Кіріспе

Rhapsody музыка ағылымы қызметі 2016 жылғы ребрендингтен кейін қазіргі қызмет Napster ретінде жұмыс істейді.

Napster – Сиэтл қаласында, Вашингтон штаты, АҚШ орналасқан музыка ағылымы қызметі. 2016 жылға дейін қызмет ел ішінде Rhapsody деп белгілі болды, кейін Roxio-ның Napster қолданған таңбасымен бірдей Napster деп ребрендингтелді. Napster 2001 жылдың мамыр айында Listen.com компаниясы сатып алған Aladdin деп аталған аудио іздеу жүйесі ретінде басталып, сол жылдың желтоқсанында іске қосылған Rhapsody деп аталған жаңа ағылымы қызметінің негізі болды. Ашық музыка моделінің қағидаларына негізделген Rhapsody – ай сайынғы тұрақты төлем үшін үлкен цифрлық музыка кітапханасына шексіз қол жеткізуді ұсынатын, сұраныс бойынша музыкаға жазылым қызметінің алғашқысы болды. 2003 жылдың тамызында Apple-дың iTunes Store-ын іске қосуды күтіп отырған интернет-медиа гиганты RealNetworks Rhapsody-ді сатып алды. 2010 жылдың 6 сәуірінде Rhapsody бұрынғы RealNetworks компаниясынан бөлініп, дербес компания ретінде қайта іске қосылды. 2020 жылдың 25 тамызында Rhapsody International және Napster таңбасы виртуалды шындық концерттері компаниясы MelodyVR-ге 70 миллион долларға сатылды, ол сатып алудан кейін Napster Group PLC деп өз атауын өзгертті. 2022 жылдың 10 мамырында Napster Hivemind және Algorand компанияларына сатылды.

Алғашқы жылдары

1999 жылы Тим Браттон, Дж. П. Лестер, Сильвен Ребо, Александр Бруо, Ник Синкалья және Дейв Лэмптон жаңа ағынды аудио қозғалтқышын жасап шығарды. Бұл қозғалтқыш TuneTo.com радио қызметінде коммерциялық түрде пайдаланылды, сондай-ақ олардың "жұлдызды жұмырлық" деп аталған Аладдин прототипінде де қолданылды.

Рапсодия

2001 жылдың сәуірінде TuneTo.com компаниясын Listen.com сатып алды, ол Сан-Францискода автор және кәсіпкер Роб Рейд құрған, үлкен онлайн музыка каталогын жасаған стартап еді. 2001 жылдың жазы мен күзінде «Аладдин» Rhapsody музыка қызметіне айналды және 2001 жылдың 3 желтоқсанында іске қосылды. Rhapsody – ай сайынғы төлем үшін цифрлық музыканың кең кітапханасына шексіз қол жеткізуді ұсынатын алғашқы стримингтік музыкалық абоненттік қызметі болды, бұл «Ашық музыка моделі» сияқты бизнес теорияларымен қолдау тапқан ұғым. Іске қосылған кезде Rhapsody кітапханасы негізінен Naxos Records және бірнеше тәуелсіз лейблдердің музыкасын қамтыды. 2002 жылдың келесі айларында олар EMI, BMG, Warner Bros. Records және Sony компанияларынан лицензиялар алып, олардың музыкасын қызметке қосты. 2002 жылдың шілдесінде Rhapsody Universal Records-ты өз каталогына қосты, сол кездегі бес ірі жазба компаниясының соңғысымен келісім жасады. RealNetworks компаниясы 2003 жылдың 21 сәуірінде Listen.com компаниясын сатып алу жоспарларын жариялады, бұл iTunes Music Store-дың 2003 жылдың 28 сәуірінде ашылуына бір апта бұрын болды. Айналым 2003 жылдың 3 тамызында аяқталды. Сатып алынғаннан кейін қызмет қысқа уақытқа RealRhapsody деп аталды, бірақ кейін «Rhapsody» деп қайта аталды. 2004 жылға қарай, «Rhapsody Radish» сияқты аттармен пікірлермен ойнатылатын тізімдерді бөлісетін бірнеше блогтар пайда болды. 2007 жылдың соңында Music On the Go (MOG) Rhapsody-мен серіктестік құрып, Rhapsody абоненттеріне MOG арқылы Rhapsody мазмұнына қол жеткізуге мүмкіндік берді. 2007 жылдың тамызында RealNetworks Paramount-тың музыкалық MTV желісімен бірлесіп Rhapsody America атты бірлескен кәсіпорын құрды. Қызметтің негізгі бағдарламалық жасақтамасы MTV-нің Microsoft-пен серіктестікте әзірленген және тоқтатылған музыкалық қызметі Urge-ден алынды.

