Кіріспе

1966 жылы Мицутеру Йокояманың жапон мангасы. "Сали сиқыршы" (魔法使いサリー), бастапқы атауы "Сунни сиқыршы" (魔法使いサニー) – Мицутеру Йокояма жазған және суреттеген жапон манга сериясы. Ол 1966 жылдың шілдесінен 1967 жылдың қазанына дейін "Шюиша" баспасының ай сайын жарық көретін "Рибон" журналында жарияланды. 1966 жылғы аниме нұсқасы Жапонияда жанрға айналған сиқырлы қыздар туралы сериялардың ең танымалдарының бірі болды. Оның ерекшеліктеріне байланысты, оны алғашқы шōджо анимесі деп санауға болады. "Химицу но Акко-чан" сияқты туындылар манга түрінде "Салиден" бұрын жарық көргенімен, "Сали" анимесі "Химицу но Акко-чаннан" бұрын, ол 1969 жылы шықты.

Әңгіме

Салли - Сиқырлы Патшалықтың сиқырлы ханшайымы, ол өзінің жасындағы достар табу үшін өлім-жұрт әлеміне баруды армандайды. Бір күні Салли қатемен "орта әлемге" (Жерге) телепортталады, онда ол екі ұрыдан екі мектеп оқушысын қорғау үшін өзінің сиқырын қолданады. Жаңа таныстары – еркек мінезді Йошико Ханамура (лақап аты "Йотчан") және нәзік Сумире Касуганомен бірден дос болады. Салли Жерде мәңгілік қалуға шешім қабылдайды, бұл оқиғаларға әкеледі. Салли өзінің табиғи емес қабілеттерін жасырып, қарапайым бала рөлін сомдайды. Анимедің соңғы эпизодында Саллидің әжесі оған Сиқырлы Патшалыққа қайту керектігін еске салады. Кету алдында Салли достарына өзінің тегін айтуға тырысады, бірақ ешкім оған сенбейді. Содан кейін бастауыш мектеп өртеніп кетеді, ал Салли оны сөндіру үшін сиқырын қолданады. Осылайша оның күші ашылып, Саллинің кететін уақыты жетіп келді. Ол достарымен қоштасып, Сиқырлы Патшалыққа оралады.

Кейіпкерлер

Салли Юмено (夢野サリー) (Дауыстаған: Мичико Хирай (1966 жылғы сериясы), Юрико Ямамото (1989 жылғы сериясы)) Серияның басты кейіпкері. Салли – патша мен патшайымның қызы, демек Сиқырлы Патшалықтың ханшайымы. Юмено сөзі "арман даласы" дегенді білдіреді, бірақ жапон тілінде "арман туралы" дегенмен ұйқасады; оның толық аты, жапон тіліндегі аты-жөні, "Саллидің арманы" дегенді білдіреді. Йошико Ханамура (花村よし子) (Дауыстаған: Мидори Като (1-ші), Тейю Ичирюсай (2-ші)) Саллидің адам әлеміндегі жақын достарының бірі. Оның басы бұршақ пішіндес. Йошико еркек мінезді қыз. Салли көбінесе оны "Йотчан" деп атайды. Сумире Касугано (春日野すみれ) (Дауыстаған: Марико Мукай (1-ші), Нана Ямагучи (2-ші)) Саллидің тағы бір адам досы, ол Йошикодан айырмашылығы, қызғылықты мінезге ие. Cub (カブ) (Дауыстаған: Сачико Чиджиматсу) Саллидің сиқырлы, пішінін өзгерте алатын көмекшісі. Оның алғашқы бейнесі – қарға, бірақ Саллидің әкесі оны Жерге, Саллиді қайтарып алу үшін жібермес бұрын. Бес жасар баланың кейпін алған Cub, Саллидің кіші інісі болып көрінеді. Cub ойыншыл, көбінесе Салли мен достарына қызықтарлық ойын жасайды немесе болжамсыз жағдайларды тудырады. Дегенмен, оның ойыншылдығы Ханамура үштігі мен Поронға тең. Ханамура үштігі: Тоңкичи (花村トン吉), Чинпей (花村チン平) және Канта (花村カン太) (Дауыстаған: Масако Нозава) Йошиконың кішкентай бауырлары. Өздерін қиын жағдайға түсіруде шеберлік танытатын жарамсыз балалар. Апкесі сияқты, олардың да бастары бұршақ пішіндес. Порон (ポロン) (Дауыстаған: Фуюми Шираиси) Серияның соңында пайда болатын кішкентай сиқыршы қыз. Ол өте еркек, өзімшіл және жақсы көрінетін, көбінесе кері қайтара алмайтын сиқырлар жасайды, мысалы, өзін тышқандай кішірейтіп, содан кейін "өсе алмайды". Даймао (大魔王) (Дауыстаған: Косей Томита) Саллидің әкесі тарапынан келген әдесі. Анимеге тән түпнұсқа кейіпкер. Ол Саллидің әкесі сияқты мүйізді шашты киеді. Оның қолында Порон ұрлаған сиқырлы таяқ бар, ол Cub пен Ханамура үштігіне Жерде зиян келтіру үшін пайдаланады. Юмено мырза (サリーのパパ) Сиқырлы Патшалықтың билеушісі. Адамзатты ұнатпайтын, бірақ қызына қатты қамқорлық танытатын (Бейіктен Endora-мен ортақ қасиет) мақтанғақ. Ол ерекше мүйізді шашты киеді. Юмено ханым (サリーのママ) (Дауыстаған: Марико Мукай (1-ші), Нана Ямагучи (2-ші)) Сиқырлы Патшалықтың патшайымы. Ол мейірімді, қарапайым, адал әйел және батыл ана, патшаның беделін сақтайды. Ол үнемі тоқумен айналысады. Оның есімі түпнұсқа маңгада Сима (シーマ) болған.

