Кіріспе
Рим-католик шіркеуіндегі литургиялық рәсімнің түрі, Екінші Ватикан кеңесінен кейін қайта қарастырылған Рим рәсімінің мессасы.
the Mass of the Roman Rite as revised after the Second Vatican Council
Пауль VI-ның мессасы, сондай-ақ Әдеттегі форма немесе Novus Ordo деп белгілі, Католик шіркеуінде ең көп қолданылатын литургия. Ол 1969 жылы Папа Пауыл VI жариялаған, ал литургиялық кітаптары 1970 жылы басылған; бұл кітаптар 1975 жылы қайта қарастырылды, 2000 жылы Папа Иоанн Павел II оларды қайта қарады, ал үшінші қайта қарау 2002 жылы жарияланды. Ол 1962 жылы «Missale Romanum ex decreto SS. Concilii Tridentini restitutum» («Тридент кеңесінің жарлығымен қалпына келтірілген Рим Миссалы») деген атпен басылған Триденттік мессаның орнын толығымен басып алды. Пауль VI Рим Миссалының (1970, 1975, 2002) басылымдары «Missale Romanum ex decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum» («Икінші Ватиканның Киелі Экуменикалық Кеңесінің жарлығымен жаңартылған Рим Миссалы») деп аталады, ал 2002 жылғы басылымынан кейін «auctoritate Pauli PP. VI promulgatum Ioannis Pauli PP. II cura recognitum» («Папа Пауыл VI-ның өкілеттігімен жарияланды және Папа Иоанн Павел II-нің басшылығымен қайта қарастырылды») деп толықтырылған.
Аттар
Католик шіркеуі өзінің ресми құжаттарында Рим ритуалындағы әртүрлі литургиялық рәсімдерді оларды өткізу үшін қолданылатын Рим литургиялық кітабының басылымдары арқылы анықтайды. Осылайша, Рим папасы Бенедикт XVI 2007 жылғы 7 шілдедегі Summorum Pontificum жарлығында (motu proprio) осы Рим ритуалының түрін "Папа Пауыл VI 1970 жылы жариялаған Рим литургиялық кітабы" деп атады немесе шіркеу епископтарына сол күні жазған хатында "Пауыл VI жариялаған және кейін Иоанн Павел II екі рет қайта жариялаған литургиялық кітап" деп көрсетті. Қазір сирек қолданылатын "Пауыл VI-ның мессасы" және "Паулиндік месса" деген атаулар алғашқы басылымын жариялаған Папа Пауыл VI-ға сілтеме жасайды (одан кейін Папа Иоанн Павел II жариялаған келесі басылымдар шықты). Папа Бенедикт XVI 2007 жылғы Summorum Pontificum жарлығымен бірге епископтарға жолдаған хатында "Пауыл VI басып шығарған, содан кейін Иоанн Павел II екі рет қайта басып шығарған литургиялық кітап, әрине, Евхаристиялық литургияның қалыпты түрі – Ordinaria формасы болып табылады және солай болып қалады" деп жазды. Осыдан бері, Рим ритуалының осы түрін 1962 жылғы Триденттік мессаның Ерекше түрінен (Extraordinaria форма, EF) ажырату үшін "Қалыпты форма" (Ordinaria форма, OF) термині қолданылады, себебі Папа Бенедикт өз жарлығында соңғысын Рим ритуалының "Ерекше түрі" деп жариялады.
