Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тағы балаларға арналған католик катехизисі
Catholic catechism for children in the U. S.
Балтимордың үшінші кеңесінің бұйрығымен дайындалған және бекітілген Христиан дінінің катехизисі, немесе жай ғана Балтимор катехизисі – Роберт Белларминнің 1614 жылғы Кішкентай катехизисіне негізделген, АҚШ-тағы балаларға арналған ұлттық католик катехизисі. Солтүстік Америкадағы католиктер үшін жазылған алғашқы катехизис, ол 1885 жылдан 1960 жылдардың соңына дейін елдегі стандартты католик мектептерінде оқылды. Бірақ, оның жарық көрген сәтінен бастап, оны қайта қарастыру туралы ұсыныстар түсті және осы кезеңде көптеген басқа катехизистер де пайдаланылды. 2004 жылы ол ресми түрде Католик шіркеуінің жаңартылған жалпыға ортақ Катехизисіне негізделген ересектерге арналған АҚШ Католик катехизисімен алмастырылды. Епископ Джон Ланкастер Сполдингтің жеке авторлық құқығына байланысты, әртүрлі басылымдарға түсіндірмелер немесе басқа өзгерістер енгізілді. Катехизистерде мақұлданған мәтін өзгермейтін болса да, баспагерлер карталар, сөздіктер немесе анықтамалар қосып, өз катехизис нұсқаларын авторлық құқықпен қорғап сата алатын. Балтимор катехизисі көптеген католик мектептерінде кеңінен қолданылды, бірақ кейбіреулерінде оны әлі де қолданып келеді.
A Catechism of Christian Doctrine, Prepared and Enjoined by Order of the Third Council of Baltimore, or simply the Baltimore Catechism, was the national Catholic catechism for children in the United States, based on Robert Bellarmine's 1614 Small Catechism. The first such catechism written for Catholics in North America, it was the standard Catholic school text in the country from 1885 to the late 1960s. From its publication, however, there were calls to revise it, and many other catechisms were used during this period. It was officially replaced by the United States Catholic Catechism for Adults in 2004, based on the revised universal Catechism of the Catholic Church. In response to a personal copyright taken out by Bishop John Lancaster Spalding, various editions include annotations or other modifications. While the approved text had to remain the same in the catechisms, by adding maps, glossaries or definitions publishers could copyright and sell their own version of the catechism. The Baltimore Catechism was widely used in many Catholic schools until many moved away from catechism based education, though it is still used in some.
Тарих
XIX ғасырда АҚШ-та барлық католиктер бір үлгідегі христиан ілімін қолдана алатын оқу құралын құруға бірнеше рет әрекет жасалды. 1829 жылы Балтимордың бірінші провинциялық кеңесінде жиналған епископтар: «Бұл провинцияның жағдайына сәйкес келетін катехизис жазылуы тиіс; ол кардинал Беларминнің катехизисінде (1597) түсіндірілгендей христиан ілімін беруі керек, ал Киелі Тақ мақұлдағаннан кейін католиктердің барлығына қолдану үшін жарияланады» (Decr. xxxiii) деп шешім қабылдады. Беларминнің катехизисін үлгі ретінде ұсыну туралы талап, Иманды тарату жөніндегі қасиетті конгрегацияның арнайы өтініші бойынша қосылды. Беларминнің кішкентай катехизисі, итальян тіліндегі мәтіні ағылшын тіліне аударылып, 1853 жылы Бостонда жарық көрді. Епископтардың ниеті орындалмады, ал Балтимордың бірінші және екінші Пленарлық кеңестері (1852 және 1866 жылдары) 1829 жылғы жарлықты қайталады. Үшінші Пленарлық кеңесте (1884) көптеген епископтар Ирландиялық архиепископ Батлердің 1775 жылғы катехизисінің «жаңартылған» басылымын қолдады, бірақ ақырында мәселе алты епископтан тұратын комиссияға тапсырылды. Соңғы нәтижеде, 1885 жылы Балтимордың үшінші кеңесінің бұйрығымен дайындалған және бекітілген «Христиан ілімінің катехизисі» жарыққа шықты. Кеңес катехизистің «барлық жағынан да жетілдірілген» (Acta et Decr., 219 б.) болуын қалаған. АҚШ-тың дерлік барлық епископтары жаңа ұлттық катехизиске ресми мақұлдауларын берді, көптеген мектептер оны қабылдады, бірақ ол сынға да ұшырады. 1895 жылы, жарияланғанынан кейін он жыл өткен соң, американдық архиепископтар оны қайта қарау процесін бастады, бірақ консенсусқа қол жеткізе алмағандықтан бұл жоба тоқтатылды. 1885 жыл мен 1941 жыл аралығында Америкада 100-ден астам басқа католиктік катехизистік оқулықтар ресми түрде басылды, бірақ ешқайсысы «Балтимор катехизисі» сияқты кеңінен таралмады. 1960 жылдардан бері көптеген католик шіркеулері мен мектептері катехизис негізіндегі білім беруден бас тарды.