Шығару

Мицутеру Йокояма жазған және сурет салған "Салли - сиқыршы" 1966 жылдың шілдесінен 1967 жылдың қазанына дейін "Шюишаның" ай сайынғы "Рибон" журналында сериялы түрде жарық көрді. Ол бастапқыда "Санни - сиқыршы" деп аталды, бірақ "Санни" сауда белгісі Sony-ға тиесілі болғандықтан аты өзгертілді. Сериал американдық "Bewitched" телекомедиясынан (Жапонияда "Оку сама ва Маджо", яғни "Әйелі сиқыршы") шабыттанды. Сусуму Йошикава 1989 жылғы аниме нұсқасына орай "Пьонпьон" және "Гакушу Засси" журналдары үшін манга жасады.

Аниме

1960 жылдардағы түпнұсқа телесериалдың алғашқы 17 бөлімі қара-ақ түсте түсірілді, ал сериалдың қалған бөлігі түсті түсірілді, осылайша ол ең алғашқы түсті анимелердің біріне айналды. Ашылу анимациялық тізбегінің қара-ақ және түсті нұсқалары бар. Жапонияда өте танымал болғандықтан, 23 жыл өткен соң екінші сериал жарық көрді. Екінші сериал түпнұсқа соңынан бірнеше жыл өткеннен кейін жалғасады және «Сали сиқыршы: Ана сүйіспеншілігі мәңгі» атты түпнұсқа видео анимациясымен аяқталады, онда соңында Сали Сиқырлы Патшалықтың патшайымы болып сайланады, бірақ достарын тастап кеткеніне алаңдайды.

Тарих және мұра

Сали – Сиқыршы – алғашқы аниме сериалдарының бірі. Сериал бастапқыда қара-ақ түсті болған, бірақ оның табысына байланысты кейінірек эпизодтар түсті түсірілді. Аниме сериясын 1966 жылдан 1968 жылға дейін Жапонияда Toei Animation өндіріп, көрсетті. Йокояманың Tetsujin 28 go сериясынан айырмашылығы, бұл сериал АҚШ-та ешқашан көрсетілмеген, бірақ басқа бірнеше елдерде әртүрлі атаулармен көрсетілді: Италияда (Sally la Maga), француз тілді Канадада (Minifée), Польшада (Sally Czarodziejka – итальяндық нұсқаға негізделген), Мексика және Оңтүстік Америкада (Боливия, Чили, Парагвай және Перу) – «La princesa Sally» деген атпен. Елдерге қарай, оны ханшайым, сиқыршы немесе әйел сиқыршы деп атайды. Toei Animation жасаған екінші «Сали – Сиқыршы» анимесі 1989-1991 жылдары жапон теледидарында 88 сериядан көрсетілді. Ол француз (Sally la Petite Sorcière), итальян (Un regno magico per Sally), поляк (Sally Czarownica), испан (Sally la Brujita) және орыс (Ведьма Салли) тілдерінде шықты. 1989 жылғы сериал – бұл түпнұсқа сериалдың жалғасы, онда үлкен Сали адамдар әлеміне оралып, ескі достарымен қайта қосылып, жаңа сиқырлы оқиғаларға қадам басады. 1990 жылы екі арнайы эпизод, ал 1995 жылы Жапон банкирлер қауымдастығы туралы білім беру мақсатындағы OVA шықты. «Сали – Сиқыршының» басты артықшылығы – оның жарқын мінездемелері мен егжей-тегжейлі байланысы. Негізгі сюжет кейінірек көптеген сиқырлы қыздар туралы телеанимелер мен мангаларға енгізілді, әсіресе сиқырлы ханшайымның адамдар әлеміне көшіп келу идеясы. Toei Animation осы тұжырымдаманы «Mahō Tsukai Chappy» (1972) және «Majokko Megu chan» (1974) фильмдерінде қайта пайдаланды, бірақ ол кейіннен сиқырлы қыз тақырыбының тұрақты негізіне айналды, тіпті кейінірек Sailor Moon сияқты байланыссыз кейіпкерлер немесе LoliRock, «Жұлдыз зұлым күштерге қарсы» сияқты шетелдік өндірістер де осы сюжетті пайдаланды.

Танымал мәдениетте

Роберт Джей Лифтонның айтуынша, Салли Юмено "барлық манга және анимация кейіпкерлерінің арасында ең танымалдарының бірі болып табылады". Салли "Giant Robo" OVA сериясында "Санни сиқыршы" кейіпкері ретінде пайда болды, бұл Йокояманың көптеген туындыларындағы кейіпкерлер мен элементтерге құрмет көрсетіп, оларды ұсынады. 1994 жылдың желтоқсан айында полиция Аум Шинрикё культының штаб-пәтерінде "Сарин сиқыршы" атты әнді қамтитын жарнамалық парақшаны тапты, бұл "Салли сиқыршы" тақырыптық әнінің пародиасы, оның мәтіні Аум Шинрикё 1994 жылдың маусым айында культқа қарсы сот ісінде судьяларды өлтіруге талпынған кезде және 1995 жылдың наурыз айында Токио метросындағы террористик шабуылды жүзеге асырғанда қолданған "сарин" деп аталатын уға сілтеме жасайды. Лифтон Салидің "Аумның жетекші мүшелерінің бала кезінде сөзсіз маңызды тұлға болғанын" айтты. 2015 жылы жапондық айдол қыздар тобы Angerme бірінші серияның бастапқы аниме тітрлерінің жаңа, жаңартылған, көтеріңкі би нұсқасын шығарды.