Мәтін
Қазіргі латын тіліндегі ресми мәтін – 2002 жылы жарық көрген және 2008 жылы түзетулермен және жаңартулармен қайта басылған Римдік Миссалдың үшінші үлгілік басылымы. Вернакуляр тілдеріне аудармалар жасалды; қазіргі ағылшын тіліндегі аударма 2010 жылы жарияланды және 2011 жылдың қыркүйегінен бастап кезең-кезеңімен енгізілді. Миссалдың екі бұрынғы үлгілік басылымы 1970 жылы (жарияланғаны 1969 жылы) және 1975 жылы шығарылды. Римдік Миссалдың 1570–1962 жылғы басылымдарындағы литургия жиі Триденттік месса деп аталады: осы басылымдардың барлығында Папа Пий V-нің Римдік Миссал басылымын Трент соборымен байланыстырған Quo primum паптік бұқасының мәтіні басында келтірілген. Тек 1962 жылғы басылымда бұл мәтіннен бұрын Novo rubricarum corpore деген қысқа жарлық орналасқан, ол осы басылымды осы сәттен бастап Миссалдың басқа басылымдары сәйкес келуге тиіс үлгілік басылым деп жариялайды. Иоанн Павел II жариялаған Римдік Миссал Павел VI жариялағаннан көптеген тұрғыда өзгеше. Өзгерістерге 13 жаңа әулиелердің мерекесі, шейіттердің жаңа алғы сөзі, бірнеше жаңа мисса формулалары, оның ішінде Құдіретті Марияның бесеуі, екі арнайы мисса (олардың бірі 1962 жылғы Римдік Миссалдан алынған) және Адвент пен Пасханың күнделікті күндері үшін толық формулалар кіреді. Ұсынылатын мисса формулаларына Үрімтіктерге дұғалар қосылды және Никейлік имандылығына альтернатива ретінде Апостолдардың имандылығы ұсынылады. Осылайша, Павел VI-ның миссасы Павел VI және Иоанн Павел II-нің миссасы болды.
Литургиялық қозғалыс
Тоғызыншы және жиырмасыншы ғасырлардағы литургиялық қозғалыс, Солесмес аббаттығының бұрынғы аббаты Дом Проспер Геранжердің еңбегінен бастау алды. Ол, мирянға (діншілерге емес) литургияны қызметтерге қатысу арқылы (тек қана мисса емес), олардың мағынасын түсіну арқылы және дін қызметшісінің ой-сезімімен бірге болу арқылы өмір сүруге ұмтылуға шақырды.
Қазіргі заманғы қайта қараудың басталуы, 19481962
Литургиялық реформалар Пий XII тұсында, әсіресе 1955 жылы, Қасиетті аптаның қызметі реформаланды.
ІІ Ватикан және жаңа литургия
Литургия 1962-1965 жылдардағы Екінші Ватикан кеңесінде қарастырылған алғашқы мәселе болды. 1963 жылғы 4 желтоқсанда Кеңес Киелі Литургия туралы Конституцияны, Sacrosanctum Concilium деп аталатын құжатты қабылдады, оның 50-бабында былай делінген: Қасиетті Құрбандық рәсімінің өзіндік сипаты мен мақсаты, сондай-ақ оның бөліктерінің байланысы одан да анық көрініп, сенімділердің ынталы және белсенді қатысуы жеңілдетілуі тиіс. Осы мақсатта рәсімдерді қарапайымдастыру қажет, олардың мәнін сақтап, тиісті күтім жасау керек; уақыт өте келе қайталанып немесе аз пайдасы бар элементтер енді жойылсын; ал тарихтың кездейсоқ оқиғаларынан зардап шеккен элементтер қасиетті Әулиелердің заманындағы күшіне қайта келтірілсін, егер мұндай шара пайдалы немесе қажет болып көрінсе. 1964 жылы Папа Павел VI, алдыңғы жылы Иоанн XXIII-нің орнына келген, Киелі Литургия Конституциясын іске асыру жөніндегі Кеңес, Consilium ad exsequendam Constitutionem de Sacra Liturgia құрды. 1964 жылғы 26 қыркүйекте Киелі Рәсімдер Конгрегациясы Кеңес отырысы кезінде шығарған Inter oecumenici нұсқауы 1965 жылғы 7 наурызда күшіне еніп, қолданыстағы литургияға маңызды өзгерістер енгізді. 1967 жылғы Tres abhinc annos құжаты, Литургия Конституциясын іске асыру жөніндегі екінші нұсқаулық, мәтінге минимал өзгерістер енгізді, бірақ рубрикалар мен киім-кешектерді жеңілдетті. Сонымен қатар, екі түрлі қатысудағы концелебрация мен қасиетті тағамды қабылдауға рұқсат берілді. 