Макрайчи қоймасы: Сингапурдың тарихы мен табиғаты

Кіріспе

Макричи су қоймасы – Сингапурдың ең көне су қоймасы. Бұл су қоймасы 1868 жылы топырақтан жасалған бөгет арқылы су жинау арқылы аяқталды және бастапқыда Impounding Reservoir немесе Томсон су қоймасы деп аталды.

Тарих

XIX ғасырдың басына дейін Сингапур аралының басым бөлігі біріншілік орманмен жабылған еді. 1819 жылы британдықтар Сингапурде бекініс құрғаннан кейін және коммерциялық қызмет дами бастағаннан кейін, тұщы суға қажеттілік туды. Алайда, бекініске алғашқы тұщы су жеткізілуіне ондаған жылдар кетті. Джеймс Макричи (26 қыркүйек 1847 – 26 сәуір 1895) 1883 жылдан 1895 жылға дейін Сингапур қалалық комиссиясының қалалық инженеры болды. Алғашқы "шетелдік талант" иегері Макричи инженерлік мансабын Шотландияда бастап, Сингапурға келгенге дейін Үндістан, Жапония және Бразилияда жұмыс істеді. Қалалық инженер ретіндегі көптеген жетістіктерінің ішінде ол 1891-94 жылдары Сингапурдің алғашқы су қоймасын – «Су жинау қоймасын» жаңартуымен және кеңейтуімен ең танымал. 1922 жылы оның құрметіне су қоймасының аты өзгертілді. 1927 жылы Жохор сұлтанымен су шарты жасалды және Сингапур 1930 жылы Жохордағы Гунонг Пулай су жобасынан тазартылған су ала бастады. Макричи су қоймасының құрылысы аймақтағы орманды жоюды тоқтатты. Су қоймасын қоршаған орман су жиналатын қорық ретінде қорғауға алынды. Пирс және Жоғарғы Селетар су қоймаларының (бұрынғы Селетар су қоймасы) айналасындағы орманды аумақтар да осы су қоймалары салынып біткен кезде қорғауға алынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, жапондық әскерлер Букит-Тиманы британдықтардан басып алғаннан кейін, су қоймасы олардың көз алдында болды. Олар оны көп ұзамай сәтті басып алғанмен, жапондықтар су қоймасынан су беруді тоқтатқан жоқ, бірақ су қоймасының сорғы станциялары сияқты құрылыстарына келген шағын зақымдар нәтижесінде көп су қалаға жеткізілмей жоғалды. Сол кезде қалада шамамен бір миллион британдық әскер мен босқындар болды және оларға тұрақты су көзі өте қажет еді. Британдықтар капитуляциялағаннан және Жапон әскері Сингапурды басып алғаннан кейін, Жапон императорлық армиясы (ЖИА) Макричи су қоймасын қоршаған тығыз орманның ортасында Синто киіз үйін – Сёнан Дзиндзяны салды. 1945 жылы Сингапурді британдық әскерлер қайта басып алған кезде киіз үй британдық солдаттар немесе жапондықтардың өздері тарапынан қиратылды. Оның қираған қалдықтары бүгінгі күнге дейін сақталған, бірақ ол шектеулі кіруге рұқсат етілген табиғи қорықта орналасқан және келушілер қауіпсіздік себептерімен оған жетуге тырыспауы керек. Ұлттық мұра тақтасы 2002 жылы осы орынды тарихи ескерткіш деп жариялады, бірақ оны дамыту немесе қорғау жоспарлары әлі жарияланбаған.

