Кіріспе
Алан Дин Фостердің 1978 жылғы романы «Аң көзінің сынығы» – американдық жазушы Алан Дин Фостердің 1978 жылғы ғылыми фантастикалық романы, «Жұлдыздар соғысы» (1977) фильмінің жалғасы. Алғаш рет 1978 жылы Del Rey баспасында жарық көрген бұл кітап, түпнұсқа фильм жеткілікті табыс таба алмаса, «Жұлдыздар соғысы» фильмінің төмен бюджетті жалғасы ретінде экранизациялау мақсатымен жазылған. «Аң көзінің сынығы» – түпнұсқа фильм шыққаннан кейін жарық көрген алғашқы «Жұлдыздар соғысы» романы, сондықтан ол, «Жұлдыздар соғысы» газеттік комиксімен және Marvel-дің 1977 жылғы комикс сериясымен бірге «Жұлдыздар соғысы» кеңейтілген әлемінің бастауы деп есептеледі. Оқиға Люк Скайуокер мен Лея ханшайымының Мимбан әлеміндегі басынан өткен оқиғаларды баяндайды, онда олар жергілікті тұрғындармен кездесіп, Дарт Вейдерді қоса алғанда, зұлым Галактикалық империяның күштеріне қарсы күреседі.
Splinter of the Mind's Eye is a 1978 science fiction novel by American writer Alan Dean Foster, a sequel to the film Star Wars (1977). Originally published in 1978 by Del Rey, a division of Ballantine Books, the book was written with the intention of being adapted as a low budget sequel to Star Wars in case the original film was not successful enough to finance a high budget sequel. Splinter of the Mind's Eye was the first Star Wars novel with an original storyline published after the release of the original film, and is thus considered, alongside the Star Wars newspaper comic strip and Marvel's 1977 comic series, to mark the beginning of the Star Wars Expanded Universe. The story focuses on Luke Skywalker and Princess Leia, who are marooned together on the world of Mimban, where they encounter the locals and struggle against the forces of the evil Galactic Empire, including Darth Vader.
Бастапқы және жарияланым
1976 жылы Алан Дин Фостер "Жұлдыздық соғыстар" романының жазылуын жүзеге асыруға шарт жасасты. Фостерге романды толықтыру үшін бастапқы материал ретінде қолданылатын сценарийдің бірнеше нұсқалары, шиналар мен өндіріс суреттері ұсынылды. Оның шартында екінші роман да қарастырылды, егер фильм сәтті болмаса, оны "Жұлдыздық соғыстар" фильмінің төмен бюджетті жалғасының негізі ретінде пайдалануға болады. 1994 жылы ол "Классикалық Жұлдыздық соғыстар: Ақыл-ойдың сынығы" деген атпен қайта басылып, түпнұсқа фильмнен екі жыл кейін, немесе "Империяның қайтарыс шабуылы" фильмінен бір жыл бұрын жатқан оқиға ретінде ресми түрде жарияланды.
Сюжет
Люк Скайуокер мен Лея ханшайымы Р2-D2 және C-3PO-мен бірге Циркарпус IV планетасына сапар шегіп, оның халқын Көтерілісшілер одағына қосылуға көндіруді мақсат етеді. Күдікті энергиялық дауыл оларды жергілікті тұрғындар Мимбан деп атаған батпақты Циркарпус V планетасына құлатып жібереді. Олар планетадан кету үшін ғарыш портын іздеуге кіріседі, бірақ оның орнына Империя агенттерінің орналасқан, құлаудың себебі болған энергия кені бар қаланы табады. Өздерінің кім екенін жасыруға мәжбүр болған Люк пен Лея жақын маңдағы тавернаға тығынады. Халла есімді қарт әйел оларға жақындап, Люкті Күшпен күшті деп таниды және оған Күшті шоғырландыратын Кайбурр кристалы деп санайтын сынықты көрсетеді. Халла Люк пен Леяға толық кристалды табуға көмектесуге келіседі, ал олар планетадан кетуіне көмектеседі. Люк пен Лея арасындағы ұсақ-түйек дау тавернадан шығып келген кеншілердің назарын аударады, олар қоғамдық жерде төбелес жасау Империя заңын бұзу екенін мәлімдейді; олардың барлығы төбелес бастайды. Империялық штурмшылар араласып, Люк пен Леяны тұтқындайды. Оларды Империялық капитан Граммель сұраққа алады, кристалл сынығы мен Люктің қаруын тәркілейді. Люк пен Лея екі мас, бірақ достық Юззем – Хин мен Ки есімді түкті жаратылыстармен бірге қауіпсіздік камерасына жабылады. Граммель оқиға туралы есеп