қарулардан қорғану үшін толық броньды, өздігінен жүретін артиллериялық установкалар енгізілді. Атып, жылжу тактикасы, онда өздігінен жүретін артиллериялық көлік немесе сүйретілетін қару бір оқ немесе бірнеше оқ атып, дереу жылжуға көшеді. Бұл тактика алғаш рет Екінші дүниежүзілік соғыста кеңестік «Катюша» реактивтік артиллериялық жүйелерімен қолданылды. Тарату. Бір позициядағы қарулардың таралуын арттыру техникалық атыс басқару үшін компьютерлердің көмегімен жеңілдетілді. Өздігінен бақылау және бағдарлау мүмкіндігі бар қарулардың енгізілуі қару маневрлік аймақтары тұжырымдамасына әкелді, онда взводтар, бөлімдер немесе батареялар үздіксіз қозғалып отырады, бірақ мұның тұрақтылығы күмәнді. Жасыру. Оқ атып тұрған қарулар дыбыспен анықтау және радардан қашып құтыла алмайды, бірақ жасыру және шатастыру басқа әдістермен анықталу мүмкіндігін азайтады. Қарсы батареялық атысқа жауап беруге дайындық, яғни жаудың қарсы батареялық атысына өз қарсы батареялық атысымен жауап қайтару. Адам қалқаны. Артиллериялық құралдарды азаматтық халықтың арасына жасыру арқылы жаудың қарсы батареялық атысын тоқтатуға тырысу, себебі қарсы батареялық соққы азаматтық инфрақұрылымға зақым келтіріп, бейкүнә адамдардың өмірін құрбан етуі мүмкін деген болжамға негізделген. Қарулы емес азаматтарға берілген заңдық қорғау мұндай тактиканы әдетте соғыс қылмысы деп санайды. Әрине, далалық артиллерия жүйесінде көптеген мақсаттық нүктелер бар, оның ішінде жау артиллериясын анықтауға арналғандары да бар. Оларды шабуылдау жаудың CB мүмкіндіктерін айтарлықтай шектеуі мүмкін – қарсы шаралар.
Digging in. In World War I, even heavy artillery was dug in with several feet of overhead protection. Even today North Korean artillery is widely thought to be resistant to CB fire because of its deeply entrenched positions. More generally precision munitions have decreased the value of digging. Encasing guns in armour. Fully armoured self propelled guns were introduced to provide protection against conventional HE (High Explosive) fire. Shoot and scoot tactics, in which a self propelled artillery vehicle or towed gun fires a single round or salvo and immediately begins moving. Shoot and scoot tactics were first used in World War II by Soviet Katyusha rocket launchers. Spreading out. Increasing the dispersion of guns in a position has been aided by computers for technical fire control. Introduction of guns with self survey and orientation has led to the concept of gun maneuver areas where the troops, platoons or sections of a battery keep moving around, although it is questionable how sustainable this is. Concealment. While firing guns cannot escape sound ranging and radar detection, concealment and deception can reduce the likelihood of discovery from other methods. Counter battery fire, being prepared to reply to enemy counter battery fire with counter battery fire of your own. Human shields. The practice of embedding artillery assets within a civilian population to discourage enemy counter battery fire, based on the assumption that a counter battery strike would damage and destroy civilian infrastructures as well as killing innocent non combatants. The legal protections afforded to non combatants mean such tactics would generally constitute a war crime. Of course there are many potential target nodes in the field artillery system, including those dedicated to finding hostile artillery. Attacking these may significantly blind the enemy's CB capability—counter countermeasures.