Before the early 19th century, most of the main island of Singapore was covered with primary forest. Soon after the British established a settlement in Singapore in 1819 and commercial activity took root, there was a demand for fresh water. However, it was decades before the settlement's first fresh water supply was established. James MacRitchie (26 September 1847 – 26 April 1895) was Municipal Engineer to the Singapore Municipal Commission from 1883 to 1895. An original ‘foreign talent’, MacRitchie began his engineering career in Scotland and worked in India, Japan and Brazil before Singapore. Among his many accomplishments as municipal engineer, he is best known for the upgrading and expansion of Singapore's first reservoir, known as the Impounding Reservoir, in 1891 94. The reservoir was renamed in his honour in 1922. In 1927, a water treaty was signed with the Sultan of Johor and Singapore started receiving treated water from the Gunong Pulai water project Johor in 1930. The construction of MacRitchie Reservoir brought deforestation around the area to a halt. The forest surrounding the reservoir has been protected as a water catchment reserve. The forested areas surrounding the other two reservoirs, Pierce Reservoir and Upper Seletar Reservoir (formerly Seletar Reservoir), were also protected when these reservoirs were developed. During World War II, after the invading Japanese troops seized Bukit Timah from the defending British, the reservoir lay just beyond in their sights. Although it was successfully captured intact shortly after, the Japanese did not cut off the water supply from the reservoir, although slight damage to the reservoir's facilities like the pumping stations meant much water was lost instead of being channelled to the city, by then crowded with almost one million British commanded troops and refugees, which was badly in need for a steady water source. After the British surrender and the subsequent Japanese occupation of Singapore, the Imperial Japanese Army (IJA) built a Shinto shrine, Syonan Jinja, in the middle of the dense forest surrounding MacRitchie Reservoir. When the British forces re occupied Singapore in 1945, the shrine was destroyed either by British soldiers, or by the Japanese themselves. Its ruins remain to this day but it is located in a restricted access nature reserve and visitors are asked not to try to reach it largely due to safety reasons. The National Heritage Board declared the site a Historic Site in 2002, although no plans have been made public to develop or to protect the site.

Қазіргі

Бүгінгі күні Орталық су жинау табиғи қорығында, әсіресе Макричи су қоймасының айналасында бір шаршы километрден астам біріншілік орман сақталған. 20-ғасырдағы плантациялардың қалдықтары – орман ағаштарын әлі күнге дейін Макричи су қоймасының шетінде көруге болады. Макричи су қоймасының шетімен бойлап жағажайлар мен орманды аралайтын жолдар салынған. Олардың ұзындығы 3 км-ден 11 км-ге дейін жетеді. Жағажайлар бойында орналасқан түсіндірме тақтайшалар Макричи орман шетімен өздігінен экскурсия жасауға мүмкіндік береді. Макричи су қоймасының айналасындағы жағажай, Орталық су жинау табиғи қорығы аумағындағы екіншілік орманнан өтіп, келушілерге қызықты саяхат сыйлайды. Су қоймасын құшалап жатқан жағажай тұщы су фаунасын зерттеуге қолайлы жағдай жасайды. Құмырсқа гүлі (Macaranga bancana) және қапшық гүлдері осы аймақта кең таралған. Жағажайдан басқа, танымал орындардың бірі – HSBC TreeTop Walk, ол Букит Пирс және Букит Каланг ең биік екі нүктесін байланыстыратын 250 метрлік әуедегі аспалы көпір. Көпір 2004 жылдың шілдесінде аяқталды, ал TreeTop Walk ресми түрде 2004 жылдың 5 қарашасында ашылды. Биіктігі 25 метр болатын бұл құрылыс келушілерге Үстіңгі Пирс су қоймасының және айналасындағы жасыл тропикалық орманның панорамалық көрінісін ұсынады. Jelutong мұнарасы да Сингапур аралы елдік клубының гольф алаңына және Макричи су қоймасына көрініс ашады. 3,2 км және 4,8 км жолдар әлі күнге дейін түрлі мектеп аралық жарыстарда кросс-кантри жүгіруге пайдаланылады. Мектептерді су спорты түрлері – каноэ және байдаркамен айналысу үшін су қоймасын пайдаланатынын көруге болады. Онда жыл сайын бірнеше жарыстар өткізіледі.