береді және кристалл сынығын жұлдыздық жүйенің Империялық губернаторына тапсырады. Халла Күшті пайдаланып Люкке, Леяға және екі Юзземге көмектеседі. Юзземдер түрмеде дүрлік шығарып, Люк пен Лея қашып үлгереді. Төрт адам Халла мен дроидтармен кездесіп, Кайбурр кристалының орналасқан жері деп санайтын Помоджема ғибадатханасын іздейді. Олар Мимбанның батпақты далаларынан өтіп, үлкен құртқа ұқсайтын вандрелламен кездеседі, ол оларды қуалайды және Люк пен Леяны қалғандарынан бөліп жібереді. Люк пен Лея құдыққа тығынады, ал вандрелла құдыққа құлап, екеуін де тұтқынға айналдырады. Құдықтың шетінен Халла жер астында қашу жолы болуы керек екенін айтады, соңында Халла мен қалғандары оларға қосылады. Люк пен Лея жер астына түсіп, көлдегі лотостардың үстімен жүзеді және теңіз жануарларынан қорғанады. Көлдің екінші жағында олар үңгірлерде тұратын, құпия Ковей тайпасымен кездеседі, олар Халланы, дроидтарды және Юзземдерді тұтқындаған. Достарын құтқару үшін Люк Ковейдің батырымен жекпе-жекке түсіп, тайпаны таң қалдырады. Тайпалық той кезінде Люк Дарт Вейдерді сезінеді, Ковей күзетшілері растайды: Вейдер мен Граммель бастаған Империялық әскерлер жақындап келеді. Империялық әскер келгенде, Ковей тайпасының қарсы тұруына таңғалады. Вейдер мен Граммель аман қалған штурмшылармен бірге шегінеді, бірақ Вейдер жеңіліске Граммельдің кінәлі екенін түсініп, оны өлтіреді. Люк және серіктері жақында тасталған Империялық көлігін ұрлап, ғибадатханаға жетеді, онда олар Кайбурр кристалын табады. Олар монстрмен кездеседі және оны жарылғыш заттармен жеңуге тырысады. Люк ғибадатхананы тіреп тұрған бағаналардың бірін кесіп, монстрды құлатады, бірақ оның аяғы тасқа қысылып қалады. Содан кейін Вейдер ғибадатханаға кіріп, Хин мен Киді өлтіргенін жариялайды. Лея Люктің жарық қылышын алып, Вейдермен күреседі, ол оған өзінің қылышымен бірнеше рет жеңіл күйіктер сыйлайды. Өлімге ұшыраған Хин пайда болып, Люктің үстіндегі тасты көтеріп, содан кейін қайтыс болады. Люк Вейдермен дуэльге түседі, Күштің шабуылдарын қайтарады және ақырында Вейдердің қолын кесіп алады. Осыған қарамастан, Вейдер жеңіске жақын, бірақ содан кейін шұңқырға құлайды. Люк Вейдердің осымен аяқталмайтынын сезінеді. Олар Леямен бірге, кристаллдың күшімен жазылған, Халламен бірге Мимбанның тұманды далаларына қарай кетеді.
Комикстердің адаптациясы
Кітап Терри Остин мен Крис Спрауз тарапынан комикс ретінде бейімделді және 1996 жылы Dark Horse Comics баспасынан шықты; Ол түпнұсқа кітапта болмаған «Империя кері соққы береді» фильмінен кейіпкерлерді қосты.
Мұра
«Ақыл көзінің сынығы» – түпнұсқа фильм жарық көргеннен кейін жарық көрген алғашқы толық көлемді «Жұлдызды соғыстар» романы, сондықтан ол «Жұлдызды соғыстар» газет комикстерімен және Marvel-дің 1977 жылғы комикс сериясымен бірге «Жұлдызды соғыстар» кеңейтілген әлемінің бастауы деп есептеледі. 2008 жылы Los Angeles Times бұл романды кеңейтілген әлемнің ең маңызды туындыларының бірі деп атады. Мимбан планетасы сияқты кітаптағы элементтер басқа кеңейтілген әлем туындыларында да пайда болды. 2012 жылы The Walt Disney Company компаниясы Lucasfilm-ді сатып алғаннан кейін, 1977 жылғы түпнұсқа фильмнен бастап шығарылған көптеген лицензиялық «Жұлдызды соғыстар» романдары мен комикстері «Легендалар» деп қайта аталды және 2014 жылдың сәуір айында канондық емес деп жарияланды. «Роуг Один» (2016) фильмінің түсірілім алдындағы эскиздерінде Мимбан аты ақырында Джедхаға (кибердің тағы бір көзі) айналған қаланың атасы ретінде қолданылды, ал Мимбан планетасы 2018 жылғы «Соло: Жұлдызды соғыстар тарихы» фильмінде де пайда болды. Сонымен қатар, Marvel Comics-тің «Кайло Реннің өрлеуі» комиксінде Бен Соло Мимбанға саяхат жасайды, онда ол «Ақыл көзінің сынығы» туралы біледі – бұл, мүмкін, басқа атаумен Kaiburr кристалы болар.