Кіріспе

ISFiT – Норвегияның Тронхейм қаласында өтетін Халықаралық студенттік фестиваль, әлемдегі ең ірі тақырыптық фестиваль саналады. Шамамен 450 студент әлемнің түкпір-түкпірінен фестивальге қатысады. Фестиваль тақырыптары әр жыл сайын өзгеріп отырады, бірақ олар әрқашан халықаралық маңызы бар әлеуметтік және саяси мәселелерге арналған. ISFiT-тің мақсаты – пікір алмасу мен талқылау аласы, жаңа идеялардың туындайтын, достық қарым-қатынастардың орнап, құнды тәжірибе жиналатын орын болу. 1990 жылғы ISFiT-тің тақырыбы: «Өзгеріп келе жатқан Еуропа – Студенттер мен олардың университеттерінің рөлі мен жауапкершілігі қандай?» Бұл тақырып өте уақтылы болды, себебі Берлин қабырғасы фестиваль өтетінге дейін құлап үлкерді. Фестивальді Гро Харлем Брунтланд ашты. ISFiT Будапешттен және Парижден екі пойыз ұйымдастырып, олармен Еуропаның түкпір-түкпірінен 375 студентті Тронхеймге жеткізді. Көптеген қатысушылар үшін бұл темір қоршаудан тыс жасаған алғашқы саяхат болды. Кейін бұл пойыз сапары «ISFiT Rail» деп аталды. 1992 жылы ISFiT әлемдік деңгейде танымал атын қалыптастырды. Тронхеймге әлемнің түкпір-түкпірінен 4300-ден астам студент өтініш білдірді. Фестивальді Норвегияның білім және ғылым министрі Гудмунд Хернес ашты. 1994 жылы Далай-лама ISFiT-ке арнайы өкілдерінің шақыруымен келді. Олар Үндістанға барып, оның кеңсесінің алдында бірнеше күн күтіп, 10 минуттық кездесуге қол жеткізді. Ол: «Басқа кездесулерімді жоққа шығарыңдар. Бұл маңыздырақ» деген жауап бергені хабарланды. 1994 жылы ISFiT қаржылық қолдау көрсетуді бастады, соның арқасында фестивальге одан да көп елден қатысушылар келе алды. Далай-лама фестивальге екінші рет 2015 жылы келді. 1997 жылы алғаш рет «Диалогтық топтар» ұйымдастырылды. Содан бері Диалогтық топтар – қатысушылардың түрлі тараптардан келгендері үшін бейтарап алауда кездесіп, өзара тәжірибе алмасып, дау-жанжалды мәселелерді шешу жолдарын талқылайтын семинар болып табылады. 1999 жылы алғаш рет «Студенттік бейбітшілік сыйлығы» табысталды. Содан бері бұл сыйлық барлық норвегиялық студенттердің атынан екі жылда бір рет беріледі. Алғашқы лауреат – Шығыс Тимордан келген Антеро Бенедито да Силва. Ол индонезиялық басқыншылыққа қарсы күресі үшін бұл сыйлыққа ие болды. ISFiT-ке көптеген әлемдік тұлғалар қатысты, олардың ішінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бұрынғы бас директоры Гро Харлем Брунтланд және Нобель сыйлығының лауреаттары Хосе Рамос Хорта, Вангари Маатай, Десмонд Туту, Бетти Уильямс және Ширин Эбади бар. Бұрынғы АҚШ президенті Билл Клинтон бейнеконференция арқылы қатысты. 2003 жылдан бері фестивальге жүзден астам елден қатысушылар келіп қатысуда.

2009 жыл

ISFiT 2009 20 ақпаннан 1 наурызға дейін Норвегияның Тронхейм қаласында өтті. Бұл ISFiT фестивалінің 10-шы мәрте өткізілуі болды, алғашқы фестиваль 1990 жылы ұйымдастырылған. ISFiT – тақырыптық бағыты бар әлемдегі ең ірі студенттік фестивальдердің бірі. Фестивальге бүкіл әлемнен шамамен 450 студент қатысты. Тронхеймде 350-ден астам студент фестивальді ұйымдастыруға ерікті түрде көмектесті. Нобель бейбіт сыйлығының лауреаттары Десмонд Туту, доктор Ширин Эбади және Бетти Уильямс фестивальдегі негізгі спикерлердің қатарында болды. ISFiT 2009 фестивалінің тақырыбы – бейбітшілік құру. Тақырыптық бағыт фестиваль барысындағы семинарлар мен кездесулерде, сондай-ақ мәдени бағдарламада көрсетілді. Тақырыпқа арналған құжатта былай делінген: «ISFiT 2009 бейбітшілік құруды – тұрақты және берік бейбітшілікті орнатуға бағытталған, соғыстың болмауынан гөрі маңыздырақ ұзақ мерзімді процесс ретінде қарастырады. Бейбітшілік құру бейбіт дамудың негізін қалауға, сондай-ақ қоғамның қақтығыстарды бейбіт жолмен шешу қабілетін арттыруға көмектеседі. ISFiT 2009 бейбітшілік құруды алдын алу және қайта құру процесі деп санайды. Бейбітшілік құру әртүрлі деңгейде – әлемдік, аймақтық, ұлттық, жергілікті және жеке адамдар арасындағы қарым-қатынаста жүзеге асырылады». 2009 жылғы Диалогтық топтар ISFiT 2009 фестиваліне 10 күн бұрын Рёрос қаласындағы семинардан басталды және Тронхеймдегі фестивальде жалғасты. 2009 жылы Израиль/Палестина, Кипр және Грузия/Абхазиядан келген студенттер Диалогтық топтарға қатысуға шақырылды. Семинарлар мен диалогтық топтардан басқа, фестивальде бірнеше лекциялар мен тақырыптық кездесулер, концерттер, көрмелер және өнер көрсетілімдері ұйымдастырылды. Барлық фестиваль қатысушылары семинарларға қатысады. Семинарларда фестиваль тақырыбы әртүрлі форматта талқыланды. ISFiT 2009 семинарлары:
01. Бейбітшілік тұжырымдамасы
02. Қару-жарақ және технология
03. Үкіметтік жүйелер
04. Халықаралық сауда
05. Денсаулық – қақтығыстарды емдеу
06. Балалар – қоғамдағы үнсіз дауыстар
07. Бейбітшілік үшін түсірілген фильмдер мен фотосуреттер
08. Бейбітшілікті сақтау
09. Дінің бейбітшілікке сенімі
10. Спорт – ортақ құндылықты құру ма?
11. Адам құқықтары
12. Демобилизация, қарусыздандыру және қайта интеграция
13. Әйелдер
14. Көші-қон арқылы даму
15. Энергия және технология
16. Музыка – бейбітшілікке арналған джем-сессия
17. Студенттік бейбітшілік қозғалысы

