Кіріспе

"Самариттік тұзақ" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" екінші маусымының он жетінші, барлығы 43-ші бөлімі. Алғаш рет 1989 жылдың 15 мамырында көрсетілді. 24-ші ғасырда өтетін оқиғаларда Федерацияның "Энтерпрайз-Д" жұлдыз кемесінің Жұлдыздық флоты экипажының ерліктері баяндалады. Осы эпизодта капитан Жан-Люк Пикард (Патрик Стюарт) жасанды жүрегіне операция жасату үшін жақын жердегі жұлдыз базасына басқанда, командир Уильям Райкер (Джонатан Фрекс) "Энтерпрайз" басшылығына өтеді. Экипаж бас инженер Георди Ла Форжды (Левар Бертон) ұрлап әкеткен Пакледтердің жұлдыз кемесімен күресуге мәжбүр болады, олар оның қауіпсіз оралуы үшін жоғары технология талап етеді.

Сюжет

Капитан Жан-Люк Пикар (Патрик Стюарт) доктор Кэтрин Пуласкидің (Диана Малдор) «Энтерпрайз» бортындағы жасанды жүрегіне медициналық операция жасаудан бас тартады, себебі ол экипаж алдындағы беделіне қатысты алаңдайды. Оның орнына ол операция үшін жақын маңдағы Жұлдыздық базаға барады, шаттлмен саяхаттайды. Онымен бірге Жұлдызды флот академиясына емтихан тапсыруға дайындалып жатқан прапорщик Уэсли Крашер (Уилл Уитон) жолға шығады. Веслидің сөйлесуге тырысуын бастапқыда қабылдамаса да, Пикар ақырында жұмсарып, өзінің өткені туралы, соның ішінде оған жасанды жүрек не үшін қажет болғаны туралы әңгімелейді. Осы уақытта «Энтерпрайз» Паклед кемесінің – Мондордың – кездеседі. Шетелдіктер кемелерін жөндеуге көмек сұрайды. Пакледтердің қарапайым қарым-қатынас дағдылары мен кемелерінің негізгі операцияларын түсінбеуіне байланысты, командир Уильям Райкер (Джонатан Фрейкс) оларды қабілетсіз және зиянсыз деп есептейді және бас инженер Георди Ла Форджді (Левар Бертон) оларға көмек көрсету үшін жіберуге келіседі. Паклед кемесіне өткеннен кейін Ла Фордж негізгі қуат істен шыққанда навигациялық жүйені жөндеп бітіреді. «Энтерпрайзда» кеңесші Диана Трой (Марина Сиртис) Рикерге Ла Фордж қауіпті екенін ескертеді, бірақ Рикер оның алаңдауын ескермейді. Жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін Ла Фордж кетуге дайындалады, бірақ Паклед оны өзінің фазерімен жарақатсыз қалдырып, кеменің қалқандарын көтереді. Лейтенант-командир Дата (Брент Спиннер) Пакледтер басқа нәсілдерден озық технология алғанын және кеменің бұзылуы – алдын ала ойластырылған амал болғанын анықтайды. Райкер Ла Форджді қайтаруды талап етеді, бірақ Пакледтер бас тартады және оны тағы да фазермен шағып тастайды. Рикер мен лейтенант Ворф (Майкл Дорн) өздерінің амалын ойластырады және оны кодтап Ла Форджға жеткізеді. Жұлдыздық базада Пикардың трансплантациясы кезінде қиындықтар туындайды, дәрігерлер қажетті біліктілігі бар сарапшыны таппаса, ол қайтыс болады деп түсінеді. Рикер амалды дайындап жатқанда, Ворф Жұлдыздық базадан Пикардың өлімге жақын екендігі туралы хабар алады. Пакледтер «Энтерпрайзға» шабуыл жасауға ниеттеніп, бірақ Ла Фордж оларды белгілі бір қашықтыққа дейін атуды кейінге қалдыруға көндіреді. Жауап ретінде «Энтерпрайз» әсерлі, бірақ зиянсыз пиротехникалық шоу ұйымдастырады, ал Ла Фордж бірден олардың қару жүйесін бұзып жібереді. Пакледтер жеңілгендерін сезініп, Ла Форджтың оралуына рұқсат береді, ал «Энтерпрайз» Жұлдыздық базаға асыға басады. Пикар оянғанда Пуласки операцияны аяқтағанын көріп, қатты таңғалады. Пуласки оның құпиясын сақтайтынына сендіреді, ол «Энтерпрайз» көпіріне қайтып оралады, бірақ ол шапалақты тез тоқтатады.

Өндіріс

"Самарилық тұзақ" Роберт Л. Маккалоудың сырттан ұсынылған идеясы бойынша жазылған. Кейін Маккалоу сериалдың соңғы бірнеше маусымында продюсер болып жұмыс істеді. Бас продюсер Морис Хёрли эпизодтан ләззат алды, себебі ол Ла Форжды ерекше көрсетті және Бертонмен жұмыс істеуге ұнайтын. Бұл Лисия Наффтың алдыңғы "Q Кім?" эпизодындағы кейіпкері, Лейтенант Соня Гомес рөліндегі екінші және соңғы рет пайда болуы болды. Бұл сондай-ақ Кристофер Коллинздің ("Жұлдыздар жолы: Келесі ұрпақ" сериалында Крис Латта, Кобра Командирі мен Starscream дауысы) екінші маусымдағы "Ар-намыс мәселесі" эпизодында Клингон капитаны Карганды ойнағаннан кейін, осы сериалдағы екінші пайда болуы еді. Ол "Жұлдызды жол: Терең ғарыш тоғызы" сериалында "Жолаушы" және "Қанға қасты ант" эпизодтарында екі рет пайда болды. Өндіріс тобы "Энтерпрайз" кемесінің капитанының яхтасына арналған декорация салуды жоспарлаған. Алайда, эпизодтың бюджеті жаңа тұрақты декорацияға жетпеді, сондықтан қолданыстағы шаттл декорациясын пайдалану туралы шешім қабылданды. Сценарийге енгізілген өзгерістерде қате жіберілді, нәтижесінде Пикард Веслиге 2-ші шаттл-байға екенін айтты, ал экрандағы едендегі үлкен "3" белгісі бойынша ол 3-ші шаттл-байда тұрған еді. "Самарилық тұзақ" эпизодында айтылған кейбір мәліметтер кейінірек эпизодтарда толықтырылды. Пикардтың жасанды жүрегі туралы оқиға алтыншы маусымдағы "Тэпистия" эпизодында кеңейтілді.

