Кіріспе
MS DOS және Windows 9x жүйелеріндегі мәтін редакторы
NOTOC
MS DOS редакторы, көбінесе «редакциялау» немесе «edit.com» деп аталады, MS DOS 5.0 және одан кейінгі нұсқаларымен, сондай-ақ Windows-тың барлық 32 биттік x86 нұсқаларымен, Windows 11-ге дейін бірге келетін TUI мәтін редакторы. Ол MS DOS-тың ескі нұсқаларындағы стандартты редактор – Edlin-ді ығыстырады. MS DOS-та ол редактор режимінде іске қосылатын QBasic үшін бастапқы бағдарлама болды. Windows 95-тен бастап MS DOS редакторы дербес бағдарламаға айналды, себебі QBasic енді Windows-пен бірге жеткізілмеді. Редактор Windows 9x-те Windows Notepad-қа балама ретінде қолданылуы мүмкін, бірақ екеуі де тек кішкентай файлдармен жұмыс істеуге шектелген. MS DOS нұсқалары шамамен 300 [[килобайтқа дейін, қолданыстағы оперативтік жадтың көлеміне байланысты шектелген. Редактор 65 279 жолға дейін және шамамен 5 МБ көлемдегі файлдарды өңдеуге қабілетті.
Нұсқалар
Редактордың 1.0 нұсқасы MS DOS 5.00, PC DOS 5.0, OS/2 және Windows NT 4.0 жүйелерінде пайда болды. Бұл редакторлар QBasic 1.0-ға негізделген. Бұл нұсқа DOS жадының шегіне дейін тек бір файлды ғана аша алады. Сондай-ақ, ол тез көмек файлын бөлінген терезеде аша алады. Редактордың 1.1 нұсқасы MS DOS 6.0-да пайда болды. Ол QBasic 1.1-ді пайдаланады, бірақ редакторға жаңа мүмкіндіктер қосылмады. PC DOS 6 құрамына өңдеу командасы кірмейді. Оның орнына DOS E редакторы бар. Бұл редактор 7.0 нұсқасында тышқан мен мәзірлерді қолдау үшін жаңартылды. Редактордың 2.0 нұсқасы Windows 95 жүйесімен бірге дербес қосымша ретінде пайда болды, ол енді QBasic-ті қажет етпейді. Бұл нұсқа Windows 11-ге дейін Windows-тың барлық "x86" SKU-ларымен бірге келді. 16 биттік DOS қолданбасы болғандықтан, ол тікелей x64, IA 64 немесе ARM64 Windows нұсқаларында жұмыс істемейді. FreeDOS нұсқасын Shaun Raven әзірледі және ол GPL лицензиясымен лицензияланады.
Ерекшеліктері
MS DOS редакторы мәтіндік пайдаланушы интерфейсін қолданады және оның түс схемасын өзгертуге болады. Ол көп құжатты интерфейске ие, оның 2.0 нұсқасы (DOS 7 немесе Windows 9x құрамында келген) бір уақытта 9 файлға дейін аша алады, ал ескі нұсқалары (DOS 5 және 6 құрамында келген) тек бір файлмен ғана шектеледі. Экранды тік екіге бөлуге болады, бұл екі файлды бірдей көруге немесе бір файлдың әртүрлі бөлімдерін қарауға мүмкіндік береді. Ол файлдарды бинарлық режимде де аша алады, онда әр жолға белгілі бір сан әріп көрсетіледі, ал жаңа жолдар басқа әріптер сияқты қарастырылады. Бұл режимде әріптер он алтылық сан түрінде (0-9 және A-F) көрсетіледі. Редактор Unix жүйесіндегі жаңа жолдарды DOS жүйесіне сәйкес жаңа жолдарға түрлендіреді және тышқанды қолдайды. Осы мүмкіндіктердің кейбіреулері тек 2.0 нұсқасында ғана қосылған.