In the nineteenth century, repeated efforts had been made in the United States towards an arrangement by which a uniform textbook of Christian doctrine might be used by all Catholics. As early as 1829, the bishops assembled in the First Provincial Council of Baltimore decreed: "A catechism shall be written which is better adapted to the circumstances of this Province; it shall give the Christian Doctrine as explained in Cardinal Bellarmine's Catechism (1597), and when approved by the Holy See, it shall be published for the common use of Catholics" (Decr. xxxiii). The clause recommending Bellarmine's catechism as a model was added at the special request of the Sacred Congregation for the Propagation of the Faith. Bellarmine's Small Catechism, Italian text with English translation, was published in Boston in 1853. The wish of the bishops was not carried out and the First and Second Plenary Councils of Baltimore (1852 and 1866) repeated the decree of 1829. In the Third Plenary Council (1884) many bishops were in favor of a "revised" edition of a 1775 catechism by Archbishop Butler from Ireland, but finally the matter was given into the hands of a committee of six bishops. At last, in 1885, was issued A Catechism of Christian Doctrine, Prepared and Enjoined by Order of the Third Council of Baltimore. The council had desired a catechism "perfect in every respect" (Acta et Decr., p. 219). Nearly every U. S. bishop gave the new national catechism his official approbation and many schools adopted it, but it also received considerable criticism. In 1895, only ten years after publication, the American archbishops began a process of revision, but this was abandoned due to a lack of consensus. Between 1885 and 1941 over 100 other Catholic catechetical manuals were published in America with official imprimaturs, although none was as widely used as the "Baltimore Catechism". Since the 1960s, many Catholic churches and schools have moved away from catechism based education.
Бастапқы көлемдер
Стандартты басылымды Фр. Januarius de Concilio кеңес кезінде жасап, 1885 жылдың 6 сәуірінде жариялаған. Бұл катехизисте 421 сұрақ болды. Кейін, себебі белгісіз, епископ Джон Ланкастер Сполдинг көптеген сұрақтарды жойып, қалғандарын қайта реттеу арқылы 208 сұрақтан тұратын қысқартылған нұсқасын жасады. Ол бұл қысқа катехизисті "No1" деп атады. Дегенмен, сұрақтардың бастапқы нөмірлері сақталды; мысалы, Бірінші сабақта оқырман Q1, Q2, Q3, Q6, Q9 сұрақтарын кездестіреді. 1885 жылдың қыркүйегінде епископ Сполдинг өзінің атына жеке авторлық құқықты тіркеді, ол бұл нұсқа Балтимор катехизисі No 1 деп белгілі болды. Ал стандартты мәтін көлемді болғандықтан, адамдар мен баспагерлер оны Балтимор катехизисі No 2 деп атады.
The standard edition was created by Fr. Januarius de Concilio during the Council and published on April 6, 1885. This catechism contained 421 questions. Then for no known reason Bishop John Lancaster Spalding deleted many of the questions, reordering some, to make an abridged version containing 208 questions. This shorter catechism he identified as "number 1." However, the questions retained their original numbering; so, for example, in Lesson First the reader finds Q1, Q2, Q3, Q6, Q9. In September 1885 Bishop Spalding registered a separate copyright under his own name for what became commonly known as Baltimore Catechism Number 1. Since the standard text was larger, people and publishers came to refer to it as Baltimore Catechism Number 2.
