Кіріспе
Британдық-австралиялық гребуші және жаттықтырушы
Стивен Фэрбэрн (25 тамыз 1862 – 16 мамыр 1938) – гребуші және 20 ғасырдың басындағы жылдары Жесус колледжінің қайық клубында, Кембридж университетінде, Темза гребу клубында және Лондон гребу клубындағы ықпалды жаттықтырушы. Ол 1925 жылы беделді «Head of the River Race» жарысын құрды.
Ерте өмір
Фэрберн 1862 жылғы 25 тамызда Виктория штатының Тоорак қаласында дүниеге келген. Ол Вирджиния мен Джордж Фэрберннің ұлы. Шотландияда туған әкесі бай мал шаруашылығымен айналысқан, оның үлкен мал фермалары болған және ол өзінің бизнес серіктесі Джордж Армейдждің қызына үйленген. Фэрберн Мельбурндағы Уэсли колледжінде және Джилонг грамматикалық мектебінде оқыған. Ол гребля спортын ұнатып, сондай-ақ Австралиялық футбол және крикет бойынша жақсы ойыншы саналған. Оқуын аяқтаған жылы математикадан үздік нәтиже көрсетіп, мектептегі үлкендердің жетекшісі болған.
Қайықшы карьерасы
Фейрберн ағалары мен алты ағайындылары сияқты Иса колледжінің қайық клубында жүзіп жүрді. Иса колледжінің командаларында ол Кембридж университетінің дөңгелек жарыстарында және Хенли Корольдік регатасында жеңіске жетіп, 1885 жылғы Grand Challenge кубогын жеңіп алды. Ол сонымен қатар балғамен лақтыру және салмақ көтеруде бірінші курс студенттері арасындағы спорт жарыстарында жеңіске жетті. Ол әлем чемпионы Нед Ханланның керемет табыстарының құпиясы ұзақ соққы жасауында емес, керісінше, соққы кезінде аяқтарын тиімді пайдалануында екенін түсінді. Сондай-ақ, ол қайықтарға ұзын сырғанаушы орындықтарды орнатуды қолдады, бұл аяқтарын жақсы пайдалануға мүмкіндік береді. Фейрберннің байқаулары оны аяқ, арқа және қолдарды бір уақытта пайдаланатын революциялық еске беру стилін жасауға итермеледі. Ол сондай-ақ командаларға денелерін қатаң ережелерге сәйкес орналастыруға тым көп көңіл бөлмеу керектігін, керісінше, жеңіл, ағынмен қозғалыс жасау үшін жүзімдік қозғалысына назар аудару керектігін үйретті. Оның философиясы бойынша, жақсы орындалғанда, қайықпен жүзу керемет ләззатты тәжірибе болуы керек. Оның жаттықтырушылықтың барлық осы ерекшеліктері "Fairbairnism" деп аталады. Фейрбайрнизм – еске беру стилін немесе жаттықтыру философиясын жақсы сипаттай ма деген мәселе бойынша қайықпен жүзу жаттықтырушылары мен тарихшылар арасында пікірталас жалғасуда.
Ықпал
Фейрберн – берік пікірлері мен зор харизматтылығымен көзге түскен, дәстүрге қарсы шыққан тұлға еді. Оның және оның әдістеріне қатысты пікірлер көбінесе екі полюске бөлінетін. Фейрберн көптеген адамдармен хат алмасып, жаттықтыру ісі туралы төрт томдық еңбек жазды, соның салдарынан оның көзқарастары әлемдік жаттықтырушылардың көптеген өкілдері тарапынан қабылданып, қолдау тапты. 1920-1930 жылдары көптеген жаттықтырушылар оның жолын толығымен ұстанды. Дегенмен, басқалары Фейрбернизмді «Ағылшын православиесі» стилінің қағидаларына қайшы деп есептеді. Ондай бақылаушылар үшін Фейрберннің командалары ұқыпсыздықпен еске түсті. «Православие» мен «Фейрбернизм» арасындағы тартыс 1940 жылдары көбінесе жойылды. Фейрберннің кітаптары жиналып, 1951 және 1990 жылдары қайта басылды.
Оқыту әдістемесі
Фейрберн қашықтықтан жаттығудың пайдасына берілген адам болды; оның философиясының бір бөлігі – "миляж чемпиондарды жасайды" еді. Сондықтан ол қысқы жаттығудың соңына қарай уақытқа қарсы ұзақ қашықтықта жарысу концепциясын жасады, осылайша командаларды ұзақ дистанцияда жаттығуға ынталандырды. 1926 жылы ол Лондонның Темза өзеніндегі Чемпиондық трассада жыл сайын өткізілетін ерлердің сегіздігінен тұратын "Head of the River Race" жарысын құрды. Сол сияқты ол Кам өзенінде жыл сайын өткізілетін жарысқа кубок сыйлады. "Фейрберн кубогы" (көбінесе "Фейрбернс" деп аталады) – Кембридж университетінің Майклмас толық семестрінің аяқталуынан кейінгі бірінші бейсенбі және жұма күндері (әдетте желтоқсанның басында) өткізілетін жыл сайынғы жарыс. Жарысты Кембридж қаласындағы Иисус колледжінің қайық клубы ұйымдастырады.
Ескерткіш
Фэрбэрн 1938 жылғы 16 мамырда Лондонда қайтыс болды. Оның күл-талқаны Иса колледжінің ғимараттарының көлеңкесінде жатыр. Колледжде Джеймс Куинннің суреті ілінген. Куинннің портретінің көшірмесі Темза ескек клубының Путнидегі үйінде ілінген. Фэрбэрнге арналған ескерткіш Путни мен Хаммерсмит арасында Темзаның оңтүстік жағалауында орналасқан. Бұл ескерткіш, «Мильдік белгі» деп белгілі тас обелиск, Чемпионат трассасының Путни басынан бір миль қашықтықта орналасқан. Қайық жарысы мен Уингфилд Скаллс жарысында Мильдік белгі ресми аралық уақытты тіркеу нүктесі болып табылады және ол Өзен бас жарысының мәресіне бір мильді көрсетеді. Джордж Дринкуотердің Фэрбэрннің қоладан жасалған бюсті – Өзен бас жарысының жеңімпазына берілетін жүлде. 2010 жылы Фэрбэрн Rowing Victoria Даңқ залына енгізілді.
Жеке өмір
Фэрберн 1891 жылдың 18 қарашасында Виктория штатының Мельбурн қаласындағы Тооракта Сидней Шарвудтың қызы Элеонор Шарвудқа үйленді. Олардың үлкен ұлы Иан Фэрберн 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ескек құрастырушы ретінде қатысты және трасттық қорды ұйымдастырушы, қаржыгер болды. Олардың екінші ұлы Сидней Фэрберн крикетші және Ұлыбритания армиясының офицері болды. Стив Фэрберннің туған інісі Джордж Эрик Фэрберн 1908 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында күміс медаль жеңіп алды.