1967 жылдың қазан айына қарай Кеңес Литургияның толық қайта қарастырылған нұсқасын, Нормативтік Құрбандық деп аталатын құжатты жасады және бұл қайта қарастырылған нұсқа сол айда Римде өткен Епископтар Синодына ұсынылды. Епископтар Сикстин капелласында қайта қарастырылған рәсімнің алғашқы ресми тойына қатысты. Жаңа литургияға қатысты дауыс беру кезінде 71 епископ «мақұлданды» (placet), 43 епископ «мақұлданбады» (non placet), ал 62 епископ «сақтықпен мақұлданды» (placet iuxta modum) деп дауыс берді. Епископтардың алаңдаушылығына жауап ретінде мәтінге бірнеше түзетулер енгізілді. Папа Павел VI және Кеңес мұны Нормативтік Құрбандыққа қолдаудың жетіспеуі деп түсіндірді, ол 1969 жылы Novus Ordo Missae (Жаңа Құрбандық Тәртібі) кітабына енгізілген мәтінмен ауыстырылды. 1969 жылғы 25 қыркүйекте 79 жастағы Альфредо Оттавиани және 84 жастағы Антонио Бакки есімді екі зейнеткер кардинал Папа Павел VI-ға «Жаңа Тәртіп бойынша қысқаша сындық зерттеу» мәтінін қоса отырып хат жіберді. Кардиналдар Жаңа Тәртіптің «Трент соборының XXII сессиясында қалыптасқан католик теологиясынан толығымен және егжей-тегжейлі түрде айырмашылығын» ескертті. Олар ұсынған зерттеуде Жаңа Құрбандық тіпті ең прогрессивті протестанттың да жүрегін қуантуға лайық көптеген тұстары бар екені айтылды. Павел VI Иманға қатысты доктрина жөніндегі Конгрегациядан, Оттавиани бұрын басқарған Рим Куриясының бөлімшесінен, «Қысқаша сындық зерттеуді» қарауды сұрады. 1969 жылғы 12 қарашадағы жауабында құжатта «беткей, асыра айтылған, дұрыс емес, эмоционалды және жалған» көптеген тұжырымдар бар екені айтылды. Дегенмен, оның кейбір ескертулері жаңа Құрбандық Тәртібінің түпкілікті нұсқасын дайындау кезінде ескерілді. 1974 жылы Аннибале Бугнини Novus Ordo Missae-ді «Рим-католик шіркеуінің маңызды жеңісі» деп жариялады. Оттавиани 1970 жылғы 17 ақпандағы хатында Павел VI-ның сендіруінен кейін жаңа миссалға қанағаттанғанын мойындады.
The rite of the Mass is to be revised in such a way that the intrinsic nature and purpose of its several parts, as also the connection between them, may be more clearly manifested, and that devout and active participation by the faithful may be more easily achieved. For this purpose the rites are to be simplified, due care being taken to preserve their substance; elements which, with the passage of time, came to be duplicated, or were added with but little advantage, are now to be discarded; other elements which have suffered injury through accidents of history are now to be restored to the vigor which they had in the days of the holy Fathers, as may seem useful or necessary. Sacrosanctum Concilium further provided that (amongst other things) a greater use of the Scriptures should be made at Mass, communion under both kinds for the laity (under limited circumstances), and that vernacular languages should be more widely employed (while retaining the use of Latin), a declaration whose implementation made the Second Vatican Council "a milestone for Catholic, Protestants, [and] the Orthodox". In 1964, Pope Paul VI, who had succeeded John XXIII the previous year, established the Consilium ad exsequendam Constitutionem de Sacra Liturgia, the Council for Implementing the Constitution on the Sacred Liturgy. The instruction Inter oecumenici of 26 September 1964, issued by the Sacred Congregation of Rites while the Council was still in session, and coming into effect on 7 March 1965 made significant changes to the existing liturgy. The 1967 document Tres abhinc annos, the second instruction on the implementation of the Council's Constitution on the Liturgy, made only