Бөлек өндіріс

2010 жылдың ақпан айында RealNetworks Rhapsody-ді толық тәуелсіз бизнеске қайта құру ниеті туралы хабарлады. Онлайн музыкаға жазылым қызметімен байланысты туындаған мәселелер компанияның бас директорын “маңызды шешімдер қабылдауға және бірқатар мәселелерді мұқият ойлауға” итермеледі. Осы кезеңде жазылым қызметін тоқтату мүмкіндігі қарастырылды, бірақ ол сол уақытта дұрыс шешім емес деп ойлады. Оның орнына, Rhapsody командасы қиын жағдайға тап болған компанияны жаңарту жолдарын іздеді және нәтижесінде RealNetworks компаниясының бас компаниясы болып қалды. Бұл өте тәуекелді шешім болды, себебі компания қолдауға мұқтаж еді, бірақ MTV Networks, Viacom және басқа да тәуелсіз компаниялардың қолдауын алды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Rhapsody жаңа логотип және жазылым бағаларын өзгерту арқылы жаңарту процесін бастады. 2011 жылдың қаңтарында Rhapsody президенті Джон Ирвин Reuters агенттігіне сұраныс бойынша музыкалық жазылым қызметінің 750 000-нан астам абоненті бар екенін, тәуелсіз компания ретінде құрылғаннан бері 100 000-нан астам абонент қосылғанын мәлімдеді. Сол кезде Rhapsody каталогында 11 000 000 ән болды. 2011 жылдың 3 тамызында Rhapsody үш жыл бұрын сатып алынған DRMed музыкасын екі айдан кейін қайта лицензиялауды тоқтату туралы хабарлады. 2011 жылдың 3 қазанында Rhapsody Napster компаниясын сатып алу жоспарларын жариялады, келісім қараша айында аяқталуы тиіс еді. 2014 жылдың 6 мамырында Rhapsody өзінің бас компаниясының алғашқы сыртқы инвестиция жасағанын және Dubset Media, Thefuture.fm стримингтік музыка желісінің операторының B раундына жетекшілік еткенін хабарлады. Келісім шарттары жарияланбады. 2016 жылдың 21 сәуірінде Rhapsody өзінің алғашқы бас директоры Майк Дэвисті тағайындады. Дэвис Rhapsody International компаниясының бірінші бас директоры, ол Rhapsody және Napster компанияларының бас компаниясы болып табылады.

Napster-дің брендін өзгерту

2016 жылдың 14 шілдесінде Rhapsody брендін Napster пайдасына тоқтатып, содан бері өзінің қызметін бүкіл әлемде Napster деп таныстыруда.

MelodyVR компаниясының сатып алуы

2020 жылдың 25 тамызында Napster виртуалды шындық концерттері компаниясы MelodyVR-ге сатылды.

Рапсодия MP3

Жазылым қызметіне қосымша, Rhapsody бұрын 256 кбит/с тұрақты бит жылдамдығымен MP3 файлдарын жеке сататын. Кейіннен Rhapsody жүктеп алуға арналған әндерді сатуды тоқтатып, негізгі ағымдық қызметіне көшті.

Rhapsody бағдарламалық жасақтамасы

Rhapsody Music Software – музыкалық жинақтарды ұйымдастыруға және оларды Rhapsody ақылы қызметімен MP3 портативті медиа плеерлерінде (PMP) синхрондауға көмектесетін тегін бағдарлама болды. Ол Apple Inc. компаниясының iTunes бағдарламалық қамтамасымен бәсекелесті. 2013 жылғы мәлімет бойынша, бағдарламалық қамтаманың соңғы нұсқасы Rhapsody 4. Rhapsody 5-тің шығарылымы кейінге қалдырылды, себебі Rhapsody өнімдер тобы компанияның болашақ сәттілігі мобильді қосымшаларда екенін сезінді және iOS (iPhone), Android, BlackBerry OS және Verizon Wireless қосымшалар дүкені үшін қосымшалар жасауға кірісті, олардың барлығы 2011 жылдан бастап қолжеткілі болды. Мобильді қосымшалар іске қосылғаннан кейін Rhapsody Music Software қолдаудан тоқтатылды.

DRM

2012 жылдан бастап жүктелген файлдардың қолданылуына шектеулер қойылады, бұл шектеулер Helix жүйесі арқылы қамтамасыз етіледі. Helix – Rhapsody платформасының AAC+ немесе WMA файлдарында қолданылатын цифрлық құқықтарды басқару технологиясы.