Кіріспе

Козмо. com – венчурлық капиталмен қаржыландырылған онлайн компания, АҚШ-тың бірнеше ірі қалаларында "видео, ойындар, DVD-лер, музыка, журналдар, кітаптар, азық-түлік, қажетті заттар және тағы да басқалары" мен Starbucks кофесін бір сағат ішінде тегін жеткізуге уәде берген. Ол 1998 жылдың наурыз айында Нью-Йорк қаласында жас инвестициялық банкирлер Джозеф Парк және Йонг Канг құрған, ал 2001 жылдың сәуіріне қарай қызметін тоқтатқан. Бұл компания көбінесе дотком көпіршігінің мысалы ретінде айтылады. 2013 жылдың қаңтар айында брендті Yummy.com сатып алып, жақын арада қайта іске қосылатынын хабарлады. 2018 жылдың наурыз айында Kozmo қойма клубы ретінде қайта іске қосылды. Козмо. com веб-сайты 2023 жылдың шілдесінен бастап қолжетімсіз.

Үлгі

Козмоның бизнес-моделі бір сағат ішінде велосипед, көлік, жүк көлігі немесе қоғамдық көлікпен шағын тауарларды тегін жеткізуге негіделген. Компания бұл туралы, мақсатты нарықтарында бөлшек сауда дүкендері үшін жалдауға кететін шығындарды есептегенде, жеткізуге жұмсалатын шығындардан артық болатынын айтты.

Тарих

Kozmo.com штаб-пәтері Нью-Йорк қаласында орналасқан. Құндылықтар және биржа комиссиясына ұсынылған құжаттарға сәйкес, 1999 жылы компанияның кірісі 3,5 миллион доллар болды, нәтижесінде 26,3 миллион доллар таза зиянға ұшырады. Компания шамамен 250 миллион доллар көлемде капитал тартып, оның ішінде 1999 жылы инвесторлар тобынан 28 миллион доллар (Flatiron, Oak және Chase кіретін) және Amazon.com компаниясынан 2000 жылы 60 миллион доллар алды. 2000 жылдың ақпан айында Starbucks компаниясымен бес жылдық бірлескен маркетингтік келісімге қол қойылды, онда Kozmo Starbucks-қа өз қызметтерін кофеханаларында ілгеріту үшін 150 миллион доллар (~$ in) төлеуге міндеттенді. Бұл келісімге Starbucks-тың 500-ге дейін орналасқан жерлерінде бейне таспаларды қайтаруға арналған қораптарды орнату кірді. Kozmo.com 2001 жылдың наурыз айында 15 миллион доллар төлегеннен кейін келісімді тоқтатты. 2000 жылдың шілдесінде, өркендеген кезеңінде компания Атланта, Чикаго, Хьюстон, Сан-Франциско, Сиэтл, Портленд, Бостон, Нью-Йорк, Вашингтон, округ Колумбия, Сан-Диего және Лос-Анджелесте жұмыс істеді. Kozmo Credit Suisse First Boston компаниясымен IPO-ға қатысты, бірақ ол ешқашан ашық саудаға шығармады. Компания 2000 жылдың сәуір айында MSNBC.com тілшілері Брок Микс және Эллиот Зарет жариялаған хабарламаның тақырыбы болды, онда Kozmo өзі қызмет көрсететін қалалардың афроамерикандықтар тұратын аймақтарын шектеуде деп айтылды. Kozmo қандай почталық индекске қызмет көрсету туралы шешім қабылдауда нәсілге қатысты ешқандай фактордың жоқ екенін мәлімдеді, олар негізінен интернетке қолжетімділігі жоғары аймақтарды таңдайды деп хабарлады. Мақалада сөз болған Вашингтон, округ Колумбиядағы Equal Rights Center (ERC) азаматтық құқықтар ұйымы компанияға қатысты айыптауларды тергеді. Жыл соңында ERC Kozmo-мен бірлескен бастаманы жариялады және «Kozmo-ның бастапқы қызмет көрсету аймағы нәсілдік дискриминацияға негізделмеген» деді, сондай-ақ Kozmo жетіспейтін қауымдастықтар үшін интернетке қолжетімділікті арттыруға 125 000 доллар бөлді. Колледж студенттері мен жас мамандар арасында танымал болған компания дотком көпіршігінің жарылуынан кейін жабылды, 1100 қызметкерін жұмыстан босатып, 2001 жылдың сәуірінде қызметін тоқтатты. Компанияның ел бойынша 18 орнындағы көптеген қызметкерлер жұмыстан босатылғаннан кейін ғана жұмысқа келгенде есіктердің жабық екенін көрді. Бұл орындар, сондай-ақ Мемфис дистрибуциялық орталығы Флоридадан келген тәжірибелі ойын-сауық сатушысымен тез арада сатылды.

Козмодан кейінгі кезең

2001 жылғы маусымда шыққан "e Dreams" деректі фильмі компанияның өсімін және тағдырын көрсетеді. 2005 жылғы сәуірде бұрынғы CTO Крис Сирагуза Манхэттеннің орталық бөлігінде тамақ, шарап, DVD және қажетті заттарды жеткізуге маманданған, Kozmo сияқты MaxDelivery қызметін іске қосты, және ол 2018 жылғы қараша айына дейін жұмыс істеп келеді. Жозеф Парк, бұрынғы негізін қалаушы және бас директор, 2006 жылы Askville-ді құрды, ол қазір Amazon.com құрамында. Парк 2009 жылғы маусымда Amazon.com-нан кетіп, BibleGateway.com президенті болды, ол христиандық баспагер Zondervan-ға тиесілі, ал ол HarperCollins компаниясының бөлімшесі (News Corp иелігінде). Yong Kang, бұрынғы негізін қалаушы, Уолл-стритке қайта оралды және 2008 жылғы маусым айындағы мәліметтер бойынша Lehman Brothers (қазіргі Barclays Capital) инвестициялық банкісі ретінде жұмыс істеді. Бір күндік жеткізумен онлайн тапсырыс қабылдайтын кейбір азық-түлік дүкендерінің жеткізу тізбектері дотком жарылысынан аман қалды, ал 2010 жылдары АҚШ-тың ірі қалаларында түрлі бәсекелес бір күндік жеткізу қызметтері пайда болды.