minimal changes to the text, but simplified the rubrics and the vestments. Concelebration and Communion under both kinds had meanwhile been permitted. By October 1967, the Consilium had produced a complete draft revision of the Mass liturgy, known as the Normative Mass, and this revision was presented to the Synod of Bishops that met in Rome in that month. The bishops attended the first public celebration of the revised rite in the Sistine Chapel. When asked to vote on the new liturgy, 71 bishops voted placet ('approved'), 43 voted non placet ('not approved'), and 62 voted placet iuxta modum ('approved with reservations'). In response to the bishops' concerns, some changes were made to the text. Pope Paul VI and the Consilium interpreted this as lack of approval for the Normative Mass, which was replaced by the text included in the book Novus Ordo Missae (The New Order of Mass) in 1969. On 25 September 1969, two retired cardinals, 79 year old Alfredo Ottaviani and 84 year old Antonio Bacci, wrote a letter with which they sent Pope Paul VI the text of the "Short Critical Study on the New Order of Mass". The cardinals warned the New Order of the Mass "represented, both as a whole and in its details, a striking departure from the Catholic theology of the Mass as it was formulated in Session XXII of the Council of Trent". The study that they transmitted said that on many points the New Mass had much to gladden the heart of even the most modernist Protestant. Paul VI asked the Congregation for the Doctrine of the Faith, the department of the Roman Curia that Ottaviani had earlier headed, to examine the Short Critical Study. It responded on 12 November 1969 that the document contained many affirmations that were "superficial, exaggerated, inexact, emotional, and false". However, some of its observations were taken into account in preparing the definitive version of the new Order of the Mass. In 1974, Annibale Bugnini announced that the Novus Ordo Missae was "a major conquest of the Roman Catholic Church." Ottaviani would later acknowledge his satisfaction with the new missal after reassurance by Paul VI in a letter dated February 17, 1970.
Пауль VI-нің 1970 жылғы Миссалды жариялауы
Папа Павел VI 1969 жылдың 3 сәуіріндегі Апостолдық конституциясымен (апостолдық конституция) жаңа Миссал рәсімін жариялады, сонда Келудің бірінші жексенбісі сол жылдың соңында күшіне енетін күн ретінде белгіленді. Алайда, ол шығарылған басылымға қанағаттанбағандықтан, жаңартылған Миссал келесі жылға дейін жарық көрмеді, ал толық халық тіліне аудармалар одан да кейін пайда болды. Ватикан II соты талап еткен өзгерістер Трент сотында рәсімді еретиктердің пайда болуын болдырмау үшін бекітілген кезде қолжетімсіз болған тарихи және Библиялық зерттеулерге негізделген. Missale Romanum Рим Миссалының алдыңғы басылымынан келесі маңызды өзгерістерді атап көрсетті:
"Тарихтың салдарынан зардап шеккен басқа да элементтер" "Әкелер дәстүріне" (SC арт. 50) қайта жаңартылды, мысалы, уағыз (SC арт. 52 қараңыз), жалпы тілектер немесе сенімділердің дұғасы (SC арт. 53 қараңыз), және тәубе рәсімі немесе Құдаймен және қауыммен келісімге келу рәсімі. Миссада оқылған Библияның үлесі едәуір артты, бірақ ескі оқулардағы кейбір аяттар жаңа нұсқадан алынып тасталды. Пий XII реформаларына дейін, бұл үлес одан әрі азайтылды, Ескі өсиеттің 1% және Жаңа өсиеттің 16,5% Миссада оқылды. 1970 жылдан бастап, жексенбі және апта күндері (ірі мерекелерді есептемегенде) бұл көрсеткіштер Ескі өсиеттің 13,5% және Жаңа өсиеттің 71,5% құрады.
