Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тамақ пісіру кезінде қолданылатын уақыт санағыш
Timing device used in cooking
Жұмыртқа таймері немесе ас үй таймері – тамақ пісіру кезінде уақытты бақылауға көмектесетін құрылғы. Атауы алғашқы таймерлердің жұмыртқа пісіру уақытын өлшеу үшін қолданылуынан шыққан. Алғашқы үлгілер белгілі бір уақытқа кері санаған. Кейбір қазіргі заманғы таймерлер абсолютті уақытқа емес, су температурасына қарай уақытты дәлірек анықтай алады.
An egg timer or kitchen timer is a device whose primary function is to assist in timing during cooking; the name comes from the first timers initially being used for the timing of cooking eggs. Early designs simply counted down for a specific period of time. Some modern designs can time more accurately by depending on water temperature rather than an absolute time.
Технология
Дәстүрлі түрде жұмыртқа таймерлері кішкентай құм сағаттары болды және бұл атау осы формамен байланыстырып айтылатын болды. Технология дамыған сайын, реттелетін дискісі бар механикалық таймерлер ойлап табылды, оларды әртүрлі тағамдарды уақытымен пісіруге қолдануға болады. Соңғы кезде цифрлық таймерлер де шығарылды және компьютерде немесе ұялы телефонда осы міндетті орындау үшін көптеген бағдарламалық қамтамасыздар қолжетімді. Көптеген микротолқынды пештер мен пештердегі таймерлер арқылы осы міндетті орындау оңай. Жұмыртқаны жақсырақ пісіруге мүмкіндік беретін жаңа өнімдер жасалды, олар жұмыртқа пісірілетін судың температурасын пайдаланып, жұмыртқаның пісу деңгейін көрсетеді. Бұл типтегі таймер жұмыртқаның пісірілуін дәлірек көрсете алады, себебі ол судың қатаңдығы, плитаның температурасы, атмосфералық қысым сияқты белгілі бір жағдайларға тәуелді емес. Мұндай өнімдердің бірі – ортасында 80 °C (176 °F) температурада түсі өзгеретін, жылуға сезімтал түсті дискісі бар мөлдір пластиктен жасалған. Дискінің айналасындағы пластик температураны сырттан ішке қарай бірте-бірте өзгертеді, бұл жұмыртқа пісірілгенде қалай қызатынын имитациялайды. Бұл бақылаушыға түстің дискі арқылы ішкі жағына қарай жылғанын көріп, қайнауды қажетті деңгейде тоқтатуға мүмкіндік береді. Жұмыртқаның қайнау процесін имитациялайтындықтан, қайнау процесі тоқылса да, температура төмен болса да және пісірілетін жұмыртқаның санына қарамастан, ол дәл болады. Басқа ұқсас өнімдер судың температурасын электронды түрде анықтап, жұмыртқаның күйін көрсету үшін белгілі бір әуен немесе сигналдар береді.
Traditionally egg timers were small hourglasses and the name has come to be synonymous with this form. As technology progressed mechanical countdown timers were developed which had an adjustable dial and could be applied to a wide range of timed cooking tasks. Most recently digital timers have also been manufactured and a wide selection of software is available to perform this task on a computer or mobile phone. The task is simple to perform on most microwaves and oven timers. New products have been developed which potentially allow for better egg timing; these use the temperature of the water in which the eggs are being cooked to indicate the cooking state of the eggs. This kind of timer has the potential to more accurately indicate the state of the egg while it is being cooked as they do not rely on certain conditions (water hardness, hob temperature, atmospheric pressure). One such product is made of translucent plastic with a heat sensitive coloured disc in the middle which changes colour at 80 °C (176 °F). The plastic around the disc changes temperature relatively steadily and gradually from the outside to the inside of the plastic mimicking how an egg heats up while cooking. This allows an observer to see the colour creep inwards through the disc and stop the boiling at the stage required. As it mimics the boiling of an egg, it will be accurate even if the boiling process is disrupted, a lower temperature is used and regardless of the quantity of eggs being cooked. Other similar products use electronics to sense the water temperature and play a certain tune or series of beeps to indicate the state of the eggs.
Жұмыртқа қайнату
Жұмыртқалар жылу әсер еткенде денатрурацияланатын ақуыздардан тұрады. Олар пішінін жоғалтып, тығыз масса емес, ұзын талшықтарға айналады. Содан кейін олар бір-біріне торығып, жұмыртқаның сұйықтығының тұтқырлығы артады. Көптеген дәстүрлі жұмыртқа таймерлері шамамен үш минутқа орнатылады, ол орташа өлшемді тауық жұмыртқасын суда пісіруге кеткен уақытқа жуық. Қатты қайнатылған жұмыртқа пісіруге көбірек уақыт керек. Үш минуттық таймер жұмсақ қайнатылған жұмыртқаларға арналған. Жұмыртқа пісірудің алғашқы минуттарында қарқынды өзгеріске ұшырайды. Бұл өзгерістер жұмыртқа қабығы арқылы көрінбейді, сондықтан уақытты дұрыс бақылау маңызды.
Eggs consist of proteins which denature when heat is applied. They lose their shape and become long strands rather than tight masses. They then tangle with each other causing the liquid of the egg to become more and more viscous. Most traditional egg timers have a set time of about three minutes, that being the approximate time it takes to cook an average sized hen's egg in water. Hard boiled eggs take longer to cook. The three minute egg timer is for soft boiled eggs. The egg changes rapidly during the first few minutes of cooking. The changes cannot be seen through the eggshell, so timing is important.
Басқа таймерлер
Жұмыртқаға арналмаған кері санау таймерлері де жалпы ас үйде және уақытты өлшеу үшін қолданылады. Мысалы, механикалық Memo Park Timer таймері алпыс минутқа дейін кері санап, кілт сақинасына ілініп сатылды, оның бастапқы мақсаты – жүргізушілерге паркинг сағатының мерзімі біткенін еске салу болған.
Countdown timers not specifically for eggs are also available for general kitchen and timing use. For example, the clockwork Memo Park Timer had a countdown of up to sixty minutes and was sold attached to a keyring, its original purpose being to remind motorists when their parking meter was due to expire.