Кіріспе

Джеймс өзені мен Канава каналы – Вирджиния штатында салынып жатқан, Вирджинияның батыс округтері мен жағалау арасындағы жолаушылар мен жүктерді су арқылы тасымалдауды жеңілдетуге арналған канал еді. Көбінесе оның сүйрейтін жолы сол бағыт бойынша салынған темір жолдың жол төсенішіне айналды. Джордж Вашингтонның ынтасымен канал жобасы 1785 жылы «Джеймс өзені компаниясы» ретінде басталды, кейін «Джеймс өзені және Канава каналы компаниясы» арқылы қайта жандандырылды. Бұл жоба өте қымбатқа түсті, бірнеше рет қаржылық қиындықтарға тап болды және су тасқындарынан жиі зардап шекті. Вирджиния штатының «Қоғамдық жұмыстар жөніндегі кеңесі» арқылы қаржыландырылса да, 1851 жылға дейін жартылай ғана аяқталды және Ботетурт округіндегі Бьюкененге жетті. Батысқа қарайғы кеңейту жұмыстары тоқтаған кезде, темір жолдар каналдан гөрі тиімдірек көлік құралы ретінде озып кетті. Американдық Азамат соғысынан кейін, соғысқа қираған штаттан немесе жеке көздерден құрылысты қайта бастауға қаражат табылған жоқ. Жоба темір жол бәсекесіне төтеп бере алмады және 1877 жылы болған күшті су тасқынынан зардап шегіп, тоқтап қалды. Соңында оның құқығы сатып алынды және жаңа Ричмонд және Аллегани темір жолы каналды негізінен бөлшектеп, бұрынғы сүйрейтін жолға рельстер төседі. 1890 жылдары R&A Чесапик және Огайо темір жолының бір бөлігіне айналды, ол бұрынғы канал бағытының көп бөлігін Батыс Вирджинияның битумды көмірін шығысқа қарай, Хэмптон-Роудс көмір портына жеткізетін маңызды желіге айналдырды, одан көмір әлемдік экспортқа жөнелтілді.

Жолды жоспарлау

Джеймс өзені мен Канава каналы – Джордж Вашингтон жас кезінде, қазіргі Батыс Вирджиния, Кентукки және Огайо өзенінің солтүстік жағалауын құраған Батыс Вирджиния тауларын зерттеген кезде алғаш ұсынған жоба болды. Ол батысқа су жолын ашудың жолын іздеді. Ол Вирджинияның бірнеше жылдан кейін АҚШ ретінде қалыптасатын экономикалық қуатқа айналуына осының көмектесетініне сенді. Сол кезде су жолдары – сауданың басты артериялары еді. Колониялардың шығыс жағалауындағы алғашқы даму көбінесе өзендердің құлау сызығында (кеме жүзе алатын шегінде) аяқталар еді, олар үлкен шығанақтарға (мысалы, Делавэр және Чесапик) құятын. Вирджиниядағы осындай алғашқы елді мекендерге қазіргі Потомак өзеніндегі Александрия, Раппаханнок өзеніндегі Фредериксбург, Джеймс өзеніндегі Ричмонд және Линчбург, ал Аппоматтокс өзеніндегі Петерсбург кіретін. Ол кезде Огайо өзені Миссисипи өзеніне, ал ол Мексика шығанағына құятыны белгілі болды. Сондай-ақ, Аллегей таулары Шығыс континенттік бөліністі құрайтыны және екі ірі су алабы арасында кемемен жүзуге болатын ішкі су жолы болмағаны мәлім болды. 1772 жылға қарай Вашингтон Потомак және Джеймс өзендерін батыс өзендерімен байланыстыруға болатын каналдар салуға ең қолайлы жерлер деп анықтады. Оның басымдығы Джеймс өзені болды, себебі Потомак Пенсильваниямен шектесетін аймақтарға бағытталған өзендерге алып келетін, сонымен қатар Мэрилендке де пайдалы болар еді. Джеймс өзені Канахва өзенімен (қазіргі Батыс Вирджиния) біріктірілуі мүмкін еді және тек Вирджинияның мүддесіне қызмет ететін, ол оның басымдығы еді. 1785 жылы Джеймс өзені компаниясы құрылды, оның құрметті президенті ретінде бұрынғы Тәуелсіздік соғысының бас қолбасшысы Джордж Вашингтон тағайындалды, Ричмондтағы сарқырамалардың айналасына шлюздер салу үшін. Ол кезде Вашингтон жаңа мемлекеттің істеріне толыққанды белсенділік таныстырып, 1789 жылы елдің тұңғыш президенті болып сайланды.