Жергілікті тіл
1962 жылы өзінің «Ветерум сапиенциа» атты апостолдық конституциясында папа Иоанн XXIII латын тілінің шіркеуде қолданылуы туралы былай деді: «Католик шіркеуінің мәртебесі кез келген жай ғана адам қоғамынан әлдеқайда жоғары, өйткені оны Иеміз Мәсіх құрған. Сондықтан оның тілі абыройлы, көркем және халық аузында қолданылмайтын тіл болуы керек». Алайда, бұл құжатта литургия тек грек тілін оқытумен байланысты айтылған. Екінші Ватикандық кеңес «Sacrosanctum Concilium» 36-да: Сонымен қатар, Нидерланды епископтарының конференциясы Йоханнес Блюйсеннің басшылығымен 1965–1966 жылдары Канонның ана тіліндегі нұсқасына рұқсат күтпеді және өз аудармаларымен тәжірибе жасап, жаңа «Евхаристиялық дұғаларды» қосты, содан кейін Римнен рұқсат сұрады. Әртүрлі тараптардың өтініштеріне жауап ретінде папа Павел VI жаңа Евхаристиялық дұғаларды құрастыруға рұқсат берді, оларды өзі және Дін ілімі жөніндегі Конгрегация зерттеді және 1968 жылы қолдануға рұқсат берді. Алғашқы Бугнини жобасы, әдетте Гипполиттің жоғалған апостолдық дәстүрі деп саналатын, бірақ кейінірек римдік емес шығу тегі деп есептелетін негізден алынған, тіпті «Санктус» пен тілектерді де алып тастаған болар еді. 1969 жылғы Римдік Миссальдың жалпы нұсқаулығында Евхаристиялық II дұғаның «жұмыс күндері пайдалы» екені айтылған. Үшінші Евхаристиялық дұғаның құрылымы Рим канонына сәйкес келеді. Ол IV ғасырдағы әйгілі Анафораға негізделген. Үшінші және төртінші Евхаристиялық дұғаларды Римдегі Әулие Ансельмнің понтификалдық атенаеумынан келген Сиприано Вагаггини 1966 жылы жасаған. Тренттік собор тек Ежелгі діни қызметкердің ғана Еске алу кешін екі түрінде де қабылдауға міндетті екенін, ал Мәсіхтің толық және шынайы құрметі тек екі түрінде ғана қабылданады деп үйретті, сондықтан оның жемістеріне қатысты, тек бір түрін қабылдағандар құтқарылуға қажетті ешқандай рақымнан айырылмайды; және ол былай деп бұйырды: «Егер киелі Католик шіркеуі жай ғана адамдар мен дін қызметкерлері құлшылыққа бағышталмаған кезде тек нан түрінде қатысуы керек деп дәлелденбеген және дәлелденбеген болса, немесе ол бұған қателескен болса, онда ол анафема болсын». Кеңес Қауымның бір түрі бойынша қабылдауының құтқарылуға қажетті ешқандай рақымнан айырылғанын мәлімдеген болса да, 1908 жылғы Католик энциклопедиясында теологтар екі түрін де қабылдау үлкен рақым сыйлай алады деп болжаған, ол өзінен-өзі (азаматтардың пікірі) немесе тек кездейсоқ (көпшілік пікірі). және діни қызметкерге басқа бағыт бойынша халыққа қарауға айналып жүретін әрекеттерді орындау кезінде тиісті нұсқаулар береді. «Литургияның рухы» атты еңбегінде кардинал Джозеф Ратцингер (кейін папа Бенедикт XVI) Римдегі басқа шіркеулердің апсидасының батысқа қарай салынғандығы туралы Киелі Петір базиликасының ықпалына байланысты және сонымен қатар Киелі Петірдің орналасуы топографиялық жағдайларға байланысты деп есептейді. Алайда, құрбандық үстелі бар апсида шіркеудің батыс жағында және шығыстағы кіреберіс Рим шіркеулерінде де кездеседі, олар Киелі Петірге тән емес. Бұл орналасуда адамдар орталық кемеде емес, шіркеудің бүйірлік жақтарында орналасқан. Діни қызметкер құрбандық үстеліне және шығысқа қарай бүкіл Месса бойы қараса, адамдар құрбандық үстеліне (жақтарынан) Мессаның ең биік нүктесіне дейін қарайды, содан кейін олар діни қызметкермен бірге шығысқа қарай бұрылады. Ғибадатханалардың құрылысына қатысты нұсқаулықта Римдік Миссаль былай дейді: «Құрбандық үстелі қабырғадан бөлек салынуы керек, сондықтан оны айналып жүру оңай, ал онда халыққа қараған күйде Ежелгі Діни қызметтер өткізілуі керек, бұл мүмкін болған жағдайда да дұрыс». Сондай-ақ, ағылшын тілінде құрбандық үстелін қабырғадан алыстатып салу да, халыққа қарсы мерекелеу де «мүмкін болған кезде» қалаулы деп айтылады. 