Кіріспе

Nando ("News and Observer") – 1993 жылы Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында "The News & Observer" газетінің баспагерлері құрған американдық интернет-жаңалықтар қызметі және интернет-провайдер (ISP). Бастапқыда ол бюллетень тақтасы технологиясы арқылы қолжеткізуге негізделген. 1994 жылы алғашқы 24 сағаттық жаңалықтар веб-сайттарының бірі – "Nando Times" іске қосылды, ол сол кезде өз веб-сайттарын әзірлемеген ірі жаңалық агенттіктерінен алынған редакцияланған ақпаратты ұсынды. 1995 жылы бас компания Калифорниядағы McClatchy газеттер тізбегіне сатылды. Nando интернет-провайдерлік қызметі тоқтатылды, ал "Nando Times" беттері 2003 жылы жабылды. Редакциялық құрам басқа McClatchy басылымдарына таратылған ақпараттық хабарларды өңдеуді жалғастырды. 2005 жылы Nando бренді McClatchy Interactive деген атқа өзгертілді.

Құрылуы

Нандо Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы "The News & Observer" газетінің Жаңа медиа бөлімшесінде жасалды. 1993 жылы McClatchy Newspapers газеттерінің жаңалықтар кітапханашысы Джордж Шлюкбиер алғашқы Жаңа медиа директоры болды; оны күнделікті газеттің редакторы Франк Дэниелс III осы жаңа бөлімді құру үшін жұмысқа алды. Интернет AOL немесе Prodigy-ден газеттер үшін артық серіктес екенін дәлелдеу мақсатында, негізгі әзірлеушілер Дейв Ливингстон ("Ұйықшақ тілбике" лақап атымен), Чарльз Холл, Джеймс Каллоуэй, Альфред Филлер, Фрейзер Ван Аш, "Зонкер" Харрис, Майк Эммет және Шлюкбиер болды. Бұл команда The Major BBS-ті интерфейс ретінде пайдаланып, Интернетке графикалық интерфейс (GUI) құрды және Gopher, WAIS, Lynx және Telnet сияқты дәстүрлі Интернет қолданбаларын пайдалануға кеңейтті. Осы арнайы жүйе арқылы Nando.net жаңалықтарды жариялады және Солтүстік Каролинаның зерттеу үшбұрышы аймағында – Рали, Дурхам, Кэри және Чапел-Хиллді қамтитын – коммерциялық интернет-провайдер (ISP) болды.

Желі құру

1993 жылы желілік стандарттар қазіргідей кең таралған емес еді. Газет шығару құралдары жеке меншік желілік карталар мен терминалдарға негізделген, олар Tandem мини-компьютерімен қолданылған. AppleTalk коаксиалды кабель арқылы Macintosh компьютерлерінің байланыс құралы болды. Windows 3.1 жүйесінде желілік қабат әдепкі бойынша тіпті орнатылмаған. Осы жағдайға Sun SPARC компьютері қосылды. Tandem компьютерінен SPARC компьютеріне мәліметтерді беру үшін ортақ интерфейс қажет болды, және сол интерфейс X.25 болды. X.25 спутниктік байланыс үшін жасалғанмен, көптеген аппараттық өндірушілер іске асырған санаулы стандарттардың бірі еді.