Құрылыс

Джордж Вашингтон, Эдмунд Рэндольф және Джон Маршалл сияқты тұлғалардың қолдауымен 1790 жылы Джеймс өзен компаниясы АҚШ-тағы алғашқы сауда каналы ретінде ашылды. Вирджиния штатының Ричмонд қаласынан Вестхэм қаласына дейін 7 мильге (11 км) созылып, Джеймс өзенімен қатар жүрді. Бұл канал Джеймс өзені арқылы Ричмондқа дейін тасымалданатын тамақ өнімдерін жеткізуге көмектесті. Каналдағы кемелердің көпшілігі пакеттік кемелер болатын, олар кішкентай қайықтарға қарағанда көбірек су тартып, жылқылар мен еселдердің көмегімен каналдың жағалауымен тартылатын. Өзеннің таяз жерлерінде кемелердің өтуі үшін шлюздер (құлыптар) орнатылды. Америка Тәуелсіздік соғысы мен 1812 жылғы соғыс құрылыс жұмыстарын баяулатты. Вирджиния штатының Пьемонт аймағының тасты жерінен өту қиын болды, ол жағалау жазығы мен таулардың арасындағы көліктік торап. Ричмондтағы Санкт-Петерс шіркеуінің алғашқы қауымы көбінесе канал құрылысында жұмыс істеген ирланд иммигранттарынан құралды. Ирландиялық жұмысшылардың көпшілігі суықтан қаза болғаннан кейін, олардың орнына канал бағытындағы плантация иелерінен жалданып алынған африкалық құлдар жұмыс істеді. Бірнеше жылдан кейін жұмыс тоқтағаннан соң, канал компаниясы банкротқа ұшырап, жобадан бас тартты. 1820 жылы Вирджиния штаты жобаны өз бақылауына алып, Вирджиния мемлекеттік жұмыстар жөніндегі кеңесі арқылы қаржыландырып, құрылысты қайта бастады. Жұмыс қайтадан тоқтады, содан кейін 1835 жылы жаңа Джеймс өзені және Канахва компаниясы бас инженер болып тағайындалған судья Бенджамин Райт басшылығымен қайта жаңғыртылды. Оған ұлы Саймон Райт, Чарльз Элет-младший және Дэниел Ливермор көмектесті. 1840 жылы канал Линчбургке дейін салынды. Сол жылы президент болып сайланған Уильям Генри Харрисон каналды пайдалануға берді. 1847 жылы Уолтер В. Гвинн бас инженер болып тағайындалды, ал Эдвард Лорейн оның көмекшісі болды. 1851 жылға қарай канал Ричмондтан батысқа қарай 196,5 мильге (316 км) дейін ұзартылды. Онда оны Джеймс өзені мен Канахва автожолына қосу жоспарланған, бұл таулардың ең қиын өтетін бөліктері арқылы өтуге мүмкіндік береді. Мақсаты – Канахва өзеніне жету, ол бүгінгі Чарльстон қаласынан (Батыс Вирджиния штаты) шығысқа қарай 30 миль (48 км) қашықтықта орналасқан. Тасымалдау қажеттілігі осы бағыттағы теміржолдармен бәсекелесуді қиын етісті. Азамат соғысы теміржол құрылысын кейінге шегерді. Алайда, соғыс салдарынан және канал арқылы сауданың тоқтауы оған үлкен зиян келтірді.

Темір жолдармен бәсекелестік

Темір жолдар 1830 жылдары, канал құрылысының ортасында, көліктің тиімді түрі ретінде пайда бола бастады. Азамат соғысында (1861–1865) қызмет еткеннен кейін бұрынғы Конфедерация генералы Армистед Линдсей Лонг бас инженер болып тағайындалғанмен, соғыс кезінде каналға келген зақымдар толыққанды жөнделмеді. 1873 жылы Чесапик және Огайо темір жолы Огайо өзеніне дейін салынғанда, каналдың тағдыры белгілі болды. 1876 жылы Джеймс өзені және Канава каналы компаниясы Буканен және Клифтон Фордж темір жолын салуға уәкілеттік алды, осы арқылы каналдың батыс ұшын C&O темір жолымен байланыстыру жоспарланды. 1878 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы Джеймс Ривер және Канава компаниясына Буканен және Клифтон Фордж темір жолымен сотталғандардың еңбегін пайдалануға келісімшарт жасау құқығын берді. Бірақ, канал мен Буканен және Клифтон Фордж темір жолы Richmond және Allegheny Railroad компаниясына сатылды, олар каналдың жағалау бойында рельстер төседі. Бұл темір жол C&O компаниясына сатылып, Клифтон Форджды ірі шығыстан батысқа жүйелі темір жолдың бөлу орталығы ретінде орнатты, бұл алғашқы темір жолдар Чесапик пен Огайо компаниясының бірігуінен туындады. Бүгінде CSX пойыздары таулардан көмірмен жүктелген күйі, көбінесе "су деңгейі" бойынша ескі канал бағытымен Хэмптон Роудстағы Ньюпорт Ньюс портына қарай жүзеді. Букингем филиалы темір жолы, қысқа желілік темір жол, бұрынғы Вирджиния орталық темір жолы арқылы C&O темір жолының бастапқы бағытын, соның ішінде Таулық бөлімшесін пайдалануға жалға алды.