2000 жылы Дини ғибадат және діни сакраменттер жөніндегі Конгрегацияның мәлімдемесінде былай делінген: «Литургиялық заңнамада екі ұстанымның бірін де артық көру туралы ештеңе айтылмаған. Заң бойынша екі ұстаным да дұрыс, сондықтан бірін екіншісінен артық деп айту үшін заңға жүгінуге болмайды». Алайда, бұл мәлімдемеден кейін 10 күн өткен соң жарияланған GIRM оны алмастырған болуы мүмкін. Римдік Миссальдың ережелері діни қызметкердің алты рет халыққа қарауы керектігін талап етеді. Тридденттік мейрамды атап өтуші діни қызметкерден халыққа қарауы талап етілетін, қажет болса, ол сегіз рет құрбандық үстеліне арқасын бұратын.
Диаконның рөлі өзгерді
Триденттік месседе (Триденттік форма) дьяконның литургиялық рөлі көбінесе missa solemnis (Салтанатты жоғары мессе) және Rituale Romanum-дағы кейбір рәсімдермен шектелген. Сонымен қатар, usus antiquor-да дьяконның рөлі субдиаконнан бөлек сирек қолданылған. Пауыл VI-ның Мессасында дьякон енді (қатысса) мессенің салтанатты түрінде ғана емес, кез келген салтанатты деңгейде қатысуға тиіс болды. Бұрынғы usus antiquor дәуірінде дьякон мен субдиакон рөлін шын мәнінде дін қызметкері немесе епископ ретінде тағайындалған дін қызметкерлері орындаған (кейде субдиакон рөлін әлі субдиакон болмаған кіші дін қызметкерлері орындаған, бұл тәжірибе «сабан субдиакон» деп аталған). Алайда, Пауыл VI-ның Миссалы дьякон рөлін шын мәнінде дьякон (дін қызметкері немесе епископ емес) атқаратын адамға жүктеді. Дьякон рөлін тек дьякон ғана атқаруы латын дьяконатының тұрақты міндетке қайта орналасуымен байланысты, бұл бұрынғы тәжірибеден өзгеше, онда дьякон көбінесе (бірнеше шектеулі жағдайларды қоспағанда) дін қызметкерлікке өтудің кезеңі болып саналған. Дегенмен, кейбір папалық рәсімдерде епископтар мен дін қызметкерлерінің дьяконның киімдерін киіп, оның рөлін атқаруы жалғасуда. Дьякон месседе Евангелиені жариялағанда, ол енді ғибадатхананың жағына қарамай, «литургиялық солтүстік» деп аталатын жерге (Евангелиесі әлі жетпегендерге Евангелие жариялауды білдіретін) емес, амбодан халыққа қарай жариялайтын. Сонымен қатар, дін қызметкері дьякон жарияламас бұрын Евангелиені оқуға міндетті емес, субдиакон (жойылған) енді Евангелие кітабын (Evangelium) ұстамайтын, ал Евангелиені дьякон міндетті түрде әндетуі керек емес, оны қажет болған жағдайда оқуға болады. 560 жылы Леонин сакраментарий кезінде жоғалған Oratio Universalis (Жамағаттың дұғасы) Символдан кейін және Оферторийден бұрынғы орнына қайта орналастырылды (бұрынғы usus antiquor-да дін қызметкері Оферторийден бұрын бұрылып, «Oremus» деп айтып, бірден Оферторийге өтетін). Бұл дьяконның міндеті ретінде қарастырылды. Алайда, іс жүзінде Oratio Universalis-дегі ниеттерді көбінесе миряндар оқиды (кейде дьяконның қатысуына қарамастан, нұсқауларға қайшы). Oratio Universalis 2002 жылғы Missale Romanum-да музыкамен қамтамасыз етілген литания стилінде оқылуы мүмкін. Дьяконның Оферторийдегі міндеттері де өзгерді. 1972 жылдан кейін субдиакон болмағандықтан, дьякон шарапты да, суды да тостағанға салуға жауапты болды (бұрын субдиакон тостағанға су құйған). Тостағанды дін қызметкеріне ұсынғаннан кейін, дьякон бұрын (usus antiquor-да) дін қызметкерінің қолын немесе тостағанның негізін қолдап, дін қызметкерімен бірге «Offerimus tibi» деп айтқан, бірақ Пауыл VI Миссалында дьякон тостағанды дін қызметкеріне ұсынады, ол оны жалғыз ұсынып, «Benedictus Es» дейді.