Хабарлама тақтасы технологиясы

Веб пайда болғанға дейін көптеген адамдар қашықтан компьютерлерге өздерінің дербес компьютерлерінде іске қосылған қарапайым терминал эмуляторлары арқылы қол жеткізетін. BBS жүйелері екі түрлі болды: DOS негізді және жекеменшік. DOS негізді жүйелер әрбір келіп түсетін телефон желісі үшін бір дербес компьютер мен бір модемді қажет етті. Бір BBS-де жүздеген IBM дербес компьютерлері жүздеген модемдердің қатарымен орналасқан сөрелердің жанында жиналған кездер жиі кездесетін. Жекеменшік жүйелердің (мысалы, Galacticomm) артықшылығы – олар арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету мен жабдықты пайдаланып, бір дербес компьютерде бірнеше пайдаланушыны басқара алатындығы болды. Galacticomm жабдығы әрқайсысында бірнеше RS 232 порты бар он алты сериялық картаны қолдайтын. GalactiComm бағдарламалық қамтамасыз етуі X.25 протоколын да қолдады, сондықтан түрлі жүйелер арасында байланыс бар еді, қазіргі көзқараспен ол қаншалықты қиын болса да. Дүниежүзілік желінің пайда болуымен пайдаланушыларға енді терминал эмуляторы (немесе BBS) қажет болмады. Оның орнына, олар Windows 3.1 дербес компьютері үшін желілік қабатты қажет етті. Nando Help Desk "желі" туралы телефондық сұрақтарға жауап берді (ол кезде ол жаңа ғана пайда бола бастаған), және жаңа пайдаланушыларға BBS немесе дискета арқылы қажетті TCP/IP желілік бағдарламалық жасақтамасын жүктеу процесінде көмектесті, содан кейін оны және Mosaic сияқты браузерді орнатты.

Атауы

The News & Observer газетінің лақап аты "The N&O" осы сайтқа атын берді, ол онлайн NandO немесе Nando деп ұсынылды. Газеттің Жаңалықтар архиві қызметкерлері амперсанд дерекқорын құруда қиындықтар тудыратынын көрсеткен соң, The News & Observer бас кітапханашысы Тереза Леонардтың сөзіне сәйкес, олар NandO деген атауды ойлап тапты. Электрондық нұсқасы Солтүстік Каролина газетінің бастапқы мазмұнынан әлдеқайда кеңейді, кейін ол басқа веб-адреске (http://newsobserver. com) көшірілді, оны жеке штат қызметкерлері күтіп бақты.

"LHP" және "CBGL"

Бұл жаңа құбылыстың жетекшілері өздеріне ерекше атаулар берді, бұл компания атмосферасына және қызметкерлердің көңіл-күйіне еркін, көңілді тон берді. Фрэнк Дэниелс III өзін "Жоғары қорғаушы Мырза" деген мағынада LHP деп атады. Джордж Шлюкбиер CBGL болды, яғни "Басты Бұқа Қаз Ұлы". Қызметкерлер де өздеріне жұмыс атауларын таңдады. Басқа интернет стартаптарындағыдай, күні-түні, аптаның жеті күні қарбалас жұмыс істеді. Компанияның аңыздары қалыптасты, мысалы, жүйе жаңартуларын орнату кезінде көптеген клиенттерді бірден тоқтату туралы әңгімелер тарады. Тіпті ФБР да осы оқиғаларға белсенді қатысты. Кевин Митник Американың ең ізделіміндегі хакер болған жылдары (1994–1995) Рали қаласында тұрып, ұялы телефондар арқылы интернет-провайдерлерге (ISP) кіріп, күдіксіз UNIX серверлеріне (мысалы, Nando) telnet арқылы қосылып, жаңа папкалар мен файлдар жасап, барлық іздерін жойды. Nando техникалық мамандары Митниктің орнын анықтауға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Осы уақыт аралығында компания ФБР-мен үнемі байланыста болды. Шындығында, ФБР-мен байланыста болу міндетті болды. Осы кезеңде компьютерге құмар жастар Unix жүйесіндегі қателерді анықтауға көшті. Nando компаниясында өмір өзгеріп жатты.