Пакледтер

Бастапқыда Пакледтердің қалай көрінуі керек екені туралы нақты идея болған жоқ, тек олар мүмкіндігінше зиянсыз көрінуі керек еді. Режиссер Лес Ландау оларды "құрылысы нашар және баяу" деп сипаттады, ал олардың ниеттерін "нәрсенің қажеттілігі" деп түсіндірді, бұл оның айтуынша, қазіргі қоғамның көрінісі еді. Осыны ескере отырып, Льюис Кэрроллдың "Көзілдірмен арқылы" романындағы Твидлдум мен Твидлдиге ұқсас әсер беру үшін тоқ актерлер шақырылды. Макияж жетекшісі Майкл Уэстмор актерлерді "керемет" көрсету мақсатымен протездік дизайн жасады. Олардың жақтары, маңдайлары және мұрындарының ұштары үшін арнайы құрылғылар жасалды. Сонымен қатар, қас-қабақтары да қосылды, өйткені Уэстмор оларды үнемі қайғылы көрінуін қалады. Макияж процесінің соңғы қадамы – жалған жоғарғы тістер жиынтығын жасау болды, Уэстмор бұл эпизодты көру кезінде бірден көзге түспесе де, шетелдіктердің жалпы бейнесін толықтырады деп ойлады. Нәтижесінде, экипаж оларды Шар-Пей итіне теңеді. "Самариттік тұзақ" эпизодындағы жеке Пакледтер эпизодты ұсынған адамның және оның жақын досының тегімен аталды. Регинод пен Гребнедлог – Донигер мен Голденбергтің кері жазылуы. Пакледтер "Келесі ұрпақта" қайта пайда болған жоқ, бірақ "Даталор" оқиғасынан кейін Лорды құтқарып қалғаны туралы "Ағалар" эпизодында айтылды. Пакледтер "Жұлдыз жолы: Келесі буын" фильміндегі көпшілік көріністерінде де көзге түсті. Пакледтер "Deep Space Nine" эпизодтарының "Иелену ережелері" және "Құдай ойнау" эпизодтарында фондық рөлдерде де пайда болды, содан кейін "Star Trek: Lower Decks" эпизодындағы "Ешқандай ұсақ бөлшек жоқ" және кейінірек "Кейшон, оның көздері ашық", "Спий Humongous" және "wej Duj" эпизодтарында қарсыластар ретінде оралып келді. Соңғы эпизод оларды бүлікші клингон офицерінің құрылығы екенін көрсетті.

Үйге арналған медиа

"Самариттік тұзақтың" алғашқы үй жағдайындағы медиа-шығарылымы 1994 жылдың 12 қазанында АҚШ және Канадада VHS кассетасында жарық көрді. Бұл эпизод кейіннен 2002 жылдың 7 мамырында шыққан "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалының екінші маусым DVD жинағына қосылды. Ең соңғы шығарылымы 2012 жылдың 4 желтоқсанында екінші маусым Blu-ray жинағының құрамында болды.

Қабылдау

Денис Путман Бейли мен Дэвид Бишоф "Самариттік тұзақтың" алғашқы бес минутына соншалықты наразы болды ki, "Келесі ұрпақ" үшін өздерінің әңгімесін ұсынуға шабыланды. Бұл нәтижеде үшінші маусымда "Тенген адам" атты эпизод жарық көрді. Олар ашылу сахнасын "әдемі емес" деп, сондай-ақ сюжеттік элементтердің бірнешеуін "ақылға сыймас" деп санады, мысалы, Пикардты операция жасауға білікті дәрігерлердің жоқ жұлдыздық базаға жіберу. Олар Троидың Ла Форж қауіпті екендігі туралы айтқанын да сынға алды, себебі ол толығымен назарсыз қалды. Эпизод "ақымақтық сюжетінің" мысалы ретінде көрсетілді, сценарист Дэннис Рассел Бейли: "Егер кейіпкерлердің барлығы сол аптада кенеттен ақымақ болмағанда, бұл оқиғаның ешқайсысы болмас еді" деп түсіндірді, сарапшы офицерлердің кеңесін елемеді және қарапайым қауіпсіздік шараларын сақтамады. Марк Джонс пен Ланс Паркин "Ақырғы шекарадан тыс: Жұлдызды жолға рұқсатсыз шолу" кітабында "Самариттік тұзақтың" "оқиғасыз" екенін айтты. Олар Пикард пен Уэсли арасындағы әңгіменің болашақта дамуға мүмкіндігі бар екенін, бірақ "ешқандай нәтиже бермегенін" мәлімдеді. Пикардтың операциясы қандай да бір драма тудырса да, Пакледтер экранға шыққанда бұл элемент жоғалып кетті. 2010 жылы The A.V. Club-тан Зак Хэндлен эпизодқа B− бағасын берді. 2012 жылы Wired журналы бұл эпизодты "Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ" сериясының ең жақсыларының бірі деп атады.