Кіріспе

1959–1994 жылдар аралығындағы британдық апартеидке қарсы ұйым, британдық ұйым.

Апартеидке қарсы қозғалыс (АҚҚ) – Оңтүстік Африкадағы апартеид жүйесіне қарсы күрестің халықаралық қозғалысының орталығы болған және апартеид саясатының құрбаны болған Оңтүстік Африканың ақ емес халқына қолдау көрсеткен британдық ұйым. 1994 жылы Оңтүстік Африкада еркін және әділ сайлаулар нәтижесінде барлық нәсілдердің қатысуымен көпшілік билік орнаған кезде АҚҚ өзінің атауын ACTSA: Action for Southern Africa деп өзгертті.

Тұтынушыларды бойкоттау ұйымы

Альберт Лутхулидің үндеуіне жауап ретінде Бойкот қозғалысы 1959 жылғы 26 маусымда Лондон қаласында Оңтүстік Африкадан шеттетілгендер мен олардың қолдаушыларының жиынында құрылды. Нельсон Мандела апартеидке қарсы күрескен көптеген адамдардың ішінде маңызды тұлға болды. Мүшелерінің арасында Велла Пиллэй, Рос Эйнсли, Абдул Минти және Нанда Найду бар еді. Джулиус Ньерре оның мақсатын былай түйіндеді:

Біз сіздерден, британдықтардан, ешқандай артық нәрсе сұрамаймыз. Біз сіздерден апартеидті қолдауды тоқтатып, Оңтүстік Африка тауарларын сатып алмау арқылы одан бас тартуыңызды ғана сұраймыз. Бойкот студенттер, кәсіподақтар және Лейбористік, Либералдық және Коммунистік партиялардан кең қолдау алды. 1960 жылғы 28 ақпанда қозғалыс Трафальгар алаңында митингіде «Наурыз айы – бойкот айы» атты акцияны бастады. Митингте Лейбористік партияның жетекшісі Хью Гейтскелл, Либералдық партияның депутаты Джереми Торп, консерватор лорд Джон Григг, 2-ші барон Альтриншам және Африка Ұлттық Конгресінен Теннисон Макиване сөз сөйледі.

Апартеидтен кейін

1990 жылы ақпанда Мандела босатылды, бұл Оңтүстік Африкада апартеидті жою бойынша келіссөздерді бастады. Апартеидке қарсы қозғалыс үшін Нельсон Манделаның босатылуы қуанышпен қарсы алынды, бірақ сонымен бірге ол 1980-ші жылдардағы серпілісін сақтап, Оңтүстік Африкаға деген халықтың қызығушылығын ұстап тұру үшін күрескен өте қиын кезеңнің бастамасы болды. Тарихшылар Мэтт Грэм мен Кристофер Февре Оңтүстік Африканың жаңаруы апартеидке қарсы қозғалыстың тарихындағы ең қиын кезең болғанын, себебі халықтың қызығушылығының төмендеуі, мүшелерінің азаюы, ұйым ретіндегі болашағына қатысты сұрақтар, қаржылық қиындықтар және британдық қоғамға келіссөздердің жылдамдығы мен саяси зорлық-зомбылықты түсіндірудің қиындығы себеп болды деп санайды. Апартеидке қарсы қозғалыс ANC-нің сайлау кампаниясына қаржы жинау, лоббилік жұмыс және митингтер ұйымдастыру арқылы көмектесті. Бұл шаралар 1994 жылғы сәуірде Оңтүстік Африкадағы алғашқы демократиялық сайлауда ANC-нің жеңісіне көрсетілген халықаралық қолдаудың бір бөлігі болды. Оңтүстік Африкадағы алғашқы демократиялық сайлаудан кейін ААМ өзінің атын ACTSA: Action for Southern Africa деп өзгертті.