Мәдениет бағдарламасы

ISFiT – фестиваль мен конференцияның үйлесімі, 1990 жылы басталып, содан бері кең мәдени бағдарлама ұсынып келеді. ISFiT халықаралық фестиваль және кездесу алабы болып табылады, ал мәдени бағдарламасы осы ерекшелігімен көзге түседі. Мәдени бағдарлама қатысушыларға мәдени тосқауылдарды бұзуға мүмкіндік беретін кеңістік құрайды. ISFiT концерттер, көркем өнер және сахналық өнер ұсынады. Фестивальдің ашылуы мен жабылуында, сондай-ақ Студенттердің бейбітшілік сыйлығын табыстау рәсімі ұйымдастырылады. ISFiT кезеңінде студенттік қоғамда да, Нидарос соборы сияқты басқа да алаңдарда түрлі концерттер өткізіледі. ISFiT "қазіргі заманның көшбасшылары ертеңгі күнгі көшбасшылармен кездесетін" орын болуға тырысады. ISFiT аясында бірнеше пленарлық сессиялар өтеді. Пленарлық сессиялар – шабыттанып, білім алып, жаһандық мәселелерді талқылап, өз пікірлеріңізді жеткізе алатын орын.

Семинарлар

Семинарлар әртүрлі елдерден келген 20-30 студенттен құралған шағын топтардан тұрады. Семинарлар барысында қатысушылар бірлесіп, семинар тақырыбын, сондай-ақ мәдени ерекшеліктер мен ұқсастықтарды әртүрлі әдістер арқылы меңгереді. Семинарларда сонымен қатар, әлемнің түкпір-түкпірінен келген белгілі және білімді мамандарды шақырып, пікірталас пен талқылауды ұйымдастыруға мүмкіндік бар.

Студенттік бейбітшілік сыйлығы

Студенттік бейбітшілік сыйлығы екі жылда бір рет бейбітшілік құруға және адам құқықтарын ілгерілетуге маңызды үлес қосқан студентке немесе студенттік ұйымға табыс етіледі. Сыйлық барлық норвегиялық студенттердің атынан беріледі және оны Тронхеймдегі Студенттік бейбітшілік сыйлығының хатшылығы басқарады, ол ISFiT ұйымының құрамында болып табылады. Хатшылық Норвегиядағы университеттер мен колледждерден өкілдер құрамына енген ұлттық ұсыну комитетін тағайындайды, сондай-ақ сыйлықты таңдайтын тәуелсіз Бейбітшілік сыйлығы комитетін құрайды. Сыйлық табыстау рәсімі ISFiT аясында өтеді және фестивальдің маңызды шараларының бірі болып есептеледі.

Диалогтық топтар

Диалогтық топтар – бейбітшілікті құруға бағытталған іс жүзіндегі бастама. Диалогтық топтар түрлі дау-жанжалдардың тараптарынан келген студенттерді тәжірибе алмасу және диалог үшін тең құқықтарда кездесуге шақырады. 1997 жылдан бері Оңтүстік Африка, Гватемала, Солтүстік Ирландия, Колумбия, Косово, Руанда, Кашмир, Израиль, Палестина, Шри-Ланка, Балқан аймағы, Ресей/Чечня, Украина, Иран/АҚШ, Эфиопия/Эритрея, Судан, Ұлы көлдер аймағы (Руанда, Бурунди, Уганда және Конго), Әзербайжан/Армения, Грузия/Абхазия және Кипр елдерінен өкілдер қатысып келеді. Диалогты жүргізушілер мен модераторлар – Тронхейм қаласындағы Норвегия ғылым және технология университетінің студенттері. Олар диалогты конструктивті коммуникация мен қақтығыстарды шешу құралы ретінде қолдану бойынша теориялық және практикалық оқытудан өтті. Семинардың кейбір бөлімдерінде сыртқы сарапшылар мен кәсіби делдалдар да жұмыс істейді.