Қайта қаралған көлемдер
ХХ ғасырдың соңында АҚШ епископтары Балтимор катехизисін жаңартуға шешім қабылдады. Осы процесте олар ғалымдардың түпнұсқаға қатысты айтқан бірнеше сын-пікірлерін шешуге бел буды. Мысалы, 1885 жылғы нұсқаны негізінен бір адам – Фр. де Консильо жазған. Сондықтан, қайта қараған басылымға жүздеген теологтар, ғалымдар мен ұстаздар қатысты. Бастапқы нұсқа он күнде жазылған, ал қайта қараған нұсқалар ұзақ уақыт бойы қарастыру және редакциялау процесінде жылдарға созылды. Фр. де Консильо барлық мектеп оқушыларына арналған бір мәтінді жасаған, ал қайта қараған мәтін бір катехизис емес, әртүрлі жас және сыныптарға арналған бірнеше мәтіндерді құрады. Христиандық ілімдер қауымының (CCD) епископтық комитеті 1940 жылдары сыныптық деңгейдегі мәтіндерді дайындау үшін Америка Католик университетінің моральдық теология профессоры Фр. Франсис Дж. Коннеллды редактор және теологиялық кеңесші ретінде тартты. 1-том. Балтимор катехизисінің №1-дегі 33 сабақ католик дінінің негіздерін бірінші қатысушылардан бастап бесінші сынып оқушыларына дейін түсінікті болатындай етіп ұсынады. 2-том. Балтимор катехизисінің №2-дегі 37 сабақ алтыншыдан тоғызыншы сынып оқушыларына және мінездеме алуға дайындалып жатқандарға арналған католик дінінің негіздерін ұсынады. 3-том. Балтимор катехизисінің №3-дегі 37 сабақ дінін қабылдаған және/немесе жоғары сынып оқушыларына арналған. Ол түпнұсқа Балтимор катехизисінің (№2) мазмұнын кеңейтетін қосымша сұрақтарды, анықтамаларды, мысалдарды және қолдану жолдарын қамтиды. 4-том. Балтимор катехизисінің түсіндірмесі анықтамалық жұмыс ретінде немесе түпнұсқа Балтимор катехизистері үшін мұғалімдерге арналған нұсқаулық ретінде пайдаланылуы мүмкін. Ол көбінесе жоғары деңгейдегі оқулық ретінде қолданылады. Католик дініне қатысты көпшілікке беймәлім сұрақтарға берілген түсіндірмелер ойлы оқырмандарды марапаттауға бағытталған.
Later in the twentieth century the United States bishops decided to update the Baltimore Catechism. During the process they were determined to address the handful of criticisms that scholars had raised against the original. For example, the 1885 version was primarily written by one man, Fr. de Concilio. So the revised edition involved hundreds of theologians, scholars and teachers. The original was primarily written in ten days while the revised versions took years, in a long process of review and editing. Whereas Fr. de Concilio crafted one text which he intended for use by all schoolchildren, the revised text resulted not in one catechism, but a series of texts for different ages and grades. The Episcopal committee for the Confraternity of Christian Doctrine (CCD), engaged Fr. Francis J. Connell, professor of Moral Theology at the Catholic University of America, as editor and theological advisor in the production of the graded texts during the 1940s. Volume 1. The 33 lessons contained in Baltimore Catechism No. 1 present the basics of the Catholic faith in a manner suitable for first communicants through fifth graders. Volume 2. The 37 lessons contained in Baltimore Catechism No. 2 present the fundamentals of the Catholic Faith in a manner suitable for sixth through ninth graders and those preparing for Confirmation. Volume 3. The 37 lessons contained in Baltimore Catechism No. 3 are intended for students who have received their Confirmation and/or high schoolers. It includes additional questions, definitions, examples, and applications that build upon the content of the original Baltimore Catechism (No. 2). Volume 4. An Explanation of the Baltimore Catechism can be used as a reference work, or as a teacher's manual for the original Baltimore Catechisms. It is often used as an advanced textbook. Its explanations of many little known questions pertaining to the Catholic Faith are designed to reward the questioning reader.