Ричмонд каналынан жүру

ХХ ғасырдың екінші жартысында ескі каналдың бөліктері, шлюздер және айналу алаптары Ричмонд, Линчбург және желі бойындағы басқа да нүктелерде жаңа қызығушылық тудырды. Ричмондтың жаңаруы мен оның жағалауын дамыту барысында каналдың бір бөлігі қайта жаңартылды. Джеймс өзені және Канахва каналы тарихи ауданы 1971 жылы Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Тарихи ауданға бір ғимарат, тоғыз нысан және 21 құрылым кірді. Каналдар мен Ричмонд қаласы туралы бірнеше тарихи көрмелер бойымен орналасқан. Келушілер сондай-ақ Уильям Бёрд паркіндегі Кариллонның артында орналасқан Три Майл шлюзін немесе Помпхаус паркін аралай алады. Бұл парк ескі канал жүйесіндегі 3 мильдік (5 км) белгіні көрсететін орын болған. Онда 18 ғасырға жататын ескі шлюздердің бөліктері, қақпа күзетшісінің үйі және 1901 жылғы Бёрд паркі насос станциясы деп аталатын қаланың тарихи су сорғы станциясы бар. Қала әкімдігі насос станциясын ескі би алаңын қалпына келтіру (алғашқы жоғарғы қабат қоғамдық шаралар үшін салынған) және ең көне бөлігін экскурсиялар үшін ашу арқылы қайтадан қоғамдық пайдалануға беру жоспарларын жасап жатыр. Парк балық аулауды және иттерді ұнататындарға танымал, ол Кеме жәрмеңкесіне жақын орналасқан. Каналдың Ричмонд бөлігінің батыс кіреберісі Гучленд округіндегі Сабот ауылының жанында, ал шығыс кіреберісі Ричмонд терең су терминалына жақын қалада орналасқан. Бошер бөгеті, 1835 жылы салынған құрылыс, қаланың батыс жағында орналасқан және жеткілікті су ағынын қамтамасыз етеді.

Қосқыш үйі

Вирджиния штатының Гучленд округіне қарасты Сидар-Пойнт маңында орналасқан тарихи үй. Ол шамамен 1836 жылы 7-ші шлюзді қамтамасыз ету үшін салынған және Джеймс өзені мен Канахва каналы жүйесіндегі соңғы сақшы үйі болып табылады.

Варнис-Фолс бөгеті

Варни-Фоллс бөгеті — Вирджиния штатының Ботетурт округіне қарасты Гилмор Миллс жанындағы Джеймс өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан тарихи шлюз және бөгет құрылысы.

Қалқа қалпына келтірілді

Джеймс өзенінің жағасындағы Биг-Айленд ауылында, Блю Ридж Парквей өзенді кесіп өтетін жерде, қайта жаңартылған шлюз бар. Амхерст округінде, өзеннен өтетін көпірдің солтүстігінде келушілер орталығы орналасқан. Канал шлюзі Джеймс өзенінің Бедфорд округі жағындағы Биг-Айлендте орналасқан, оған көпірдің астындағы жол мен жаяу жүргінші жолы арқылы қол жеткізуге болады.

Мидленд жолы

Батыс Вирджиния штаты арқылы бұрынғы Джеймс өзені және Канава жолының көп бөлігі бүгінде Мидленд Трейл деп аталады, ол Ұлттық көрнекті жол.

Вашингтон және Ли университеті

Джордж Вашингтон Вирджиния штатының Шенандоа аңғарындағы Либерти Холл академиясына 20 000 долларлық каналынан алынған акцияларды мұражай ретінде табыс етті. Осы сыйлық академияның атауын Вашингтон колледжіне өзгертуге себеп болды, ол қазіргі Вирджиния штатының Лексингтон қаласындағы Вашингтон және Ли университетіне айналды.