Нандо таймс

1994 жылы Nando.net веб-сервер және Mosaic-пен үйлесімді веб-сайттың интерфейсін қосты, соның нәтижесінде NandO Times дүниеге келді – тәулік бойы жаңартылатын алғашқы жаңалықтар мен спорт веб-сайттарының бірі. Nando газеттердің онлайн өндірісті, жаңалықтарды, сатуды және қолдау қызметтерін қалай жүзеге асыра алатынының және жаңа онлайн өнімдерді қалай дамыта алатынының өзіндік моделін ойлап тапты. Бастапқыда News & Observer газетінің редакторы (Ұлыбританияда субредакторлар деп атайды) Nando Times-қа жаңалықтарды газеттің бас редакциясынан жіберді, HTML форматына өңдеу үшін ескі SII жаңалықтар терминалдарында аралық белгілер қосты. Nando әзірлеушілері жаңалықтар желісінен мәліметтерді жартылай автоматты түрде түрлендіру және жаңалықтар фотосуреттерін сайтқа жүктеуді іске қосты, соның ішінде алғашқы Java қолдауымен анимациялық фотосуреттерді көрсету мүмкіндігі болды, бірақ фотосуреттер толыққанды түрде тиісті жаңалықтармен байланыстырылмады. Дэниелс отбасы News & Observer компаниясын McClatchy газеттерінің желісіне сатқанға дейін Nando және онлайн News & Observer жеке-жеке жұмыс істеді, ал Nando редакторлары бөлек ғимаратқа көшті. Сет Эфрон Nando-ның бас редакторы, Зонкер Харрис – бас редактор, Майк Эммет, АҚШ-тың ірі газеттерінде жазушы және редактор ретінде жұмыс істеген тәжірибелі маман, спорт редакторы болды, ал Брюс Сицелофф NewsObserver.com командасын басқарды. Копидәскке жетекшілік еткен Майкл Кармин де қызметтен кетті. Басқа да алғашқы Nando қызметкерлерінің қатарында Чарльз С. Пауэлл («Евангелист»), Бет Эймс, Фрейзер Ван Аш, Лиза Пигнетти, Джин Ванг, Кирк Хаус, Ари Спанос, Альфред Филлер, Дениз Лонг, Джо Стерлинг, Джойс Гарсия, Даун Харрис және Сэм Барнс болды. Барнс кейде N&O иелігіндегі Чапел-Хилл Ньюс кеңсесінен жұмыс істеді, бұл Нандоның жартылай уақытты қызметкері және Солтүстік Каролина университетінің журналистика докторы болып табылатын Боб Степноны демалыс күндері таңғы ауысымын сол жерге көшіруге шабыздандырды. 2000 жылы Schlukbier және Total Sports жолдарын айырды. Эмметт пен Харрис та қызметтен кетіп, Майамидегі Terra.com – әлемдегі ең ірі испан тілді веб-сайтта жұмыс істеді. Эмметт Time Warner/CNN-ге NASCAR.com-ның бас редакторы болып өтті, содан кейін Greenville Online-да редактордың көмекшісі және зейнеткерлікке шыққанға дейін Media General-дің Батыс Каролина аймақтық менеджері қызметін атқарды. Харрис Дэниелс отбасымен жұмысын жалғастырып, Кари, Солтүстік Каролинада орналасқан.

Жаңалықтар мазмұны

The Nando Times газетінде News & Observer-дің түскен жаңалықтар агенттіктерінің барлық ақпараттарын – Associated Press, Reuters, Agence France Presse, New York Times, Wall Street Journal, Los Angeles Times, Scripps Howard, Bloomberg және тағы да басқаларын – қайта өңдеумен айналысқан тәулік бойы жұмыс істейтін жаңалықтар редакторларының тобы болды. Бұл көптеген жаңалықтар ұйымдары өздерінің веб-сайттарын құрудан бір жыл бұрын, ал жаңалықтар агенттіктері «онлайн нұсқасын» баспа басылымнан бөлек деп танудан бұрын болды. AP және Нандо жақын арада газеттердің жаңалықтар агенттіктерін қалай пайдалануының моделін әзірлеуде серіктес болды. Нандо редакторлары жаңалықтарды іріктеп, жаңа тақырыптар жазып, оларды «Ұлттық», «Әлемдік», «Саяси», «Спорт», «Бизнес» және т.б. жаңалықтар санатына бөліп отырды. Нандо редакторлары кейде «бірнеше агенттіктерден алынған» жаңалықтарды жасады немесе оқиғалардың кіріспе бөлімін қайта жазды. Nando Times қысқа мерзімге спорт және сайлау жаңалықтарын қоса алғанда, бастапқы жаңалықтарды берумен тәжірибе жасады, бірақ негізінен дәстүрлі жаңалықтар қызметтерінен ақпарат жинап, жетілдіретін платформаға айналды. Нандо 1995 жылғы сәуірде Оклахома қаласындағы жарылыс және Уэльс ханшайымы Диананың қазасы сияқты дамып келе жатқан оқиғалар бойынша ондаған сілтемелерді қамтитын «тақырыптар» беттерін жариялауда ерекше көзге түсті. Дианаға арналған ескерткіш беттері, 1997 жылдың 31 тамызынан 26 қыркүйегіне дейінгі жүздеген тақырыптар мен суреттер 2005 жылдың наурызында Нандо сайтында қалған соңғы құжаттардың бірі болды, бірақ сілтемелердегі жаңалықтар серверден жойылды.