Субдиаконның өзгеруі
1969 жылдан 1972 жылға дейін Пауыл VI-ның мессасында қысқа мерзімге субдиакон қызмет етті, оның міндеті "алтарьға қызмет ету және священник пен диаконға көмектесу. Ол әсіресе алтарьды және қасиетті ыдыстарды дайындап, жазбаларды оқыды." Бірақ, 1972 жылы Папа Пауыл VI-ның "Ministeria Quaedam" мотупропиосымен субдиакондық қызмет тоқтатылғандықтан, ол көп ұзамай алынып тасталды.
Басқа мәселелер
Қасиетті жерге нан, шарап және су әкелгенде, құрбандыққа арналған жерге шеру ұйымдастыруға рұқсат етіледі. Уағыз енді қосымша емес, қажылықтың ажырамас бөлігі болып саналады, сондай-ақ ежелгі Сенімділер дұғасы қайта жаңғыртылды. Бұрын тек дін қызметкерлеріне ғана арналған, жоғары қажылықтағы бейбітшілік белгісін алмасуға енді әр қажылықта, тіпті қарапайым адамдарға да рұқсат беріледі (бірақ міндетті емес). "Бейбітшілік белгісін қалай беру керектігін Епископтар кеңесі халықтың мәдениеті мен әдет-ғұрыптарына сәйкес белгілейді. Дегенмен, әр адамның тыныштық белгісін тек өте қажетті жағдайларда, жақын тұрғандарға ғана беруі жөн." (GIRM, 82). "Бейбітшілік белгісі беріліп жатқанда, «Иеміздің тыныштығы әрқашан сіздермен болсын» деп айтуға болады, ал оған «Амин» деп жауап беруге болады" (GIRM, 154).
Қайта қарастыруды сынға алу
Литургиялық реформаға екі түрлі сын бар: жаңартылған Миссаль мәтініне қатысты сын және рәсімнің іс жүзінде орындалу жолдарына қатысты сын.
Оттавианидің араласуы
1969 жылы кардиналдар Альфредо Оттавиани мен Антонио Баччи Папа Павел VI-ға Novus Ordo Missae-нің қысқаша сынды зерттеуін жіберді, ол көбінесе «Оттавианидің араласуы» деп аталады. Онда олар жаңа Миссалды «Тридент соборы қалыптастырған Киелі Мессаның католик теологиясынан күрт өзгеше» деп сипаттады. Осы құжаттың авторы – теолог Мишель Луи Герард де Лауриер болған деген болжам бар, ол кейіннен седепривацияшы епископ болып, шіркеуден шеттетілді. Папа Павел VI Оттавиани бұрын басқарған Рим Куриясының Дін ілімі жөніндегі Конгрегациясынан осы қысқаша сынды зерттеуді қарастыруды сұрады. 1969 жылдың 12 қарашасында ол құжатта «беткей, шамадан тыс, дәл емес, эмоционалды және жалған» көптеген тұжырымдар бар екенін мәлімдеді. Дегенмен, араласудың мазмұны Павел VI-ға Миссалды түзетуге және одан ең даулы бөліктерді алып тастауға пайда болды; кардинал Оттавиани кейіннен түзетулерге қанағаттанғанын айтты.
Басқа сын-пікірлер
Кардинал Жозеф Ратцингер, кейіннен Папа Бенедикт XVI, Клаус Гамбердің «Рим литургиясының реформасы» атты француз тіліндегі басылымының алғы сөзінде былай деді: «Дамудың жемісі болған литургияның орнына жасалма литургия пайда болды. Біз ғасырлар бойындағы органикалық, тірі өсу және даму процесін тастап, оны өндіріс процесі сияқты, жасаумен, қарапайым, бірден шығарылған өніммен алмастырдық». Папа Бенедикт ретінде ол кейін былай жазды: «Римдік Миссалдың екі басылымы арасында ешқандай қайшылық жоқ. Литургия тарихында өсу мен даму бар, бірақ үздіріс жоқ».
Ағылшын тіліндегі аударманың қайта қаралуы
Халықаралық литургиядағы ағылшын тілі жөніндегі комиссия бұрынғы аудармаға жасалған сын-пікірлерге жауап ретінде 17 жыл бойы жаңа аударма үстінде жұмыс істеді, ол 1998 жылы ұсынылды. Дегенмен, олардың ұсынған аудармасы Римдегі жаңа басшылықтың қарсылығына ұшырады. 2002 жылы Римнің Құдайға табыну жөніндегі Конгрегациясының талабымен және латын тіліндегі түпнұсқаға мүмкіндігінше жақын аударма алу мақсатымен ICEL басшылығы өзгертілді. Кейбір шіркеу өкілдері наразылық білдіргеніне қарамастан, көптеген епископтар конференциялары 2011 жылғы 27 қарашада (Адвенттің бірінші жексенбісі) жаңа аударманың қолданысқа енетін күні деп белгіледі. Алайда, Оңтүстік Африка Католик Епископтарының конференциясы (Ботсвана, Оңтүстік Африка, Свазиленд) 2008 жылғы 28 қарашадан бастап, Миссаль толығымен қолжетімді болмаған кезде, Мисса орнатылысының қайта қарастырылған ағылшын тіліндегі аудармасының халыққа арналған бөліктеріне өзгерістер енгізді. Бұл өзгеріске мазмұнына қатысты және Оңтүстік Африканың басқа ағылшын тілінде сөйлейтін аймақтардан алшақтығына байланысты наразылықтар туды. Бір епископ ағылшын тіліндегі конференциялардың Киелі Тақтың сөзбе-сөз аудармаға талап етуіне қарсы тұруы керек еді деп мәлімдеді. Алайда, 2009 жылғы ақпан айында Киелі Тақ Миссаль толығымен аударылғанша өзгерісті күту керек деп мәлімдеген соң, епископтар конференциясы шағымданып, нәтижесінде, жаңа аударманы қабылдаған шіркеулерге оны қолдануды жалғастыруға рұқсат берілді, ал қабылдамағандарға қосымша нұсқаулар күтілуі тиіс болды. 2016 жылғы желтоқсанда Папа Франциск литургияның жергілікті тілдерге аудармаларын басқаратын Папа Иоанн Павел II жариялаған Liturgiam authenticam құжатын зерттеу үшін комиссия құрды.
Most episcopal conferences set the first Sunday in Advent (27 November) 2011 as the date when the new translation would come into use. However, the Southern African Catholic Bishops' Conference (Botswana, South Africa, Swaziland) put into effect the changes in the people's parts of the revised English translation of the Order of Mass from 28 November 2008, when the Missal as a whole was not yet available. Protests were voiced on grounds of content and because it meant that Southern Africa was thus out of line with other English speaking areas. One bishop claimed that the English speaking conferences should have withstood the Holy See's insistence on a more literal translation. However, when in February 2009 the Holy See declared that the change should have waited until the whole of the Missal had been translated, the bishops' conference appealed, with the result that those parishes that had adopted the new translation of the Order of Mass were directed to continue using it, while those that had not were told to await further instructions before doing so. In December 2016, Pope Francis authorized a commission to study Liturgiam authenticam, the document promulgated by Pope John Paul II which governs authorized vernacular translations of the liturgy.