Ыстық Ява

Nando Times ерте кезеңде Java бағдарламалаумен тәжірибе жасады, 1996 жылы бас бетінде жаңалықтар фотосуреттерін Java арқылы айналдырып көрсетуді ұйымдастырды, бұл фотогалерея беттерімен байланысты болды. Көзге көрінбейтін жағынан, Nando Media-ның Java бағдарламалауының ең маңызды жетістігі – Digital Work Bench контентті басқару жүйесі болды. Java-ға негізделген CMS компанияның даму тобымен 1999 жылдан бастап жаңадан құрылып, Nando Times үшін стандартты жариялау жүйесіне айналды. Кейіннен ол бірнеше McClatchy меншігіне енгізілді және ақырында толығымен Perl тілінде қайта жазылды.

МакКлэччи Нандоны сатып алады

Нандо "бренді" тез танылды және Дэниелс отбасы 1995 жылы Калифорниялық McClatchy газеттер тобына сатқан News & Observer корпорациясының құнын арттырғаны үшін мақтау алды. News & Observer-дің 1995 жылғы жұмыстарының ішінде Солтүстік Каролинадағы шошқа шаруашылығын компьютерлік технологияны қолданып жүргізген тергеу де болды, ол 1996 жылы қоғамға қызмет еткені үшін Пулитцер сыйлығымен марапатталды.

Соңы жақындаған

Сатудан кейін МакКлэччи Нандоның диал-ап интернет-провайдер бизнесінен (қазір EarthLink-тің бөлігі болып табылатын MindSpring-ке сатылды) бас тарды және 1996 жылғы сайлау кампаниясын қамтитын түпнұсқа жаңалықтарды зерттеуді қысқартты. МакКлэччи "Nando New Media" өкілдігінің басты назарын өз газеттері мен басқа клиенттерге қызмет көрсетуге ауыстырды, ал Фрэнк Дэниелс III және басқа да алғашқы Nando басшылары қауымдық жаңалықтарға (Koz) және спортқа (Total Sports) бағытталған интернет стартаптарын құру үшін кетіп қалды. Нандоның өзгеретін рөлімен бірге, The News & Observer 1997 жылы Марк Чоат басшылығымен интерактивті медиа бөлімін құрды. Жаңа бөлім newsobserver.com онлайн газетін шығарды, ол жергілікті жаңалықтар мен жарнамаларды жариялап, Нандо жариялаған ұлттық және халықаралық жаңалықтарды толықтырды. Чоаттың басшылығымен newsobserver.com елдегі жетекші жергілікті газет сайттарының біріне айналды. 2001 жылы The Media Audit newsobserver.com-ды онлайн газеттердің жергілікті нарыққа енуі бойынша үшінші орынға қойды, washingtonpost.com және austin360.com-нан кейін. Сол жылы Editor & Publisher newsobserver.com-ға EPpy сыйлығын табыстап, оны таралым санатындағы ең жақсы онлайн газет қызметі деп атады. Nando Times беттері 2003 жылдың 27 мамырында тоқтатылып, олардың орнына бұрынғы Nando Times мазмұнын табуға болатын МакКлэччи газеттерінің жеке сайттарының каталогы бар "Құрметті оқырмандарға" түсіндірме беті жарияланды. Редакциялық қызметкерлер басқа МакКлэччи өнімдерінің, мысалы NewsObserver және SacBee-нің "24 сағаттық жаңалықтар" бөлімдерін қамтамасыз ететін сымдық жаңалықтарды өңдеуді жалғастырды. 2005 жылдың 3 наурызында МакКлэччи компаниясы Nando брендінен бас тарды және оны McClatchy Interactive деп атады.